Proje yönetiminde kaynaklar sınırlıdır: zaman, dikkat, enerji ve bütçe… Ancak sınırsız olan tek şey, uğraşılması gereken görevlerdir. Bu noktada, önemsiz ama kolay işleri tercih etmek yerine stratejik olarak öncelikli işlere yönelmek gerekir. Ne yazık ki, çoğu zaman işler bunun tam tersi yönde ilerler.
“Önemsiz konular derhal ele alınır, önemli konular asla çözülmez.”
Aslen ekonomi kökenli olan Gresham Yasası (“Kötü para iyi parayı kovar”) bu bağlamda önemsizin önemliyi kovduğu bir düşünsel genişleme olarak karşımıza çıkar.
Gresham Yasası’nın Proje Yönetimine Uyarlanışı
Bu yasa, şu olguyu işaret eder:
- Proje ekipleri çözülmesi kolay, görece önemsiz işleri tercih eder.
- Zor, karmaşık, yüksek etkili ama belirsiz işler ise ertelenir veya göz ardı edilir.
Bunun temel nedenleri:
- Hızlı başarı hissi yaratma arzusu
- Kolay görevlerin netliği ve tamamlanabilirliği
- Önemli işlerin karar, risk ve sorumluluk içermesi
Sonuç? Proje ilerliyor gibi görünür ama gerçek ilerleme yaşanmaz.
Örnek Durumlar ve Gresham Etkisi
| Durum / Örnek | Önemsiz İş | Önemli Ama Ertelenen İş |
| Yazılım projesi | Renk şeması, ikon seçimi | Müşteri ihtiyaç analizinin tamamlanması |
| Pazarlama kampanyası | Sosyal medya post dizaynı | Hedef kitle araştırmasının yapılması |
| Yeni sistem geçişi | Ara yüz detaylarıyla uğraşmak | Kullanıcı eğitimi planı hazırlamak |
| Ofis organizasyonu | Post-it rengine karar vermek | Kritik süreç akışlarını iyileştirmek |
Yöneticiler İçin Uyarı: Faaliyetle Meşguliyet Aynı Şey Değildir
Gresham Yasası, proje yöneticisine şu soruyu sorar:
“Ekip şu an gerçekten önemli bir işi mi yapıyor, yoksa sadece meşgul mü görünüyor?”
Aksi hâlde “checklist tamamlanıyor” gibi görünse de, proje hedeflerine hizmet eden esas işler geride kalır.
Stratejik Yaklaşımlar: Gresham Tuzağından Nasıl Kaçılır?
- Eisenhower Matrisi ile Görevleri Sınıflandırın
Görevleri “önemli / önemsiz” ve “acil / acil değil” ekseninde ayırın.
Önemli ama acil olmayan işler → stratejik değer taşır, planlamayla öne alınmalıdır.
- “Günlük Zaferler” Değil, “Kritik Etkiler” Kovalayın
Yapılması kolay işleri değil, etkisi büyük olanları önceleyin.
Bu, kısa vadeli hazdan uzun vadeli başarıya geçişi sağlar.
- Haftalık Öncelik Gözden Geçirme Toplantıları Yapın
Ekiplerin ne üzerinde çalıştığını, bu işlerin proje hedefleriyle ne kadar uyumlu olduğunu sorgulayın.
- Yüzeysel Görevlerin Sayısını Sınırlandırın
Check-in listeleri, gereksiz toplantılar, fazla belge işleri gibi faaliyetlerin toplam zaman üzerindeki etkisini analiz edin ve azaltın.
Psikolojik Boyut: “Kolay Başarı” Arayışı
Bu yasa aynı zamanda bir davranışsal ekonomi problemidir. İnsanlar:
- Kolayca tamamlanan işler karşısında anlık tatmin yaşar.
- Karmaşık ve zaman alıcı işlerde ise başarısızlık korkusu hisseder.
Bu nedenle, önemli ama belirsiz işleri “sonra yaparız” diyerek ötelemeye meyleder.
Gresham Yasası, projelerde ve organizasyonlarda önemsiz ama kolay işlerin, stratejik ve önemli işlerin önüne geçme eğilimini teşhis eder.
“İş yapmak” ile “işi ilerletmek” arasındaki farkı görmeyen ekipler, görünürde çok iş yaparken gerçekte hedefe yaklaşamaz.
Gerçek liderlik, bu farkı görebilmek ve ekibi sürekli olarak değer yaratan işe odaklayabilmektir.
Türkçe eğitimler
İngilizce eğitimler
