“Bir şey bozulacaksa, en kritik anda bozulur.”

Proje yönetimi, yalnızca insanları ve süreçleri değil, aynı zamanda araçları, sistemleri ve altyapıyı da kapsayan bütünsel bir yaklaşımdır. Ancak ne kadar plan yapılırsa yapılsın, bazı arızalar ve aksilikler kaçınılmazdır. Bu durumu ironiyle ve çarpıcı şekilde özetleyen yasa şudur:

“Herhangi bir mekanik düzenek bozulduğunda, bu mümkün olan en uygunsuz zamanda gerçekleşir.”

Bu yasa, teknik ekipmanların ya da sistemlerin hata verdiği anların sistematik olarak en fazla zarar yaratacak anlara denk geldiğini öne sürer. Görünürde tesadüf gibi dursa da, aslında önemli dersler içeren bir gözlemdir.

Johnson’ın Yasası’nın Proje Yönetimi Bağlamında Yorumu

Bu yasa, şu davranışsal ve yapısal sorunlara dikkat çeker:

1. Kritik bağımlılıklar genellikle göz ardı edilir.
2. “Olmazsa olmaz” sistemlerin çalışması varsayım kabul edilir.
3. Kestirimci bakım yerine tepkisel müdahale tercih edilir.
4. Zaman baskısı altında test ve kontrol aşamaları atlanır.

Sonuç? Sistem veya ekipman, tam da ihtiyaç duyulduğu anda işlevsiz hâle gelir.

Projelerde Johnson Yasası’nın Tipik Görünümleri

Durum / Senaryo	En Uygunsuz Zamanda Bozulan Sistem	Sonuç
Canlıya geçiş günü	Sunucu altyapısı	Erişim kesilir, müşteri memnuniyetsizliği
Teslimata 1 gün kala	Yazıcı / veri aktarım cihazı	Teslim gecikir, güven zedelenir
Kritik karar toplantısı	Sunum sistemi / görüntü aktarıcı	Karar ertelenir, toplantı etkisizleşir
Uzaktan proje sunumu	VPN, mikrofon, video konferans platformu	Sunum yapılamaz, imaj kaybı oluşur
Sistem testi öncesi	Test ortamı / veri tabanı bağlantısı	Test başarısız, proje gecikir

Bu Yasanın Altında Yatan Pratik Gerçekler

• Zaman baskısı altındaki sistemler daha kırılgandır.
• İhmal edilen bakım, hatanın zamanlamasını belirler.
• Kritik sistemlerde yedeklilik eksikliği felakete yol açar.

Johnson’ın Yasası, “şanssızlık” gibi görünse de aslında risk farkındalığı eksikliğini işaret eder.

Stratejik Yaklaşımlar: Bu Yasaya Karşı Ne Yapmalı?

1. Kritik Sistem Haritalaması Yapın

Projenizin hangi noktaları “tek noktadan başarısızlık (single point of failure)” riski taşıyor?
→ Bu sistemlerin bağımlılıklarını ve olası etkilerini belirleyin.

2. Önleyici ve Kestirimci Bakım Planı Oluşturun

→ Ekipmanların düzenli kontrolü için zaman ayırın.
→ Kullanılmadan önce değil, kullanılmadan çok önce kontrol edin.

3. Yedekleme ve Alternatif Sistemler Kurun

→ Kritik cihazlar, araçlar ve yazılımlar için “B planı” oluşturun.
→ Yedek kaynakları önceden test edin, sadece bulundurmak yetmez.

4. Kritik Anlar İçin Simülasyon ve Test Senaryoları Uygulayın

→ Özellikle teslimat, demo, geçiş ve sunum gibi zamanlarda kullanılacak sistemleri önceden test edin.
→ “En kötü senaryo” düşünce yapısıyla hareket edin.

Psikolojik Boyut: “Bilişsel Körlük” ve “İyimserlik Yanlılığı”

Projelerde yöneticiler ve ekipler, genellikle şu yanılgıya düşer:

• “Şu ana kadar hiç bozulmadı, şimdi de bozulmaz.”
• “Zaten yeterince kontrol ettik.”
  Bu yanılgılar, planların kırılganlaşmasına neden olur.

Johnson’ın Yasası, bu yanılgılara karşı bir uyarı niteliğindedir.

Johnson’ın Birinci Yasası, teknik sistemlerin neden en uygunsuz zamanda hata verdiğini açıklamakla kalmaz, aynı zamanda proje yöneticilerine şu uyarıyı yapar:

“Şans değil, hazırlık belirleyicidir.”

Kritik anlarda sistemlerin hata vermesini önlemek, ancak proaktif planlama, bakım, test ve yedeklilik sayesinde mümkündür.

Bu yasa; “beklenmeyeni öngör, hazırlığını yap” diyen her iyi yöneticinin zihinsel rehberidir.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler