GELİŞTİRME YAKLAŞIMINI SEÇMEYE YÖNELİK HUSUSLAR
Geliştirme yaklaşımını ürün, hizmet veya sonuç, proje ve organizasyon açısından ele almak gerekir.
1- Ürün, Hizmet veya Sonuç
Ürün, hizmet veya sonucun doğasıyla ilişkili geliştirme yaklaşımını seçmede dikkate alınması gereken bazı değişkenleri aşağıdadır;
- Yenilik derecesi – Kapsam ve gereksinimlerin iyi anlaşıldığı, proje ekibinin daha önce birlikte çalıştığı ve önceden planlamaya izin veren teslimatlar, öngörücü yaklaşıma çok uygundur. Yüksek derecede inovasyona gerektiren veya proje ekibinin deneyime sahip olmadığı teslimatlar, uyarlanabilir yaklaşıma daha uygundur.
- Gereksinimlerin netliği – Gereksinimler iyi bilindiğinde ve tanımlanması kolay olduğunda, öngörücü yaklaşım işe yarayacaktır. Gereksinimler belirsiz, değişken veya karmaşık olduğunda ve proje boyunca gelişmesi bekleniyorsa, uyarlamalı yaklaşım daha uygun olabilir.
- Kapsamın kararlılığı – Teslimat kapsamı sabitse ve değişmesi muhtemel değilse, öngörücü yaklaşım yararlıdır. Kapsamın birden fazla değişikliğe uğraması bekleniyorsa, uyarlamalı yaklaşım faydalı olabilir.
- Değişim kolaylığı – Teslimatın doğası değişiklikleri yönetmeyi ve kapsama dahil etmeyi zorlaştırıyorsa, öngörücü yaklaşım en iyisidir. Değişime kolayca uyum sağlayabilen teslimatlar için uyarlamalı yaklaşım kullanılabilir.
- Teslim seçenekleri – Teslimatların yapısı ve parçalar halinde teslim edilip edilemeyeceği geliştirme yaklaşımını etkiler. Parçalar halinde geliştirilebilen ve/veya teslim edilebilen ürünler, hizmetler veya sonuçlar artırımlı, yinelemeli veya uyarlanabilir yaklaşımlarla hayata geçirilebilir. Bazı projeler, öngörücü yaklaşımla planlanırken, yürütme sürecinde artırımlı olarak geliştirilip teslim edilebilecek bazı parçalar olabilir.
- Risk – Yüksek risk taşıyan ürünler konusunda tehditleri azaltmak için ön planlama ve titiz süreçler gerekir. Bu yüzden geliştirme yaklaşımı belirlenmeden önce analiz edilmelidir. Bu sayede fırsatlardan yararlanma, öğrenmeye dayalı tasarım ve geliştirme yapılabilir, yapılacak uyarlamalar ile tehditler en alt seviyeye çekilerek, riskler azaltabilir.
- Güvenlik gereksinimleri – Yüksek güvenlik gereksinimleri olan ürünlerde, tüm güvenlik gereksinimlerinin tanımlanmasını, planlanmasını, gerçekleştirilmesini, entegre edilmesini ve test edilmesini sağlamak için ön planlamaya ihtiyaç duyulur ve öngörücü yaklaşım kullanılır.
- Yasalar – Önemli düzeyde yasal mevzuatın önemli olduğu ortamlarda, gerekli süreç, dokümantasyon vb. ihtiyaçlar sebebiyle öngörücü yaklaşım kullanılır.
2- Proje
Geliştirme yaklaşımını etkileyen proje değişkenleri, paydaşlar, zaman çizelgesi kısıtları ve finansman uygunluğu etrafında toplanmıştır.
- Paydaşlar – Uyarlanabilir yöntemler kullanan projeler, süreç boyunca sürekli paydaş katılımı gerektirir. Ürün sahibi vb. paydaşlar, gereksinimlerin belirlenmesinde, kapsamın oluşturulmasında ve önceliklendirilmesinde önemli bir rol oynarlar.
- Zaman çizelgesi kısıtları – Erken teslim ihtiyacı varsa, ürün, parça parça yinelemeli veya uyarlanabilir bir yaklaşım ile teslim edilebilir.
- Finansman uygunluğu – Finansmanın belirsiz olduğu projelerde, uyarlanabilir veya yinelemeli yaklaşımdan yararlı olabilir. Asgari düzeyde kullanılabilir bir ürün, ayrıntılı bir üründen daha az yatırımla piyasaya sürülebilir. Bu yaklaşım, minimum yatırımla pazarı yakalamaya izin verir. Ürün veya hizmete verilen dönelik pazarın vereceği yanıtına dayalı olarak daha fazla yatırım yapılabilir.
3- Organizasyon
Yapı, kültür, yetenek, proje ekibi boyutu ve konum gibi organizasyonel değişkenler geliştirme yaklaşımını etkilerler.
- Organizasyon yapısı – Hiyerarşik katmanı çok olan, katı bir raporlama yapısı ve bürokrasisi olan organizasyonlar sıklıkla öngörücü yaklaşım kullanırlar. Uyarlamalı yaklaşım kullanan organizasyonlar, yatay organizasyon yapısına sahip olma eğilimindedir ve kendi kendini organize eden proje ekipleriyle çalışırlar.
- Kültür – İşlerin planlandığı ve ilerlemenin planlara (temel çizgilere) göre ölçüldüğü yönetim ve yönlendirme kültürüne sahip organizasyonlara öngörücü yaklaşım daha uygundur. Uyarlamalı yaklaşımlar, proje ekibinin kendi kendini yönetmesini vurgulayan organizasyon yapısına daha uygundur.
- Organizasyonel yetenek – Öngörücü yaklaşımlarından uyarlamalı yaklaşımlara ve ardından çevik yöntemlere geçiş, organizasyonun artık çevik olacağını söylemekten daha fazlasıdır. Çeviklik için organizasyon genelinde, yönetici seviyesinden başlayarak (yukarıdan aşağıya) iş yapma zihniyetinin değiştirilmesi gerekir. Uyarlamalı yöntemlerin başarılı bir şekilde uygulanması için organizasyon politikaları, çalışma biçimleri, raporlama yapısı ve yaklaşımların tümünün uyumlu hale getirilmesi gerekir.
- Proje ekibinin büyüklüğü ve yeri – Uyarlamalı yaklaşımlar, özellikle çevik yöntemler, genellikle 7 ± 2 kişilik proje ekipleriyle daha iyi çalışırlar. Uyarlamalı yaklaşımlar, aynı fiziksel alanda bulunan proje ekiplerini tercih ederler. Büyük proje ekipleri, öngörücü yaklaşım kullanarak daha iyisini yapabilirler. Geniş ve dağınık proje ekipleriyle çalışmak için uyarlamalı yaklaşımları geliştirmeye ve olgunlaştırmaya çalışan yaklaşımlar vardır.
Türkçe eğitimler
İngilizce eğitimler
Takip Edin:
