Proje yaşam döngüsü, projelerin başlangıcından kapanışına kadar geçen süre boyunca izlediği yol haritasını ifade eder.

S ve J şeklindeki proje yaşam döngüleri, projenin zaman içindeki ilerleyişini ve kaynak kullanımını gösterir. Bu iki model arasındaki temel farklar şunlardır;

Proje Başlangıcı ve İlerleme Hızı

S Şeklindeki Yaşam Döngüsü

• Başlangıçta yavaş bir ilerleme görülür.
• Proje belirli bir hızlanma evresine girer, bu evrede işler en yüksek verimle gerçekleştirilir.
• Kapanışa doğru hız tekrar düşer.

Neden?

• • Başlangıç aşamasında planlama, analiz ve onay süreçleri zaman alır.
  • Orta evrede uygulama ve üretim faaliyetleri artar.
  • Kapanış aşamasında dokümantasyon, test ve teslimat süreçleri yavaşlatıcı bir etkide bulunur.

J Şeklindeki Yaşam Döngüsü

• Başlangıçta uzun bir durgunluk (yavaş ilerleme) dönemi vardır.
• Bir noktadan sonra projede çok hızlı bir ivme kazanılır.

Neden?

• • Yenilikçi, araştırma odaklı veya yüksek belirsizlik içeren projelerde, başlangıç aşaması daha fazla keşif ve hazırlık gerektirir.
  • Kritik eşik geçildikten sonra süreç hızlanır ve üretim yoğunlaşır.

Kaynak Kullanımı

S Şeklindeki Yaşam Döngüsü

• Kaynaklar başlangıç ve kapanışta nispeten az kullanılır.
• Orta aşamada kaynak kullanımı maksimum seviyeye çıkar.
• Sonuç: Kaynak kullanımı dengelidir ve projede önceden tahmin edilebilir bir akış sağlar.

J Şeklindeki Yaşam Döngüsü

• Başlangıçta kaynak kullanımı düşüktür; hazırlık, araştırma ve testler yoğunlaşır.
• Kritik ivme kazanıldıktan sonra kaynak kullanımı çok hızlı bir şekilde artar.
• Sonuç: Kaynaklar genellikle projenin son aşamasında yoğun şekilde tüketilir, bu da bütçe ve zaman baskısına neden olabilir.

Risk ve Belirsizlik

S Şeklindeki Yaşam Döngüsü

• Riskler projeye eşit şekilde dağılır ve her aşamada yönetilebilir seviyededir.
• Planlama ve uygulama aşamalarının dengeli olması, belirsizlikleri azaltır.

J Şeklindeki Yaşam Döngüsü

• Başlangıç aşamasında belirsizlik daha fazladır.
• Proje ivme kazandıktan sonra risk azalır.
• Sonuç: Erken aşamada karar almanın zorluğu, projenin ilerleyişini etkileyebilir.

4. Proje Türleri ve Uygulama Alanları

S Şeklindeki Yaşam Döngüsü

• Geleneksel projelerde (ör. inşaat, üretim) yaygın olarak kullanılır.
• Planlama, uygulama ve teslim süreçlerinin öngörülebilir olduğu durumlar için uygundur.

J Şeklindeki Yaşam Döngüsü

• Yenilikçi, teknoloji odaklı veya araştırma projelerinde görülür.
• Yeni ürün geliştirme, AR-GE ve yüksek riskli projeler için uygundur.

Zaman Yönetimi

S Şeklindeki Yaşam Döngüsü

• Zaman çizelgesi daha öngörülebilirdir.
• İlerleyiş kademeli olarak hızlandığı için teslim tarihleri daha kolay planlanabilir.

J Şeklindeki Yaşam Döngüsü

• Teslim tarihi öngörüsü zordur, çünkü projede ilerleme başlangıçta yavaştır.
• Kritik bir eşiğe ulaşıldığında proje hızla tamamlanabilir veya bu eşik zamanında aşılamazsa gecikmeler yaşanabilir.

Paydaş Yönetimi

S Şeklindeki Yaşam Döngüsü

• Paydaşlar süreç boyunca düzenli olarak bilgilendirilir.
• Daha dengeli bir ilerleme olduğu için güven oluşturmak kolaydır.

J Şeklindeki Yaşam Döngüsü

• Başlangıçta paydaş sabrı ve desteği gerekebilir, çünkü hızlı ilerleme görülmez.
• İvme kazanıldığında paydaşlar daha hızlı sonuç alır, ancak bu aşamaya kadar güçlü bir iletişim yönetimi gereklidir.

Sonuç

• S Şeklindeki Yaşam Döngüsü: Geleneksel, düşük riskli ve planlı projelerde tercih edilir. Daha öngörülebilir ve kaynakların dengeli kullanıldığı bir model sunar.
• J Şeklindeki Yaşam Döngüsü: Yüksek belirsizlik, yenilik veya araştırma gerektiren projeler için uygundur. Ancak, başlangıç aşamasındaki yavaş ilerleme ve kaynak planlaması riskleri iyi yönetilmelidir.

Her iki yaşam döngüsü modeli de projenin niteliğine göre avantaj ve dezavantajlar sunar. Proje yöneticisi, doğru modeli seçerek zaman, kaynak ve paydaş yönetiminde daha başarılı olabilir.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler