Kategori arşivi: Araç&Teknikler

Proje Yönetiminde Ürün Analizi (Product Analysis)

Projenin sonucunda ortaya bir ürün çıkacak ise, ürünün kapsamını(özellikleri vb.) netleştirmek için yapılması önerilen yöntemdir.

Ürün Analizi ürün ve servislerin tanımlanması için kullanılır. Kullanım, özellik ve diğer ilgili konularda sorular sorarak ihtiyacı netleştirmeye odaklanır.

Bir ürün veya servis talebi, farklı sektör ve konularda, özel ya da genel olarak kabul edilmiş yöntemlerle teslimatlar detayında tanımlanabilir. Üst seviye talep, nihai ürünün tasarlanabilecei ve gerçekleştirilebileceği detaya doğru analiz edilir.

Ürün Analizinde çeşitli teknikler kullanılabilir;

  • Ürün Kırılım Yapısı – Ürün ağacı da denir. Ürünü oluşturan malzemelerin ve hammaddelerin reçetesidir; bir ürünü üretmek için gerekli olan yarı ürünlerin ve/veya hammaddelerin hangi yapıda ve miktarlarda bir araya getirilmesi gerektiğini tanımlayan reçete olarak düşünülebilir.
  • Gereksinim Analizi – Müşteri gereksinimlerinin analiz edilmesidir.
  • Sistem Analizi – Bir sürecin hangi verileri, hangi kullanıcılar için ve nasıl işlemesi gerektiğini irdeleme; sistemin girdilerini, mantığını, çıktılarını ve bileşenlerini betimleme; ve sistemi meydana getirerek çalıştırma aşamalarının analizidir.
  • Sistem Mühendisliği – Karmaşık sistemlerin ya da bu sistemleri oluşturan alt sistemlerin tasarımını, üretimini ve bakımını, zaman ve maliyet kısıtlarını da göz önünde bulundurarak, gerçekleştirmektir.
  • Değer Analizi – Üründe müşterinin talep ettiği ihtiyaçları gereken zaman, kalite ve önemde karşılayan ve bunu karşılarken de ürün üzerinde yarattığı maliyeti oluşturduğu fayda karşılığında en azından eşit düzeyde karşılanmasını sağlayan özelliklerin analiz edilmesidir.
  • Değer Mühendisliği – Bir ürün, hizmet, süreç veya sistem maliyetini iyileştirmek üzere kullanılan takım yaklaşımını yönetme, sistematikleştirme ve geliştirme fonksiyonudur.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Proje Yönetiminde Öncelik Şeması Metodu (Precedence Diagramming Method – PDM)

Aktivitelerin gerçekleştirileceği sırayı göstermek için aktivitelerin düğümlerle temsil edildiği ve bir ya da daha fazla mantık ilişkisiyle grafik olarak bağlandığı, zaman çizelgesi modelinin yapılandırılmasında kullanılan bir tekniktir. Düğüm üzerinde Aktivite (Activity-on-Node (AON)) olarakta adlandırılır.

Öncelik ilişkisi (Precedence Relationship) teriminin mantıksal ilişki ve bağımlılık anlamında sıkça kullanıldığını bir çok metodolojide görebilirsiniz.

Aktivitelerin Sıralanması sürecinde aktivitelerin gerçekleştirileceği sırayı göstermek için kullanılan tekniktir. 

Proje Yönetiminde Bağımlılık Belirleme ve Entegrasyon yazımda belirttiğim gibi öncel aktivite, mantıksal olarak zaman çizelgesindeki bağlı bir aktiviteden önce gelen aktivitedir. Ardıl aktivite, mantıksal olarak zaman çizelgesindeki başka bir aktiviteden sonra gelen bağlı bir aktivitedir.

Öncelik Şeması Metodu dört tip bağımlılık veya mantıksal ilişki içerir;

  • Bitiş-Başlangıç – Finish to Start (FS) – Öncel aktivite bitmeden ardıl aktivite başlamaz.
  • Bitiş-Bitiş – Finish to Finish (FF) – Öncel aktivite bitmeden ardıl aktivite bitmez.
  • Başlangıç-Başlangıç – Start to Start (SS) – Öncel aktivite başlamadan ardıl aktivite başlamaz.
  • Başlangıç-Bitiş – Start to Finish (SF) – Öncel aktivite başlamadan ardıl aktivite bitmez.

 Dikkat edilmesi gerekenler;

  • Öncelik Şeması Metodunda, bitiş-başlangıç en yaygın kullanılan öncel ilişkisi tipidir.
  • Başlangıç-bitiş ilişkisi nadiren kullanılmasına rağmen tüm ilişki tiplerinin gösterilebilmesi için metodolojilerde yer alır.
  • İki aktivite aynı anda iki mantıksal ilişkiye sahip olabilir.
  • Aynı aktiviteler arasında birden fazla ilişki tipi önerilmez. En çok etki edecek olan tek bir ilişki tipi seçilmelidir.
  • Aynı şekilde kapalı döngülerin yaratılmaması önerilmektedir.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Proje Yönetiminde Önceden Atama (Pre-assignment)

Proje Ekibinin Oluşturulması sürecinde kaynakların (insan, ekipman, malzeme vb.) önceden (erken) belirlenmesidir.

Proje Yönetimi sürecinde kaynak atamaları genellikle aktivitelerin tanımlanması sonrasında yapılır. Aktivite özellikleri, kalite beklentileri dikkate alınarak kaynak atamaları yapılır. 

Bazı projelerde kaynaklar önceden belirlenebilir;

  • Müşteri ya da dış kaynak ile proje öncesi veya sözleşme aşamasında belirli kaynaklar üzerinde anlaşılmışsa,
  • Projede gerekli uzmanlık alanıyla ilgili kişiler belliyse,
  • Gelecekteki projelerde ihtiyaç duyulabilecek kaynak durumunu izleyebilmek için
  • Eldeki kaynakların yeterliliğini görmek, ek kaynak ihtiyacı olup olmadını belirlemek için.

Kaynak Yönetimi Planı hazırlanmadan Proje Başlatma Belgesinde bazı personel atamaları tanımlıysa ön atama yapılmış sayılır.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Proje Yönetiminde Parametrik Tahmin (Parametric estimating)

Parametrik tahmin, süre, maliyet veya kaynakların geçmiş proje bilgileri ve proje parametreleri arasında algoritma ya da istatistiksel ilişki kurularak tahmin edilmesi tekniğidir. Örneğin geçmiş benzer bir projede 1.000 metrekare parke 100 saatte döşenmiş ise yeni projede 10.000 metrekare parkenin 100 saatte döşeneceği tahmini yapılabilir.

Aktivite Sürelerinin Tahmin Edilmesi, Maliyetlerin Tahmin Edilmesi ve Aktivite Kaynaklarının Tahmin Edilmesi süreçlerinde kullanılması önerilmektedir.

Parametrik Tahmin ile ilgili dikkat edilmesi gereken konular aşağıdaki gibidir; 

  • Parametrik Tahmin ile nicel (sayısal) tahminler yapılabilir.
  • Bu teknik uygulanan çok yönlülüğe ve temel verilere bağlı olarak yüksek kesinlik seviyeleri sunabilir. Parametrik tahminler projenin tümüne ya da belirli bölümlerine uygulanabilir.
  • Parametrik tahminler diğer tahmin yöntemleriyle birlikte kullanılabilir.
  • Parametrik Tahmin öncesinde teslimatın parametresi belirlenmeli ve geçmişteki benzer projelerdeki gerçekleşmeler incelenmelidir. Örneğin projenizde metrekare maliyeti tahmin etmek istiyorsanız, geçmiş proje verilerinin bu parametreyi sağlayıp sağlamadığını kontrol etmelisiniz.
  • Şirket içinde benzer proje olmasa dahi diğer firmaların benzer verileir ya da sektörel yayınlanan verilerden yararlanılabilir.
  • Parametrik Tahmin, uzman görüşünden daha gerçekçi bir tahmin ortaya koyar.
  • Parametrik Tahmin için kullanılacak geçmiş proje veya sektör verilerinin mevcut proje için uygunluğu dikkatlice değerlendirilmelidir.
  • Elle tutulur teslimatlara yönelik tahminlerde daha gerçekçidir.
  • Parametrik tahminler için esas alınacak parametreler şirket tarafından belirlenebilir, sektör standartları esas alınabilir.
  • Tamamlanmış projelerin gerçekleşme verileri esas alınmalıdır.
  • Şirket dışı projelerden gelecek verilerin, şirketin kültür ve yapısı dikkate alınarak değerlendirilmesi gerekir.  
  • Projelerden alınan derslerin veya geçmiş projelere ilişkin istisnaların tahmini ekileyebileceği unutulmamalıdır.

Hayatımız Proje – Proje Yöneticisinin El Kitabında yer verdiğimiz Parametrik Tahmine yönelik örnek tablo aşağıdaki gibidir;

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Proje Yönetimi ve Organizasyon Teorisi (Organisation Theory)

Kaynak Yönetiminin Planlanması sürecinde Organizasyon teorisi, insanların, ekiplerin ve organizasyonel birimlerin ne şekilde davranacağı ile ilgili bilgi sağlayan bir araç olarak önerilmektedir.

Organizasyon teorisinde tanımlanan genel temaların etkili kullanımı, Kaynak Yönetiminin Planlanması süreci çıktılarının oluşturulması için gereken zaman, maliyet ve çabayı azaltabileceği ve planlamanın verimliliğini artırabileceği belirtilmektedir.

Uygulanabilir organizasyon teorileri, projenin yaşam döngüsünde ekibin olgunluk seviyesinde meydana gelen değişikliklere uyum sağlayan esnek bir liderliğin benimsenmesini önerir.

Organizasyonun kültür ve yapısının projenin organizasyonel yapısını doğrudan etkileyeceğinin önemi unutulmamalıdır.

Organizasyon Teorileri kapsamın Motivasyon ile ilgili Maslow, Herzberg ve Vroom’un yaklaşımları önemlidir. Bu konudaki yazımı buraya tıklayarak okumanızı öneririm.  

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

 

Proje Yönetiminde Önde Gitme ve Beklemeler (Leads and lags)

Önde Gitme (Lead), önceki aktiviteye göre sonraki aktivitenin öne alınabileceği süre miktarı, Bekleme (Lag) ise önceki aktiviteye göre sonraki aktivitenin geciktireceği süre miktarı olarak tanımlanmaktadır. Yukarıdaki grafikte iki ilişki görülebilir.

Aktivitelerin Sıralanması sürecinde aktiviteler arası ilişkiler tanımlanırken kullanılması önerilmektedir. Örneğin testler yazılımın %75’ine gelindiğinde başlayabilir veya duvar boyandıktan 1 gün sonra pencereler takılabilir.  

Proje yönetim ekibi, mantıksal ilişkiyi kesin olarak belirlemek için bekleme veya önde gitme gerektiren bağımlılıkların olup olmadığına bakmalıdır.  

Unutulmaması gereken beklemelerin ve önde gitmelerin, zaman çizelgesi geliştirme mantığının yerini almayacağıdır.

Aktiviteler ve bunların ilgili varsayımları Varsayım Kayıtlarında yazılı hale getirilmelidir.

Zaman Çizelgesinin Geliştirilmesi sürecinde, Aktivitelerin Sıralanması sürecinde belirlenen Önde gitme ve Beklemeler ardıl aktivitelerin başlangıç sürelerini etkileyebileceği için dikkat edilmesi gerekir.  

Zaman Çizelgesinin Kontrolü sürecinde planlanan Bekleme ve öne Gelmelerin kontrolü yapılır, olası bir sapma durumunda projenin geri kalanıyla ilgili ayarlamalar, güncellemeler yapılır.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Proje Yönetiminde Tetkikler (Inspections)

Tetkik, kelime anlamı olarak aktivite, parça, ürün, sonuç veya servisin belirtilen koşullara uygunluğunu teyit etmek için yapılan inceleme veya ölçümdür.

Kapsamın Doğrulanması sürecinde iş ve teslimatların gereksinimleri karşılayıp karşılamadığının ve ürün onay kriterinin gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin ölçümlenmesi, incelenmesi ve onaylanması için önerilen tekniklerden biridir.

Tetkikler, görüşmeler, ürün gözden geçirmeleri veya adım adım doğrulama olarak adlandırılabilir. Bazı uygulama alanlarında, bu farklı terimlerin kendilerine özgü ve belirli anlamları olabileceği belirtilmektedir. Unutulmaması gereken; tetkikin hataları müşteriden uzak tutmak için yapıldığıdır.

Kalitenin Kontrolü sürecinde iş ürününün belgelenen standartlara uygunluğunu denetlemek için kullanılması önerilmektedir. Tetkik sonuçları genellikle ölçümleri içerir ve herhangi bir seviyede olabilir. Örneğin tek bir aktivite veya projenin sonunda ortaya çıkan nihai ürün tetkik edilebilir. Tetkikler kusur onarımı onayı için kullanılır.

Tedariklerin Kontrolü sürecinde ise dış kaynakların gerçekleştirdikleri işlerin yapılandırılmış gözden geçirmesi olarak önerilmektedir. Teslimatların basit gözden geçirmesi olabileceği gibi işin yerinde tetkik edilmesi olarakta uygulanabileceği belirtilmektedir. Özellikle inşaat, mühendislik ve altyapı projelerinde yerinde ve adım adım işi yapanla beraber işin ilerleyişinin tetkik edilebileceği belirtilmektedir.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Proje Yönetiminde Bireysel ve Ekip Değerlendirmeleri (Individual and Team Assessments)

Proje Ekibinin Geliştirilmesi sürecinde bireysel ve ekip değerlendirme araçları, proje yöneticisinin ve proje ekibinin güçlü ve zayıf taraflarını ortaya çıkarmak için kullanılır.

Bu araçlar sayesinde Proje Yöneticisi, proje ekibinin tercihlerini, tutkularını, bilgiyi nasıl işleyip organize olacaklarını, nasıl karar vereceklerini, diğerleriyle nasıl etkileşimde bulunacaklarını değerlendirebilir.

Bireysel ve Ekip Değerlendirmek için aşağıdakiler kullanılabilir;

  • Tutumsal anketler
  • Özel değerlendirmeler
  • Yapılandırılmış Görüşmeler
  • Yetenek Testleri
  • Odak Grupları

Bu araçlar sayesinde;

  • Anlayış artar,
  • Güven sağlanır,
  • Taahhütler alınır,
  • Ekip üyeleri arasında iletişim artar,
  • Verimli, üretken ekip çalışması sağlanabilir.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Projelerde Tarihsel Bilgileri Gözden Geçirme (Historical information review)

Projelerde geçmiş projelere ilişkin gerçekleşme verilerinden oluşan Tarihsel Bilgiler ve alınan dersler, gelecekteki projelerde kullanılmak saklanırlar. Bu bilgiler arasında sorunlara ve risklere ilişkin bilgilerin yanı sıra olumlu sonuç veren ve gelecekteki projelerde de kullanılabilecek teknikler yer alabilir.

Organizasyonel Süreç Varlıkları içerisinde yer alan Tarihsel Bilgilerin,  Bütçenin Belirlenmesi sürecinde Örneksel ve Parametrik tahminlerde yarar sağlayacağı düşüncesiyle gözden geçirilmesi gerekir.

Tarihsel Bilgilerin içerdiği bilgiler matematiksel bir yolla toplam proje maliyetinin öngörülebilmesini sağlayabilir. Örneğin geçmişte bitmiş bir inşaatın metrekare maliyeti 10 TL ise yeni projedeki 1000 m2’lik üretimin toplam maliyetinin 10.000 TL olacağı öngörülebilir. Geçmişteki projelerin benzer olmalarına karşın karmaşıklık seviyelerinin farklılık gösterebileceği unutulmamalıdır.

Örneksel ve Parametrik Tahminleri gerçekleştirmenin maliyeti ve netliği aşağıdaki faktörlere göre değişenlik gösterir;

  • Emsal alınan Tarihsel bilginin netliği,
  • Modelde kullanılan parametrelerin ölçülebilir, sayısal olması,
  • Emsal alınan proje ile mevcut projenin benzerliği, verilerin ölçeklenebilir olması gerekir.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Projelerde Takım Temel Kuralları (Ground rules)

Takım Temel Kuralları, proje ekibi üyelerinin nasıl davranması gerektiğini belirmek için kullanılan bir teknik olarak önerilmektedir.

Proje Yöneticisinin projenin erken safhalarında ekip üyelerinden beklentilerini netleştirmesi, ortak bir dil ve yaklaşım geliştirmesi yanlış anlaşılmaları ve çatışmaları azaltacak, verimi artıracaktır. İş ahlakı, iletişim, toplantı kuralları gibi konularda ortak prensiplerin belirlenmesi ve ekip tarafından uyulması çok önemlidir. Temel Kurallar belirlendikten sonra her ekip üyesi uymak zorundadır.

Temel Kurallar ekip davranış modelini belirler ve her ekip üyesinin diğerlerine davranış, iletişim,  katılım sağlama, işbirliği ve destek verme konularında ortak bir anlayış yaratmayı hedefler.

Temel Kuralları belirlerken aşağıdakilere dikkat edilmesi gerekir;

  • Ekip Lokasyonu – Bir arada çalışan ve sanal ekipler için ayrı kurallar belirlenebilir.
  • Kültür – Farklı kültürlerden oluşan ekiplerde kişilere göre farklı kurallar belirlenebilir.
  • Süre ve/veya Zamanlama -Proje süresince farklı süreçlerde farklı kurallar uygulanabilir.
  • Beceri ve Deneyim – Kişisel farklılıklara göre kurallar değişebilir.

Paydaş Katılımının yönetilmesi sürecinde Temel Kuralların, Ekip Başlatma Belgesi içinde yer alması ve paydaş katılımını sağlamak için tüm paydaşlardan beklenen davranışları içermesi gerektiği belirtilmektedir.

Kaynak Yönetimi Planlama sürecinde Ekip Başlatma Belgesinin düzenli olarak gözden geçirilip, güncellenerek, mevcut proje ekibinin ve ekibe yeni katılanların Temel Kuralları anladığının güvenceye alınması gerektiği belirtiliyor.

Proje Ekibinin Yönetilmesi sürecinde ise grup kurallarının, iletişim planlama ve rol tanımları gibi sürekli yapılan proje yönetimi alıştırmalarının yanı sıra Temel Kurallarında çatışmaları azaltacağı belirtilmektedir.

Örnek Temel Kurallar;

  • Proje Yöneticisi tüm yazışmalarda cc: de yer alacaktır.
  • Toplantılara herkes zamanında katılacaktır.
  • Değişiklik talepleri mutlaka yazılı yapılacaktır.
  • Tüm ekibi ilgilendiren kararlar ortak alınacaktır.
  • Gecikme veya bütçe aşımları fark edildiğinde Proje Yöneticisi haberdar edilecektir.
  • Yapıcı geri besleme yapılacaktır.
  • Her ekip üyesi diğerlerine yardımcı olacaktır.
  • Toplantılara birkaç dakika erken veya tam vaktinde geliriz.
  • Öngörülemeyen bir durumun zamanında toplantıya katılmamızı engellemesi halinde, toplantıyı düzenleyen kişiye en kısa sürede bilgi veririz.
  • Ekibin diğer üyeleriyle, bizden farklı konumlarda olsalar bile, her zaman saygılı ilişkiler kurarız. Başkalarına herhangi bir sebeple hakaret veya alay etmeyiz.
  • Ekibin diğer üyelerinden farklı bir konuma sahip olanlarımız, farklılıklara açık ve yapıcı bir şekilde yaklaşıır. Kırgınlık beslemeyiz ve arkadan konuşmayız.
  • Ekip üyeleri arasındaki güven ilişkisini zedeleyecek her türlü davranıştan kaçınırız.
  • Aynı fikirde olmadığımızda ve birbirimize olumsuz geri bildirimde bulunmak zorunda kaldığımızda, bunu saygılı bir şekilde yaparız. Neye ve diğer hangi kısımlarına katıldığımızı ana hatlarıyla açıklayarak, birbirimizin pozisyonlarını anladığımızı gösteririz.
  • Toplantılara bizimle paylaşılan belge ve bilgileri okuyarak, istenen bilgileri toplayarak, hazırlıklı geliriz.
  • Projenin sorunlarını kişiselleştirmekten her zaman kaçınırız.
  • Toplantıların süresine uyarız. Hepimiz kendimizi ifade edebileceğimiz süre içinde kalırk ve diğerlerinin zamanlarına saygı gösteririz.
  • Toplantılardan sonra, yapılacak işleri ve sorumlularını içeren toplantı notu düzenleriz.
  • Gerekli kişileri toplantılara çağırır, katılmalarını sağlarız.
  • Toplantıyı gerekçelerini açıklayarak en geç 24 saat önce iptal edebiliriz.
  • Toplantılarda tek tek konuşuruz, söz kesmeyiz ve tartışmalara izin vermeyiz.
  • Toplantılar sırasında bilgisayarla çalışmayız veya cep telefonu kullanmayız.
  • Toplantının organizatörü, ekibe yeni üyelerin tanıtılmasından sorumludur.
  • Ekip birbirleriye ilk adlarını kullanarak iletişim kurar.
  • Birisiyle bir sorunumuz varsa, onunla mümkün olan en kısa sürede saygılı bir şekilde yüz yüze konuşuruz.
  • Acil durumlar haricinde normal çalışma saatleri dışında e-posta göndermeyiz ve işle ilgili konularda konuşmayız.

Belirli bir projeye ve içinde çalışacağınız kültürel ortama bağlı olarak, aşağıdakiler gibi belirli kültürel temalar tanımlanabilir:

  • Toplantılar sırasında geğirmeyin, burnunuza ve ağzınıza dokunmayın veya sümkürmeyin,
  • Her zaman takımdaki en yaşlı kişinin ilk konuşmasına izin verin,
  • Bir soru sormadan önce daima izin isteyin,
  • Her zaman bir cevaptan sonra teşekkür edin ve her teşekküre daima “Bir şey değil” diyerek yanıt verin,
  • Misafirlerinizi yerel yemek yemeye veya içmeye zorlamayın.

Ekibin bazı üyelerinin bu konuya “bize anaokulu çocukları gibi mi davranıyorsunuz?” diyerek kötü tepki verebileceğini düşünüyorsanız nedenlerini açıklamanız gerekir. Proje ekibi büyüdükçe ve farklı (ulusal ve/veya kurumsal) kültürleri içerdikçe, bu konu giderek daha önemli hale gelir.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler