PMI Standartlarına Göre Proje ve Program Yönetişimi

Proje ve program yönetişimi (governance), PMI (Project Management Institute) standartlarına göre, projelerin ve programların başarılı bir şekilde yönetilmesini sağlamak için organizasyonel bir çerçeve sunar. Yönetişim, karar verme süreçlerini düzenler, hesap verebilirliği artırır ve organizasyonun stratejik hedeflerine uyum sağlamasını destekler.

Proje Yönetişimi

PMI’a göre proje yönetişimi, bir projeyi başlatmak, yürütmek ve kapatmak için gerekli olan yapı, süreçler ve kuralların oluşturulmasını ifade eder. Bu süreç, projenin organizasyonel stratejiye uyumlu bir şekilde ilerlemesini sağlar.

Proje Yönetişiminin Bileşenleri

Yönetişim Çerçevesi

Projenin hangi süreçlere tabi olduğu, kimlerin karar verme yetkisine sahip olduğu ve raporlama yapısının nasıl olduğu belirlenir.
Örneğin, PMI’ın PMBOK® (Project Management Body of Knowledge) kılavuzunda tanımlanan süreç grupları (başlatma, planlama, uygulama, izleme ve kontrol, kapanış) bu çerçevenin temellerini oluşturur.

Karar Verme Süreçleri

Projede kritik kararların nasıl alınacağı netleştirilir.
Örneğin, değişiklik yönetimi, proje kapsamı değişikliği gibi konularda karar alma mekanizmaları oluşturulur.

Raporlama ve Şeffaflık

Proje performansı hakkında paydaşlara düzenli raporlama yapılır.
Performans göstergeleri (KPI’lar) ve durum raporları hazırlanarak yöneticilere sunulur.

Hesap Verebilirlik

Proje yöneticisinin ve ekibin görev ve sorumlulukları açıkça tanımlanır.
Örneğin, proje yöneticisi bütçe, zaman çizelgesi ve kalite ile ilgili sonuçlardan sorumludur.

Proje Yönetişiminin Amaçları

Proje hedeflerinin organizasyonel stratejiyle uyumlu olmasını sağlamak.
Riskleri ve sorunları erken tespit ederek müdahale etmek.
Proje çıktılarının kalitesini ve sürdürülebilirliğini garanti etmek.

PMI Standartlarında Öne Çıkan Yönetişim Unsurları

Stakeholder Engagement (Paydaş Katılımı)

Paydaşların projeye aktif katılımını sağlamak için düzenli iletişim kurulur.
Paydaşların ihtiyaçları ve beklentileri sürekli olarak gözden geçirilir.

Risk Yönetimi

PMI, risk yönetimini proje yönetişiminin ayrılmaz bir parçası olarak ele alır.
Projede risklerin tespit edilmesi, değerlendirilmesi ve kontrol edilmesi için bir yapı oluşturulmalıdır.

Değişiklik Yönetimi

Proje yönetişiminde değişiklik taleplerinin nasıl ele alınacağı açık bir şekilde tanımlanmalıdır.
Örneğin, PMI’ın önerdiği değişiklik kontrol süreçleri kullanılarak değişiklikler değerlendirilir ve onaylanır.

Program Yönetişimi

Program yönetişimi, birden fazla projeden oluşan programların organizasyonel hedeflere uyumlu bir şekilde yönetilmesi için gerekli olan yapı, süreç ve kuralları ifade eder. PMI, program yönetişimini daha geniş bir stratejik bağlamda ele alır ve birden fazla projenin koordinasyonunu ön planda tutar.

Program Yönetişiminin Bileşenleri

Stratejik Hizalama

Program yönetişimi, programın organizasyonun uzun vadeli stratejik hedeflerine nasıl katkı sağladığını sürekli olarak değerlendirir.
Örneğin, PMI’ın Program Management Standard’ında programların stratejik değer yaratımı üzerine odaklanılması gerektiği vurgulanır.

Paydaş Yönetimi

Program düzeyindeki tüm paydaşların (yönetim, müşteri, ekip) beklentileri dengelenir ve uyum sağlanır.
Paydaş iletişim planları ve raporlama süreçleri program yönetişiminin ayrılmaz bir parçasıdır.

Finansal Yönetim

Program bütçesi, birden fazla projenin toplam maliyetlerini kapsayacak şekilde yönetilir.
PMI’a göre, finansal kaynakların verimli kullanımı program yönetişiminde kritik öneme sahiptir.

Bağımlılıkların Yönetimi

Program içerisindeki projeler arasındaki bağımlılıkların belirlenmesi ve yönetilmesi program yönetişiminin temelidir.
Örneğin, bir projedeki gecikmenin diğer projeleri nasıl etkileyeceği analiz edilerek önlemler alınır.

Program Yönetişiminin Amaçları

Programın genel çıktılarının organizasyonel stratejiye uygun olmasını sağlamak.
Projeler arasında uyum ve koordinasyon oluşturmak.
Organizasyona maksimum stratejik değer yaratmak.

PMI Standartlarında Öne Çıkan Yönetişim Unsurları

Program Yönetim Ofisi (Program Management Office – PgMO)

PMI, program yönetişiminin etkin bir şekilde uygulanabilmesi için bir PgMO yapısının kullanılmasını önerir.
PgMO, program düzeyinde kaynak yönetimi, performans ölçümü ve raporlama görevlerini üstlenir.

Performans Yönetimi

PMI’a göre, programın başarısını ölçmek için performans göstergeleri belirlenmeli ve sürekli izlenmelidir.
Programın zaman, maliyet ve kalite hedeflerine uygun şekilde ilerlemesi sağlanır.

Değişim Yönetimi

Program yönetişiminde, organizasyonel değişim süreçlerinin program çıktıları ile uyumlu hale getirilmesi gerekir.
PMI, bu bağlamda program yöneticilerinin organizasyonel değişim yönetimi konusunda bilgi sahibi olmasını önerir.

Proje ve Program Yönetişimi Arasındaki Farklar

Özellik	Proje Yönetişimi	Program Yönetişimi
Odak Alanı	Tek bir proje	Birden fazla proje
Stratejik Uyumluluk	Proje hedeflerine odaklanır	Organizasyonel stratejilere uyumludur
Raporlama Seviyesi	Proje yöneticisi ile üst yönetim arasında	Program yöneticisi ile üst yönetim arasında
Bağımlılık Yönetimi	Proje içi bağımlılıklar	Projeler arası bağımlılıklar

PMI standartlarına göre proje ve program yönetişimi, projelerin ve programların organizasyonel hedeflere uygun şekilde planlanması, yönetilmesi ve başarıyla tamamlanması için kritik bir yapı sağlar. Proje yönetişimi operasyonel düzeyde odaklanırken, program yönetişimi daha geniş bir stratejik perspektife sahiptir. Her iki yönetişim modeli de organizasyonun kaynaklarını etkin bir şekilde kullanmasını ve başarı oranını artırmasını sağlar. Etkili bir yönetişim, sadece süreçleri düzenlemekle kalmaz, aynı zamanda organizasyonel hedeflere ulaşılmasını da garanti eder.

Türkçe eğitimler