“Quaker” Yaklaşımı (Englund ve Graham, 2001), proje yönetiminde çatışmaların çözümü ve karar alma süreçlerinde etik, iş birliği ve anlayışa dayalı bir yöntemdir. Englund ve Graham, bu yaklaşımı, projelerde karşılaşılan karmaşık ve belirsiz durumlarda çatışmaları ele almanın ve etkili çözümler üretmenin bir aracı olarak geliştirmiştir.

Bu yaklaşım, adını Quaker hareketinin temel değerlerinden alır. Quaker hareketi, sessizlik, derin düşünme ve katılımcılar arasında eşitliği teşvik eden, uzlaşmaya ve ortak karar alma süreçlerine odaklanan bir topluluktur. Proje yönetimine bu değerler taşınarak, çatışmaların daha yapıcı bir şekilde ele alınması amaçlanmıştır.

Quaker Yaklaşımının Temel İlkeleri

1. Sessizlik ve Düşünme Süresi

• Quaker yaklaşımında, karar alma veya çatışma çözümü süreçlerinde, sessizlik ve düşünme süresine önem verilir. Katılımcılara, fikirlerini ve düşüncelerini paylaşmadan önce durup düşünmeleri için zaman tanınır.
• Uygulama: Bir toplantıda, çatışma ortaya çıktığında, tüm katılımcılar önce birkaç dakika sessiz kalarak durumu değerlendirme fırsatı bulur.

2. Eşit Katılım

• Tüm tarafların eşit katılım hakkı vardır. Hiçbir tarafın görüşü diğerinden üstün değildir ve herkesin katkısı eşit derecede önemlidir.
• Uygulama: Toplantılarda, herkesin konuşma sırasına sahip olacağı bir düzen oluşturulur. Sessiz kalan kişilere düşüncelerini paylaşma fırsatı verilir.

3. Empati ve Dinleme

• Karşı tarafın bakış açısını anlamak ve empati geliştirmek, bu yaklaşımın temel değerlerinden biridir. Katılımcılar, birbirlerini yargılamadan dinlemeye teşvik edilir.
• Uygulama: Farklı görüşlerin dile getirildiği bir ortamda, katılımcılar, diğerlerinin argümanlarını anlamaya çalışarak aktif dinleme teknikleri kullanır.

4. Uzlaşmaya Dayalı Çözüm

• Quaker yaklaşımı, herkesin üzerinde uzlaşabileceği çözümler geliştirmeyi hedefler. Bu nedenle, taraflar arasında ortak noktalar bulunur ve bu ortak noktalar üzerinden çözüm önerileri geliştirilir.
• Uygulama: Bir proje planında zaman ve maliyet arasında çatışma olduğunda, her iki tarafın da kabul edebileceği bir denge aranır.

5. Etik ve Değer Odaklı Yaklaşım

• Çatışmalar ve kararlar, etik değerlere dayanarak ele alınır. Kısa vadeli kazançlar yerine uzun vadeli faydalara ve değer yaratmaya odaklanılır.
• Uygulama: Bir tedarikçi seçimi yapılırken, sadece maliyet değil, çevresel sürdürülebilirlik ve sosyal sorumluluk gibi etik unsurlar da dikkate alınır.

Quaker Yaklaşımının Proje Yönetiminde Kullanımı

Quaker yaklaşımı, özellikle karmaşık projelerde ve çok sayıda paydaşın bulunduğu durumlarda uygulanabilir. Aşağıdaki adımlar, bu yöntemin proje yönetiminde nasıl kullanılabileceğini göstermektedir:

1. Sessiz Gözlem ve Değerlendirme

• Çatışma veya karar aşamasına gelindiğinde, tüm katılımcılar durumu değerlendirmek için birkaç dakika sessiz kalır. Bu süre, tepkisel davranışlardan kaçınmayı ve derinlemesine düşünmeyi sağlar.
• Örnek: Bir proje ekip toplantısında, belirli bir iş teslim süresi üzerinde fikir ayrılığı varsa, herkes sessizce kendi düşüncelerini gözden geçirir.

