Yazar arşivleri: savassakar

Proje Yönetimi ve Organizasyon Teorisi (Organisation Theory)

Kaynak Yönetiminin Planlanması sürecinde Organizasyon teorisi, insanların, ekiplerin ve organizasyonel birimlerin ne şekilde davranacağı ile ilgili bilgi sağlayan bir araç olarak önerilmektedir.

Organizasyon teorisinde tanımlanan genel temaların etkili kullanımı, Kaynak Yönetiminin Planlanması süreci çıktılarının oluşturulması için gereken zaman, maliyet ve çabayı azaltabileceği ve planlamanın verimliliğini artırabileceği belirtilmektedir.

Uygulanabilir organizasyon teorileri, projenin yaşam döngüsünde ekibin olgunluk seviyesinde meydana gelen değişikliklere uyum sağlayan esnek bir liderliğin benimsenmesini önerir.

Organizasyonun kültür ve yapısının projenin organizasyonel yapısını doğrudan etkileyeceğinin önemi unutulmamalıdır.

Organizasyon Teorileri kapsamın Motivasyon ile ilgili Maslow, Herzberg ve Vroom’un yaklaşımları önemlidir. Bu konudaki yazımı buraya tıklayarak okumanızı öneririm.  

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

 

Proje Yönetiminde Önde Gitme ve Beklemeler (Leads and lags)

Önde Gitme (Lead), önceki aktiviteye göre sonraki aktivitenin öne alınabileceği süre miktarı, Bekleme (Lag) ise önceki aktiviteye göre sonraki aktivitenin geciktireceği süre miktarı olarak tanımlanmaktadır. Yukarıdaki grafikte iki ilişki görülebilir.

Aktivitelerin Sıralanması sürecinde aktiviteler arası ilişkiler tanımlanırken kullanılması önerilmektedir. Örneğin testler yazılımın %75’ine gelindiğinde başlayabilir veya duvar boyandıktan 1 gün sonra pencereler takılabilir.  

Proje yönetim ekibi, mantıksal ilişkiyi kesin olarak belirlemek için bekleme veya önde gitme gerektiren bağımlılıkların olup olmadığına bakmalıdır.  

Unutulmaması gereken beklemelerin ve önde gitmelerin, zaman çizelgesi geliştirme mantığının yerini almayacağıdır.

Aktiviteler ve bunların ilgili varsayımları Varsayım Kayıtlarında yazılı hale getirilmelidir.

Zaman Çizelgesinin Geliştirilmesi sürecinde, Aktivitelerin Sıralanması sürecinde belirlenen Önde gitme ve Beklemeler ardıl aktivitelerin başlangıç sürelerini etkileyebileceği için dikkat edilmesi gerekir.  

Zaman Çizelgesinin Kontrolü sürecinde planlanan Bekleme ve öne Gelmelerin kontrolü yapılır, olası bir sapma durumunda projenin geri kalanıyla ilgili ayarlamalar, güncellemeler yapılır.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Proje Yönetiminde Tetkikler (Inspections)

Tetkik, kelime anlamı olarak aktivite, parça, ürün, sonuç veya servisin belirtilen koşullara uygunluğunu teyit etmek için yapılan inceleme veya ölçümdür.

Kapsamın Doğrulanması sürecinde iş ve teslimatların gereksinimleri karşılayıp karşılamadığının ve ürün onay kriterinin gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin ölçümlenmesi, incelenmesi ve onaylanması için önerilen tekniklerden biridir.

Tetkikler, görüşmeler, ürün gözden geçirmeleri veya adım adım doğrulama olarak adlandırılabilir. Bazı uygulama alanlarında, bu farklı terimlerin kendilerine özgü ve belirli anlamları olabileceği belirtilmektedir. Unutulmaması gereken; tetkikin hataları müşteriden uzak tutmak için yapıldığıdır.

Kalitenin Kontrolü sürecinde iş ürününün belgelenen standartlara uygunluğunu denetlemek için kullanılması önerilmektedir. Tetkik sonuçları genellikle ölçümleri içerir ve herhangi bir seviyede olabilir. Örneğin tek bir aktivite veya projenin sonunda ortaya çıkan nihai ürün tetkik edilebilir. Tetkikler kusur onarımı onayı için kullanılır.

Tedariklerin Kontrolü sürecinde ise dış kaynakların gerçekleştirdikleri işlerin yapılandırılmış gözden geçirmesi olarak önerilmektedir. Teslimatların basit gözden geçirmesi olabileceği gibi işin yerinde tetkik edilmesi olarakta uygulanabileceği belirtilmektedir. Özellikle inşaat, mühendislik ve altyapı projelerinde yerinde ve adım adım işi yapanla beraber işin ilerleyişinin tetkik edilebileceği belirtilmektedir.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Proje Yönetiminde Bireysel ve Ekip Değerlendirmeleri (Individual and Team Assessments)

Proje Ekibinin Geliştirilmesi sürecinde bireysel ve ekip değerlendirme araçları, proje yöneticisinin ve proje ekibinin güçlü ve zayıf taraflarını ortaya çıkarmak için kullanılır.

Bu araçlar sayesinde Proje Yöneticisi, proje ekibinin tercihlerini, tutkularını, bilgiyi nasıl işleyip organize olacaklarını, nasıl karar vereceklerini, diğerleriyle nasıl etkileşimde bulunacaklarını değerlendirebilir.

Bireysel ve Ekip Değerlendirmek için aşağıdakiler kullanılabilir;

  • Tutumsal anketler
  • Özel değerlendirmeler
  • Yapılandırılmış Görüşmeler
  • Yetenek Testleri
  • Odak Grupları

Bu araçlar sayesinde;

  • Anlayış artar,
  • Güven sağlanır,
  • Taahhütler alınır,
  • Ekip üyeleri arasında iletişim artar,
  • Verimli, üretken ekip çalışması sağlanabilir.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Projelerde Tarihsel Bilgileri Gözden Geçirme (Historical information review)

Projelerde geçmiş projelere ilişkin gerçekleşme verilerinden oluşan Tarihsel Bilgiler ve alınan dersler, gelecekteki projelerde kullanılmak saklanırlar. Bu bilgiler arasında sorunlara ve risklere ilişkin bilgilerin yanı sıra olumlu sonuç veren ve gelecekteki projelerde de kullanılabilecek teknikler yer alabilir.

Organizasyonel Süreç Varlıkları içerisinde yer alan Tarihsel Bilgilerin,  Bütçenin Belirlenmesi sürecinde Örneksel ve Parametrik tahminlerde yarar sağlayacağı düşüncesiyle gözden geçirilmesi gerekir.

Tarihsel Bilgilerin içerdiği bilgiler matematiksel bir yolla toplam proje maliyetinin öngörülebilmesini sağlayabilir. Örneğin geçmişte bitmiş bir inşaatın metrekare maliyeti 10 TL ise yeni projedeki 1000 m2’lik üretimin toplam maliyetinin 10.000 TL olacağı öngörülebilir. Geçmişteki projelerin benzer olmalarına karşın karmaşıklık seviyelerinin farklılık gösterebileceği unutulmamalıdır.

Örneksel ve Parametrik Tahminleri gerçekleştirmenin maliyeti ve netliği aşağıdaki faktörlere göre değişenlik gösterir;

  • Emsal alınan Tarihsel bilginin netliği,
  • Modelde kullanılan parametrelerin ölçülebilir, sayısal olması,
  • Emsal alınan proje ile mevcut projenin benzerliği, verilerin ölçeklenebilir olması gerekir.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Projelerde Takım Temel Kuralları (Ground rules)

Takım Temel Kuralları, proje ekibi üyelerinin nasıl davranması gerektiğini belirmek için kullanılan bir teknik olarak önerilmektedir.

Proje Yöneticisinin projenin erken safhalarında ekip üyelerinden beklentilerini netleştirmesi, ortak bir dil ve yaklaşım geliştirmesi yanlış anlaşılmaları ve çatışmaları azaltacak, verimi artıracaktır. İş ahlakı, iletişim, toplantı kuralları gibi konularda ortak prensiplerin belirlenmesi ve ekip tarafından uyulması çok önemlidir. Temel Kurallar belirlendikten sonra her ekip üyesi uymak zorundadır.

Temel Kurallar ekip davranış modelini belirler ve her ekip üyesinin diğerlerine davranış, iletişim,  katılım sağlama, işbirliği ve destek verme konularında ortak bir anlayış yaratmayı hedefler.

Temel Kuralları belirlerken aşağıdakilere dikkat edilmesi gerekir;

  • Ekip Lokasyonu – Bir arada çalışan ve sanal ekipler için ayrı kurallar belirlenebilir.
  • Kültür – Farklı kültürlerden oluşan ekiplerde kişilere göre farklı kurallar belirlenebilir.
  • Süre ve/veya Zamanlama -Proje süresince farklı süreçlerde farklı kurallar uygulanabilir.
  • Beceri ve Deneyim – Kişisel farklılıklara göre kurallar değişebilir.

Paydaş Katılımının yönetilmesi sürecinde Temel Kuralların, Ekip Başlatma Belgesi içinde yer alması ve paydaş katılımını sağlamak için tüm paydaşlardan beklenen davranışları içermesi gerektiği belirtilmektedir.

Kaynak Yönetimi Planlama sürecinde Ekip Başlatma Belgesinin düzenli olarak gözden geçirilip, güncellenerek, mevcut proje ekibinin ve ekibe yeni katılanların Temel Kuralları anladığının güvenceye alınması gerektiği belirtiliyor.

Proje Ekibinin Yönetilmesi sürecinde ise grup kurallarının, iletişim planlama ve rol tanımları gibi sürekli yapılan proje yönetimi alıştırmalarının yanı sıra Temel Kurallarında çatışmaları azaltacağı belirtilmektedir.

Örnek Temel Kurallar;

  • Proje Yöneticisi tüm yazışmalarda cc: de yer alacaktır.
  • Toplantılara herkes zamanında katılacaktır.
  • Değişiklik talepleri mutlaka yazılı yapılacaktır.
  • Tüm ekibi ilgilendiren kararlar ortak alınacaktır.
  • Gecikme veya bütçe aşımları fark edildiğinde Proje Yöneticisi haberdar edilecektir.
  • Yapıcı geri besleme yapılacaktır.
  • Her ekip üyesi diğerlerine yardımcı olacaktır.
  • Toplantılara birkaç dakika erken veya tam vaktinde geliriz.
  • Öngörülemeyen bir durumun zamanında toplantıya katılmamızı engellemesi halinde, toplantıyı düzenleyen kişiye en kısa sürede bilgi veririz.
  • Ekibin diğer üyeleriyle, bizden farklı konumlarda olsalar bile, her zaman saygılı ilişkiler kurarız. Başkalarına herhangi bir sebeple hakaret veya alay etmeyiz.
  • Ekibin diğer üyelerinden farklı bir konuma sahip olanlarımız, farklılıklara açık ve yapıcı bir şekilde yaklaşıır. Kırgınlık beslemeyiz ve arkadan konuşmayız.
  • Ekip üyeleri arasındaki güven ilişkisini zedeleyecek her türlü davranıştan kaçınırız.
  • Aynı fikirde olmadığımızda ve birbirimize olumsuz geri bildirimde bulunmak zorunda kaldığımızda, bunu saygılı bir şekilde yaparız. Neye ve diğer hangi kısımlarına katıldığımızı ana hatlarıyla açıklayarak, birbirimizin pozisyonlarını anladığımızı gösteririz.
  • Toplantılara bizimle paylaşılan belge ve bilgileri okuyarak, istenen bilgileri toplayarak, hazırlıklı geliriz.
  • Projenin sorunlarını kişiselleştirmekten her zaman kaçınırız.
  • Toplantıların süresine uyarız. Hepimiz kendimizi ifade edebileceğimiz süre içinde kalırk ve diğerlerinin zamanlarına saygı gösteririz.
  • Toplantılardan sonra, yapılacak işleri ve sorumlularını içeren toplantı notu düzenleriz.
  • Gerekli kişileri toplantılara çağırır, katılmalarını sağlarız.
  • Toplantıyı gerekçelerini açıklayarak en geç 24 saat önce iptal edebiliriz.
  • Toplantılarda tek tek konuşuruz, söz kesmeyiz ve tartışmalara izin vermeyiz.
  • Toplantılar sırasında bilgisayarla çalışmayız veya cep telefonu kullanmayız.
  • Toplantının organizatörü, ekibe yeni üyelerin tanıtılmasından sorumludur.
  • Ekip birbirleriye ilk adlarını kullanarak iletişim kurar.
  • Birisiyle bir sorunumuz varsa, onunla mümkün olan en kısa sürede saygılı bir şekilde yüz yüze konuşuruz.
  • Acil durumlar haricinde normal çalışma saatleri dışında e-posta göndermeyiz ve işle ilgili konularda konuşmayız.

Belirli bir projeye ve içinde çalışacağınız kültürel ortama bağlı olarak, aşağıdakiler gibi belirli kültürel temalar tanımlanabilir:

  • Toplantılar sırasında geğirmeyin, burnunuza ve ağzınıza dokunmayın veya sümkürmeyin,
  • Her zaman takımdaki en yaşlı kişinin ilk konuşmasına izin verin,
  • Bir soru sormadan önce daima izin isteyin,
  • Her zaman bir cevaptan sonra teşekkür edin ve her teşekküre daima “Bir şey değil” diyerek yanıt verin,
  • Misafirlerinizi yerel yemek yemeye veya içmeye zorlamayın.

Ekibin bazı üyelerinin bu konuya “bize anaokulu çocukları gibi mi davranıyorsunuz?” diyerek kötü tepki verebileceğini düşünüyorsanız nedenlerini açıklamanız gerekir. Proje ekibi büyüdükçe ve farklı (ulusal ve/veya kurumsal) kültürleri içerdikçe, bu konu giderek daha önemli hale gelir.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Proje Yönetiminde Finansman Limiti Uzlaşması (Funding limit reconciliation)

Bütçenin Belirlenmesi sürecinde planlanan proje harcamalarının fonlama limitleri (eldeki finansal kaynaklar ve nakit akışı) ile karşılaştırılması için kullanılan bir tekniktir.

Proje için bulunan fonlar ile planlanan harcamaların uzlaştırılması gerekir. Şirketin nakit durumu projenin gerektirdiği harcamalara uygun olmayabilir ve projenin zaman çizelgesi değiştirilebilir. Örneğin şirketin Haziran ayında vergi vb. 1 milyon TL ödeme varsa ve kasasında 1.5 milyon TL var ise projeye aynı ay içerisinde sadece 500 bin TL ayırabilir. Projenin 1 milyon TL’ye ihtiyacı var ise aktiviteleri gözden geçirip, nakitin uygun olduğu ay doğrultusunda zaman çizelgesini güncellemesi gerekir.  

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Proje Yönetiminde Yaklaşan Dalga Planlaması (Rolling Wave Planning)

Yaklaşan Dalga Planlaması (Rolling Wave Planning), projeyi planlayacak yeterli detayın olmadığı, belirsizliğin yüksek olduğu durumlarda, uzun vadeli işlerin genel, yakın vadeli işlerin detaylı olarak planlandığı tekrara dayalı planlama tekniğidir.

Ayrıştırma (Decomposition), proje kapsamı ve proje teslimatlarını daha küçük, daha yönetilebilir bileşenlere bölmek için kullanılan bir tekniktir. Ayrıştırma uzak gelecekteki teslimat ya da alt bileşenler için yapılamayabilir. Proje Yönetimi Ekibi, teslimat ya da alt bileşen ile ilgili detayların netleşmesi sonrasında İş Kırılım Yapısının detaylarını geliştirir. Bu tekniğe Yaklaşan Dalga Planlaması adı verilir.

Proje Zaman Yönetimi konusunda gelecekteki eğilimlere ve çevik yöntemlere baktığımızda İş Listesine (backlog) dayalı yinelenen programlamanın (iterative scheduling),Yaklaşan Dalga Planlamasının bir formu olarak uyarlanabilir yaşam döngülerinde (örneğin ürün geliştirmede çevik yaklaşım vb.) kullanıldığını görebiliriz. Bu yaklaşımda, gereksinimler, Kullanıcı Hikayeleri şeklinde toplanıp, önceliklendirilir, belirli zaman aralıklarında geliştirmeler ve gözden geçirmeler yapılır. Böylelikle geliştirme yaşam döngüsünde yeni istekler, değişiklikler giderek netleşir ve hayata geçirilebilir.

Zaman Çizelgesi Yönetiminin Planlanması sürecinde Alternatif Analizi ile sınırlı kalmamak kaydıyla kullanılabilr. Alternatif Analizi, hangi zaman çizelgesi metodolojisinin kullanılacağını veya farklı metodların nasıl bir arada kullanılabileceğini belirlemeye yarar. Aynı zamanda zaman çizelgesinin hangi detayda olması gerektiğini ve Yaklaşan Dalga Planlamasının hangi sıklıkta, dönemlerde yapılacağını, gözden geçirleceğini, güncelleneceğini belirlemekte kullanılır. Zaman çizelgesini yönetmek için gerekli detay seviyesi ile bu seviyeyi güncel tutmak için gerekli olan sürenin dengelenmesinin her proje için belirlenmesi gerektiği belirtiliyor.

Aktivitelerin Tanımlanması sürecinde yinelenen planlama tekniği olarak, yakın dönemde gerçekleştirilecek işlerin detaylandırılması olarak tanımlanır. Aşamalı Olgunlaşma kapsamında, çevik ve şelale yaklaşımlarında iş paketlerinde, planlama paketlerinde ve sürüm planlamada kullanılabileceği belirtiliyor.

Proje Yaşam Döngüsünde yer alan işler, bulundukları noktaya göre gerekli detay seviyesinde ele alınmalıdır. Stratejik Planlamanın erken dönemlerinde bilgi az olabilir, sadece iş paketleri seviyesinde kalınır. Proje ilerledikçe bilgi artar, iş paketleri aktivitelere dönüştürülür.  

Son olarak, Yaklaşan Dalga Planlaması sonucunda ortaya çıkan aktiviteler, Aktivitelerin Tanımlanması sürecinin çıktısı olan Aktivite Listesinde yer alır.

Beni şaşırtan bir konu, Yaklaşan Dalga Planlamasının kapsam, maliyet, kaynak ve kalite konularında önerilmemesidir. 

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

 

 

Proje Yönetiminde Projenin Finanse Edilmesi (Financing)

Projenin finanse edilmesi, bütçenin belirlenmesi sürecinde projenin gerektirdiği paranın, fonların elde edilmesi olarak tanımlanmaktadır. Özellikle uzun vadeli altyapı, endüstriyel veya kamu hizmetleri için dış kaynaklardan finans elde edilebilir.  Dış kaynaklardan fon sağlanması, fon sağlayanın özel beklentiler koyabileceği ve karşılanması anlamına gelebilir.

Proje Sponsorunun, projenin maliyet ve nakit akışı gerekliliklerine göre gerekli finansal kaynakları bulması, ihtiyaç duyulduğunda kullanılabilmesini sağlaması gerekir.

Projenin maliyetinin doğru hesaplanması, ne zaman, ne kadar paraya ihtiyaç duyulacağının belirlenmesi çok önemlidir.

Projenin finanse edilmesi ile ilgili çalışmalar Proje Başlatma Belgesi ile başlar. Projenin resmi olarak başlangıcı sayılan Proje Başlatma Belgesi, projenin onaylanmasını sağlayan İş Gerekçesini ve buna bağlı kaba bütçeyi, yapılan fizibilite çalışmalarının sonuçlarını içerir. Yatırım kararını vermeye yönelik ön çalışmalar finansal kaynaklara ilişkin bilgileri içermelidir.

Proje Maliyet Yönetimi, projenin onaylanan bütçede tamamlanmasını hedefler. Proje maliyet yönetiminde maliyetler,  aktivite bazında tüm kaynaklar (personel, ekipman, malzeme vb.) dikkate alınarak aşağıdan yukarıya yaklaşımla aşama/faz ve proje bütününde belirlenir. Rezervler eklenerek bütçe oluşturulur.

Aktivite düzeyinde maliyet tahminlerinin doğruluğu ve netliği, harcamalar ve fon gerekliliklerinin belirlenmesi için çok önemlidir.

Nakit Akışı Analizi, Program Yönetiminde gelirlerin ve giderlerin zaman boyutunda ele alınmasıdır. Özellikle inşaat sektöründe belirli bir kilometre taşına ulaşıldığında ortaya konulan işin değeri hak ediş vasıtasıyla müşteriden alınırken maliyetler yönetilmeye çalışılır. Portföy Yönetiminde ise portföyün dengelenmesi açısından ele alınır.

PMI’ın Construction Extension to the PMBOK® Guide–2008 (İnşaata Özel Proje Yönetimi) Proje Finans Yönetimi adı altında özel bir bölümde konuyu açıklamaktadır.  (Bakınız: Sayfa 159)

Proje Maliyet Yönetimi aktivitelerin ve projenin maliyetlerine odaklanırken İnşaat Ekinde yer alan Proje Finans Yönetimi nakit akışına odaklanmaktadır.

Benzer yaklaşımı Program Yönetiminde Finansal Yönetim başlığı altında görebilirsiniz.

Proje Yönetiminde Maliyet Temel Çizgisi, aktivite maliyetlerinin zaman içinde kümülatif toplamını gösterir. Aktivite gerçekleştiğinde maliyetin oluşacağını varsayar. Dikkat edilmesi gereken vadeli alımlarda gerçek para çıkışının aktivitenin maliyetinin gerçekleştiği zamanda değil, yapılan anlaşmanın koşullarına göre gerçekleşecek olmasıdır.

Proje Finansmanı ile ilgili Wikipedia’daki güzel açıklayıcı bilgilere buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Projelerde Soru Sorma Sanatı

Proje Yöneticisi doğru soruları sormazsa doğru cevapları alamaz. Soru sormak bazen tansiyonu yükseltebileceği gibi zor durumlardan kurtulmayı sağlayabilir;

  • Az düşünülerek kolayca cevaplanabilecek gereksiz  sorulardan kaçınmak gerekir. Hem sorana karşı bir kızgınlık hem de zaman kaybı yaratır.
  • Konu ile alakasız veya konudan uzaklaştıran sorular sorulmamalıdır.
  • Soru sormak için doğru zaman beklenmeli, sabırlı olunmalıdır.
  • Bir soru sormadan önce, başka biri bana sorsaydı ne cevap verirdim diye düşünülmelidir.
  • Cevabını bildiğiniz sorular, yanlış anlaşılmanıza sebep olabilir.
  • Sorularınızı varsayımlara değil gerçeklere dayandırın.
  • Kalabalık bir ortamda soru sormadan önce soran ve yanıtlayan açısından durumu değerlendirin.
  • İstediğiniz cevabı vermeye yönlendiren sorularınız, zor sorularla karşılaşmanıza sebep olabilir.
  • Kanıtınız olmadan suçlayıcı sorular sormayın.
  • Sorunuzun yanıtını keserek tekrar soru sormayın.
  • Dürüst yanıt verilmeyeceğini bildiğiniz soruları sormayın.
  • Karşınızdakinin sorunuzu anladığından emin olmaya çalışın.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler