Yaratıcılık yeni ve değerli olanı yaratmakla ilgilidir. Yararlı fikir ve yaratıcılık, mevcut yolları anlamlı bir şekilde yeniden birleştirmeyi veya tamamen yeni bir şey yaratarak bir şeyi ilk kez yapmayı içerebilir. Yaratıcılığın, karar vericinin kullanabileceği kişisel kaynakların, kullanılan tekniklerin ve süreçlerin, belirli bir problem çözme durumundaki dürtü veya motivasyon miktarının kesişiminden kaynaklandığını ileri sürülüyor.
Yaratıcılığın özellikleri
- Kişisel kaynaklar – Uzmanlık, deneyim, bilgi, teknik beceriler
- Teknikler ve beceriler – Bilişsel tarz, yeni bakış açılarına açıklık, uygun düşünme becerilerini uygulama, problem çözmede enerjik yaklaşım
- İçsel motivasyon – Uygun ödüller (tanınma vb.) ve teşvik, açıkça tanımlanmış hedefler, yapıcı geri bildirim, zorluklar, ilgi, isteklilik, coşku, yaptığınız işe olan tutkuyu keşfetme özgürlüğü
Yaratıcılığın ortaya çıkması için kişisel kaynaklar, doğru teknikler ve gerçekleştirme motivasyonu gereklidir. Bu üç özelliğin kesişimi ne kadar yüksekse yaratıcılık da o kadar yüksek olacaktır.
Çoğu durumda, yaratıcı bireyler, yaratıcı sonucu garanti etmese de, yaratıcı bir çözüm geliştirmek için gerekli şeyleri sağlayan süreçleri kullanırlar. Beş aşamalı yaratıcı model tipik olarak sorunun tanımlanmasını, değerlendirilmesini, fikir üretilmesini, fikrin doğrulanmasını ve Onaylama içerir.
Aşama 1: Sorunun tanımlanması: Yaratıcılığın ilk adımı bir sorunun varlığının farkına varmaktır. Sorunu yaratıcı bir şekilde çözmek için öncelikle asıl nedeni anlamak gerekir. Daha fazla sorgulamayı gerektirmeyecek bir noktaya kadar nedenleri anlamak gerekir.
Aşama 2: Değerlendirme: Değerlendirme, bilgi aramayı, sorunun tüm yönlerini açıklamayı, uygulayabileceğiniz kaynakları analiz etmeyi, bilgi eksikliklerini belirlemeyi ve varsayımlarınızı değerlendirmeyi içerir.
Aşama 3: Fikir üretme: Yeni veya alışılmışın dışında bir şeyle sonuçlanan aşamadır. Bu aşamada, ilgili bilgileri bulmak için araştırma yapılır. Bilinenler gözden geçirilir, fikir ve olasılıklar geliştirmek için çeşitli düşünme yöntemleri uygulanır.
Aşama 4: Fikir doğrulama: Bu aşamada, üçüncü aşamada üretilen her fikir değerlendirip yargılanır. Fikirler uygunluk açısından test edilir, doğruluğu değerlendirilir. Yeni ve faydalı bir fikrin, 1. aşamada tanımlanan soruna pratik bir çözüm olduğu doğrulandığında gerçek yaratıcılık ortaya çıkar.
Aşama 5: Onaylama: Aşama 4’te doğrulanan yanıt, sorunu çözerse yaratıcı süreç tamamlanır. Ancak fikir ikilemi çözmeyi başaramazsa ve sorun büyüyorsa 1. aşamaya dönülür. 2. aşamada toplanan bilgilere dayanarak sorun yeniden tanımlanır ve onaylamaya kadar yaratıcı sürece devam edilir. Sonuç başarılıysa onaylama ile harekete geçilir.
Yaratıcılık Nasıl Geliştirilir?
Yaratıcılığı geliştirmek için beş sürecin her birine bakmanız ve bu süreçlerin her birini iyileştirmenin yollarını bulmanız gerekir.
Sorunu tanımlamayı geliştirmek için, durum hakkında mümkün olduğunca çok şey öğrenmek yardımcı olur.
Sorunun nereden geldiğini keşfetmek, gerçekleri görüşlerden ayırmanız ve sunulan tüm varsayımlara ve bilgilere şüpheyle yaklaşmanız, gerçek sorunu tanımlamaya yardımcı olur.
Sorun tanımlamayı geliştirmenin bir başka tekniği de tuhaf olanı normal, normal olanı tuhaf halde düşünerek sorunu tersine çevirmektir.
Sorunu başka bir konu üzerinde düşünerek (aktararak), belirsiz olan orijinal sorunu oldukça iyi bildiğiniz bir konu (metafor) üzerinden düşünerek daha iyi anlamak mümkün olabilir.
Etrafınızda olup bitenlere alışılmadık şekillerde dikkatinizi vermek yaratıcılığı geliştirilebilir.
Gündelik olaylar zihinsel anlamda katkıda bulunabilir ve daha sonraki bir tarihte yararlanabileceğiniz bilgi miktarını artırabilir.
Olasılıkları bulmaya isteklilik, yaratıcı bir sonuç elde etmek için içsel olarak motive olmak, probleme doğru dikkati vermek ve çözüm için uygun düşünme süreçlerini takip etmek, yaratıcı fikir üretimini ortaya çıkarır.
Yaratıcı problem çözücüler, geniş bir yelpazede farklı alternatifler ortaya koyan kişilerdir.
Çoğumuz yaratıcı fikirler bulmakta güçlük çekeriz, bunun temel nedeni bilinçsizce soruna bakış açımızı kısıtlayan ve ilgili olduğuna inandığımız alternatiflerin sayısını sınırlayan zihinsel engellerimizdir.
Aşağıdakilerden kaçınmak yaratıcı fikir üretmeyi geliştirilebilir:
- Her zaman doğru cevabı aramak
- Her zaman mantıklı olmaya çalışmak
- Kurallara sıkı sıkıya uymak
- Pratik olmakta ısrar etmek
- Başarısızlıktan korkmak
- Deneme arzusuna direnmek
- Fazla uzmanlaşmak
- Aptal gibi görünmek istememek
- “Ben yaratıcı değilim” demek.
Türkçe eğitimler
İngilizce eğitimler