2. Tüm Tarafların Görüşlerini Dinleme

• Herkesin fikirlerini paylaşması için fırsat verilir. Görüşlerin yargılanmadan ve kesintiye uğramadan ifade edilmesi sağlanır.
• Örnek: Ekip üyeleri, bir yazılım geliştirme projesinde iş yükleri ve beklentileri hakkında sırayla görüşlerini paylaşır.

3. Ortak Noktaları Belirleme

• Farklı görüşlerin ortak noktaları analiz edilir. Tarafların anlaşabileceği konular üzerinde durularak çözüm geliştirilir.
• Örnek: Maliyet ve kalite arasında denge arayan bir inşaat projesinde, kritik kalite unsurları ve düşük maliyetli yöntemler bir araya getirilir.

4. Uzlaşma ve Karar

• Tüm tarafların üzerinde uzlaştığı bir çözüm geliştirilir. Bu çözüm, etik değerler ve proje hedefleriyle uyumlu olmalıdır.
• Örnek: Bir teslimat programı üzerinde anlaşmazlık yaşayan bir ekip, müşteriye daha erken teslimat için sınırlı özelliklerle bir ara sürüm sunmayı kararlaştırır.

5. Çözümün İzlenmesi ve Geliştirilmesi

• Alınan kararlar düzenli olarak gözden geçirilir ve gerektiğinde iyileştirilir.
• Örnek: Uzlaşma sonucunda oluşturulan bir planın başarıyla uygulanıp uygulanmadığı proje toplantılarında değerlendirilir.

Quaker Yaklaşımının Avantajları

1. Yapıcı İletişim Sağlar:
   • Sessizlik ve aktif dinleme, taraflar arasındaki gerilimleri azaltır ve daha sağlıklı bir iletişim ortamı oluşturur.
2. Uzlaşma ve İş Birliğini Teşvik Eder:
   • Tüm tarafların katkısını içeren çözümler, proje ekibinin daha uyumlu çalışmasını sağlar.
3. Etik ve Sürdürülebilir Karar Alma:
   • Çözümler etik değerlere ve uzun vadeli faydalara dayanır.
4. Motivasyonu ve Katılımı Artırır:
   • Tüm tarafların eşit katılım hakkı, ekip üyelerinin projeye bağlılığını artırır.
5. Daha Yaratıcı Çözümler Sunar:
   • Çatışmalara farklı perspektiflerden bakarak yenilikçi çözümler geliştirilir.

Quaker Yaklaşımının Proje Yönetiminde Uygulama Örneği

Durum:

Bir yazılım geliştirme projesinde, müşteri temsilcisi ile geliştirici ekip arasında teslimat tarihleri ve ürün özellikleri konusunda çatışma yaşanmaktadır.

Quaker Yaklaşımı Uygulaması:

1. Sessizlik:
   • Tüm taraflar toplantıya katılır ve birkaç dakika sessiz kalarak durumu değerlendirme fırsatı bulur.
2. Görüşlerin Dinlenmesi:
   • Müşteri temsilcisi, sıkı teslimat tarihlerinin rekabet avantajı için kritik olduğunu vurgular.
   • Geliştirici ekip, kaliteyi düşürmeden bu tarihlere yetişmenin zorluklarını açıklar.
3. Ortak Noktaların Belirlenmesi:
   • Her iki taraf da ürünün hem zamanında teslim edilmesi hem de kaliteli olması gerektiği konusunda uzlaşır.
4. Uzlaşma:
   • İki aşamalı bir teslimat modeli önerilir: İlk aşamada temel özelliklerin tamamlanması, ikinci aşamada ise ek özelliklerin geliştirilmesi.
5. İzleme:
   • Belirlenen planın başarıyla uygulanıp uygulanmadığı, düzenli kontrol toplantılarında değerlendirilir.

Quaker Yaklaşımı, projelerde çatışmaları çözmek ve etkili kararlar almak için etik, iş birliği ve yapıcı iletişimi temel alan güçlü bir yöntemdir. Bu yaklaşım, sadece çatışmaları çözmekle kalmaz, aynı zamanda proje ekipleri arasındaki güveni artırır, yaratıcı çözümler üretir ve uzun vadeli başarı için sağlam bir temel oluşturur. Proje yöneticileri, bu yöntemi benimseyerek projelerde daha uyumlu, verimli ve etik bir çalışma ortamı yaratabilir.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler