Risk aciliyet değerlendirmesi, bir projede karşılaşılan risklerin hangi hızla ele alınması gerektiğini belirlemek için yapılan bir analizdir. Bu değerlendirme, risklerin zamanlaması ve potansiyel etkisi göz önünde bulundurularak hangi risklere öncelik verilmesi gerektiğini anlamaya yardımcı olur. Etkili bir risk yönetimi stratejisi, risklerin yalnızca olasılık ve etkisine değil, aynı zamanda aciliyetine de odaklanır.

Risk Aciliyet Değerlendirmesi Nedir?

Risk aciliyet değerlendirmesi, risklerin projeye olan etkisini ve hangi zaman diliminde ortaya çıkabileceğini dikkate alarak, öncelik sırasını belirlemek için yapılan bir süreçtir. Bu değerlendirme:

• Proje hedeflerini tehdit eden risklere hızlı bir şekilde müdahale edilmesini sağlar.
• Risklerin çözümü için zamanında kaynak tahsis edilmesine yardımcı olur.
• Risk yönetim sürecinin etkinliğini artırır.

Risk Aciliyet Değerlendirmesinde Kullanılan Faktörler

1. Zamanlama (Timing):
   • Riskin ortaya çıkmasının beklenildiği zaman dilimi.
   • Örnek: Bir tedarik gecikmesi riski, proje başında değil, üretim aşamasında ortaya çıkabilir.
2. Algılanan Ciddiyet (Perceived Severity):
   • Riskin proje üzerindeki potansiyel etkisi.
   • Örnek: Kritik bir bileşenin tedarik edilememesi, projenin teslim süresini doğrudan etkileyebilir.
3. Hazırlık Seviyesi (Preparedness):
   • Riskle başa çıkmak için mevcut olan kaynaklar ve planlar.
   • Örnek: Acil durum planlarının eksikliği, riski daha acil hale getirebilir.
4. Etkileşim ve Zincirleme Etkiler (Interdependencies):
   • Riskin, diğer proje görevlerini veya süreçlerini ne ölçüde etkileyeceği.
   • Örnek: Bir görevde yaşanan gecikme, bağlı diğer görevlerin tamamlanmasını engelleyebilir.
5. Algılanan Zaman Çerçevesi (Perceived Urgency):
   • Riskin etkilerinin ortaya çıkmasının beklenildiği zaman aralığı.
   • Örnek: Bir maliyet sapmasının projenin bütçesini hemen etkileyip etkilemeyeceği.

Risk Aciliyet Değerlendirmesi Adımları

1. Risklerin Tanımlanması

• Risklerin sistematik bir şekilde belirlenmesi gerekir.
• Risklerin zamanlaması ve proje üzerindeki etkileri dokümante edilmelidir.

2. Değerlendirme Kriterlerinin Belirlenmesi

• Zamanlama, ciddiyet, hazırlık seviyesi ve etkileşim gibi kriterler kullanılır.
• Her risk için bu kriterlere dayalı puanlama yapılır.

3. Risklerin Önceliklendirilmesi

• Riskler, aciliyet durumlarına göre sıralanır.
• Örneğin, “kırmızı” olarak işaretlenen riskler hemen ele alınması gereken en acil risklerdir.

4. Eylem Planlarının Geliştirilmesi

• Acil riskler için proaktif çözümler oluşturulur.
• Orta ve düşük aciliyet seviyesindeki riskler izlenir ve gerektiğinde aksiyon alınır.

5. Sürekli İzleme ve Güncelleme

• Risklerin durumu düzenli olarak izlenir ve aciliyet değerlendirmesi güncellenir.

Risk Aciliyet Değerlendirme Matrisi

Bir risk aciliyet değerlendirme matrisi, riskleri etkilerine ve ortaya çıkma zamanlarına göre kategorize etmek için kullanılan bir araçtır.

Etkisi	Kısa Sürede Ortaya Çıkacak	Orta Vadede Ortaya Çıkacak	Uzun Vadede Ortaya Çıkacak
Yüksek	Acil Müdahale Gerekiyor	İzlenmeli ve Planlanmalı	Düşük Öncelik
Orta	İzlenmeli ve Planlanmalı	İzlenmeli	Düşük Öncelik
Düşük	İzlenmeli	Düşük Öncelik	Gözden Geçirilebilir

Risk Aciliyet Değerlendirmesinde Kullanılan Araçlar

1. Risk Isı Haritaları:
   • Olasılık ve etkiyi görselleştirirken aciliyet düzeylerini vurgulamak için uyarlanabilir.
2. Kanban Panoları:
   • Riskleri “Acil”, “İzleniyor”, “Tamamlandı” gibi sütunlara ayırarak organize edebilir.
3. Risk Önceliklendirme Matrisleri:
   • Etki, olasılık ve aciliyet düzeyini tek bir matriste birleştirir.
4. Proje Yönetim Yazılımları:
   • Jira, MS Project veya Trello gibi araçlar risk izleme ve yönetim süreçlerini kolaylaştırır.

Risk Aciliyet Değerlendirmesinin Avantajları

1. Proaktif Müdahale:
   • Riskler meydana gelmeden önce çözüm üretme fırsatı sağlar.
2. Kaynakların Verimli Kullanımı:
   • Kritik risklere öncelik vererek zaman ve maliyet açısından daha etkili bir yönetim sağlar.
3. Netlik ve Odaklanma:
   • Risklerin hangi sırayla ele alınması gerektiğini açıkça belirler.
4. Paydaşların Bilgilendirilmesi:
   • Paydaşların projedeki kritik riskler hakkında bilgi sahibi olmasını sağlar.

Risk Aciliyet Değerlendirme Örnekleri

Örnek 1: Tedarik Zinciri Riski

• Risk: Anahtar bir bileşenin tedarik gecikmesi.
• Aciliyet Kriterleri:
  • Zamanlama: Üretim aşamasında ortaya çıkabilir (orta vadeli).
  • Etkisi: Teslim tarihini doğrudan etkileyebilir (yüksek).
  • Hazırlık Seviyesi: Yedek tedarikçi mevcut (düşük hazırlık riski).
• Sonuç: İzlenmeli ve bir yedek plan uygulanmalı.

Örnek 2: Teknik Risk

• Risk: Kritik bir yazılım bileşeninde hata oluşması.
• Aciliyet Kriterleri:
  • Zamanlama: Test aşamasında ortaya çıkabilir (kısa vadeli).
  • Etkisi: Teslimatın tamamen durmasına yol açabilir (yüksek).
  • Hazırlık Seviyesi: Çözüm için kaynak ayrılmış (orta hazırlık riski).
• Sonuç: Acil müdahale gerekiyor.

Risk aciliyet değerlendirmesi, projelerde risk yönetimini daha etkili hale getirmek için kullanılan önemli bir süreçtir. Risklerin zamanlaması ve etkilerine odaklanarak, proje ekiplerinin kritik risklere odaklanmasını sağlar ve kaynakların etkin kullanımını artırır. Proje yöneticileri, bu değerlendirmeyi düzenli olarak yaparak projelerini daha güvenli ve kontrollü bir şekilde yürütebilir.

Kurumsal eğitim  talepleri için egitim@savassakar.com

Online Eğitim içerikleri ve detaylı bilgi;

1. Portföy Yönetimi
2. Proje Ölçütleri ve Ölçüt Yönetimi
3. Projelerde Temel Performans Göstergeleri – KPI
4. Proje Yönetimi Dokümanları ve Uygulamaları
5. Projelerde Süre Kısaltma Teknikleri

Sipariş vermek için tıklayınız.