GENEL BELİRSİZLİK
Belirsizlik tüm projelerin doğasında olup herhangi bir aktivitenin etkileri kesin olarak tahmin edilemez ve farklı sonuçlar ortaya çıkabilir. Proje hedeflerine fayda sağlayan potansiyel sonuçlara, fırsatlar, olumsuz etkisi olanlara, tehditler denir. Fırsatlar ve tehditler birlikte, proje riskleri kümesini oluşturur.
Projelerde belirsizliğe yanıt vermek için yapılabilecekler aşağıdadır;
- Bilgi toplama – Belirsizlik, araştırma veya pazar analizi, uzmanlarla çalışma vb. yöntemlerle fazla bilgi edinilerek azaltılabilir. Daha fazla bilgi toplama ve analiz ile elde edilecek faydanın zamanlaması iyi yapılmalıdır.
Projelerde Risk Veri Kalitesi Değerlendirmesi - Çoklu çıktılara hazırlıklı olmak – Belirsizlik ortamında yalnızca birkaç olası sonucun olduğu durumlarda, proje ekibi bu sonuçların her biri için hazırlık yapabilir. Bu yaklaşım, birincil çözümün uygulanabilir veya etkili olmaması durumunda yedek veya acil durum planlarına sahip olmayı gerektirir. Proje ekipleri, birden fazla sonuç beklediklerinde, ortaya çıkma olasılıklarını tahmin etmek için potansiyel nedenleri kategorize eder ve değerlendirirler. Bu yaklaşım, proje ekibinin odaklanacağı en olası sonuçları belirlemesini sağlar.
Beklenen Parasal Değer - Küme tabanlı (set-based) tasarım – Belirsizliği azaltmak için projenin başında birden fazla tasarım veya alternatif araştırılabilir. Proje ekibi zamana karşı maliyet, kaliteye karşı maliyet, riske karşı zaman veya zamana karşı kalite vb. ödünleşimlere (tajak-tradeoff) bakabilir. Amaç, proje ekibinin çeşitli alternatiflerle üzerinden seçenekleri keşfetmesidir. Etkisiz veya yetersiz alternatifler süreç boyunca elenirler.
Alternatif Analizi - Esneklik (resilience) – Esneklik, beklenmedik değişikliklere hızla uyum sağlama ve yanıt verme yeteneğidir. Esneklik, hem proje ekibi üyeleri hem de organizasyonel süreçler için geçerlidir. Ürün tasarımına veya prototipe yönelik ilk yaklaşım etkili değilse, proje ekibi ve organizasyonun öğrendikleri doğrultusunda adapte olması ve hızlı bir şekilde yanıt vermesi gerekir.
MUĞLAKLIK (AMBIGUITY)
Belirsizliğin iki kategorisi vardır: kavramsal muğlaklık ve durumsal muğlaklık.
Kavramsal muğlaklık -etkili anlayış eksikliği- insanlar benzer terimleri veya argümanları farklı şekillerde kullandıklarında ortaya çıkar. Ör., “Projenin bitmesine az kaldı” ifadesi net değildir. “AZ” teriminin tanımı belli değildir, 1 gün veya 10 gün olabilir. “Az” veya “çok” gibi söylemlerde ortak kurallar ve terim tanımları resmi olarak belirlenerek(Az=<5 gün, Çok>5 gün vb.) belirsizlik azaltılabilir.
Durumsal muğlaklık, bir sorunu çözmek için birden fazla seçeneğe sahip olmaktır. Bu tip durumlarda aşamalı olgunlaştırma, deneyler ve prototipler kullanılabilir.
- Aşamalı olgunlaştırma – Daha fazla miktarda bilgi ve daha doğru tahminler elde edildikçe, proje yönetim planındaki ayrıntı düzeyini artırmanın yinelemeli sürecidir.
- İyi tasarlanmış bir dizi deney, neden-sonuç ilişkilerini belirlemeye yardımcı olabilir, belirsizliğin miktarını azaltabilir.
- Prototipler, farklı değişkenler arasındaki ilişkileri ayırt etmeye yardımcı olur.
Türkçe eğitimler
İngilizce eğitimler
