Kategori arşivi: PMP®

Proje Yönetiminde Genel Proje Risklerine Karşı Stratejiler (Strategies For Overall Project Risk)

Genel Proje Risklerine Karşı Stratejiler, sadece bağımsız risklere değil projeyi genel olarak ilgilendiren risklere karşı uygulanır.

  • Kaçınma – Genel proje riski, ciddi anlamda negatif ve risk eşiklerinin dışındaysa uygulanmalıdır. Belirsizliğin negatif etkileri düşürülerek projenin kabul eşiklerine geri dönmesine çalışılır. Örneğin, yüksek riskli bileşenler proje kapsamından çıkarılabilir. Proje, risk eşiklerine geri çekilemiyorsa proje iptal edilebilir. Bu durum tüm projeyi tehdit eden durumun Kabul edilemez olduğunu gösterir.
  • Yaralanma – Genel proje riski, ciddi anlamda pozitif ve risk eşiklerinin dışındaysa uygulanmalıdır. Belirsizliğin pozitif etkilerinin tüm proje için elde edilmesine çalışılır. Örneğin tüm paydaşlara fayda sağlayacak bileşenlerin kapsama eklenmesi. Alternatif olarak paydaşların onayı ile risk eşikleri yenilenerek, fırsatların elde edilmesi sağlanabilir.
  • Transfer/Paylaşma – Genel proje riski yüksek fakat şirket yönetmekte zorlanıyorsa başka bir firma şirket nezdinde riski yönetebilir. Risk negatif ise yapılacak transfer karşılığı bir bedel ödenir. Risk pozitif ise faydalar paylaşılır. Ortaklıklar, dış kaynak tutmak örnek olarak verilebilir.
  • Azaltma/İyileştirme – Genel proje riskinin seviyesini değiştirilerek proje hedeflerini başarma olasılığını artırılmaya çalışılır. Genel proje riski negatifse Azaltma, pozitifse İyileştirme yapılır. Projeyi yeniden planlamak, kapsamı değiştirmek, proje önceliğini yeniden ele almak, kaynak dağılımlarını değiştirmek, teslimat sürelerini yeniden ayarlamak örnek olarak verilebilir.  
  • Kabullenme – Genel proje risklerine, kabul edilmiş risk eşiklerini geçene kadar müdahale edilmez. Aktif ya da pasif kabullenme olabilir. Aktif kabullenmede zaman, maliyet ve kaynaklar ile ilgili rezervler ayrılır. Pasif kabullenmede genel proje riski düzenli olarak gözden geçirilerek değişiklik olup olmadığı izlenir.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Proje Risk Yönetiminde Fırsat Stratejileri (Strategies for opportunities)

Riske Yanıt Geliştirme sürecinde yer alan “Fırsat Stratejileri”, proje hedeflerini olumlu yönde etkileme potansiyeli olan risklere ilişkin kullanılır.

Beş adet stratejiden bahsedebiliriz; 

  • Yukarıya Aktarma – Proje ekibinin veya sponsorun fark ettiği fırsat proje kapsamının dışındaysa veya önerilen yanıt stratejisi Proje Yöneticisinin yetki sınırını aşıyorsa tercih edilir. Yukarıya Aktarma, proje seviyesinde değil, program, portföy veya organizasyonun diğer yönetim seviyelerinde yönetilir. Proje Yöneticisi, fırsat ile ilgili kişi ya da grubu bilgilendirir ve detayların iletişimini sağlar. Fırsatlar genellikle etkiledikleri yönetim seviyesine taşınırlar. Önemli olan yukarıya aktarılan fırsatların ilgili kişi ya da grup tarafından kabul edilmesidir. Yukarıya aktarılan fırsatlar, risk kayıtlarına eklenir ancak proje ekibi tarafından takip edilmeyebilir.
  • Yararlanma – Organizasyonun yüksek öncelikli olarak gördüğü ve gerçekleştirilmesinin %100 garanti altına alınmasının istendiği stratejilerdir.  Örneğin en yetenekli çalışanların süresinin kısaltılması istenen projeye aktarılması, maliyeti düşürmek için yeni teknoloji kullanılması vb.
  • Geliştirme – Bir fırsatın olasılığını ve/veya olumlu etkilerini arttırmak için kullanılır. Erken geliştirme aksiyonları, fırsat ortaya çıktıktan sonra iyileştirme çalışmaları yapmaktan daha etkilidir. Olumlu etkide bulunan bu risklerin başlıca sebeplerini belirlemek  ve odaklanmak gerçekleşme olasılığını artırır. Eğer olasılık artırılamıyorsa sonucun etkileri ve fayda artırılmaya çalışılır. Örneğin daha fazla kaynak ekleyerek süreyi kısaltmak vb.
  • Paylaşma – Fırsatın sahipliğinin bir kısmını ya da tamamını, fırsattan en iyi şekilde yararlanacak bir üçüncü tarafa devretmektir. Dikkat edilmesi gereken, fırsatı istenilen düzeyde sağlayacak doğru tarafın seçilmesidir. Yatırım riskinin yabancı ortakla paylaşılması vb. Risk paylaşımı, karşı tarafa belirli bir ödeme yapılmasını gerektirebilir. Örneğin sigorta şirketi vb.
  • Kabul etme – Bir fırsatı kabul etmek, ortaya çıkarsa bu fırsattan yararlanmaya istekli olmak, ama aktif olarak fırsatın peşinden koşmamak anlamına gelir. Düşük fırsat içeren durumlarda, daha maliyet etkin yöntemler olduğunda tercih edilir. Kabul etme aktif ya da pasif olabilir;
    • Aktif Kabullenme – Zaman, maliyet ve kaynaklar konusunda Beklenmedik Durum Yedekleri ayırılır.
    • Pasif Kabullenme – Düzenli gözden geçirmeler yapılarak fırsat izlenir.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Proje Yönetiminde Design for X

Kalitenin  Yönetilmesi sürecinde Design for X (DfX), ürünün veya bir parçasının optimizasyonu, ürünün nihai özelliklerini geliştirmek veya kontrol altında tutmak için kullanılabilir.

DfX’te yer alan X farklı özellikleri temsil ediyor. Örneğin;

“X” Yerine Yazılabilecek Değişkenlere Göre DfX:

  • Design For Manufacturing (DfM): Üretilebilir ve uygun maliyetli tasarım yapmak
  • Design For Assembly (DfA): Kolay, hızlı montaj edilebilir ve  uygun maliyetli tasarım
  • Design For Testability (DfT): Test edilebilir ve doğrulanabilir tasarım
  • Design For Safety (DfS): Güvenliği dikkate alan tasarım
  • Design For Repairability (DfR): Kolay ve hızlı bakımı dikkate alan tasarım
  • Design For Ergonomy (DfE): Kolay ve uygun kullanıma yönelik tasarım
  • Design For Aesthetics (DfA): Çekici tasarım

DfX, maliyet düşürme, kalite iyileştirme, iyi performans ve müşteri memnuniyetini sağlamalıdır.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Proje Yönetiminde Kaynak Optimizasyonu (Resource optimization)

Mevcut kaynakları ve uygunluklarını dikkate alarak aktivitelerin başlangıç ve bitiş tarihlerini kaynak uygunluklarına göre ayarlamak için kullanılan tekniktir.

Zaman Çizelgesinin Geliştirilmesi sürecinde iki optimizasyon tekniği önerilir;

Kaynak dengeleme (Resource Levelling) – Arz (mevcut kaynaklar) ile kaynak talebini dengelemek için başlangıç ve bitiş tarihlerinin ayarlandığı tekniktir.

Kaynak dengeleme;

  • Organizasyonda diğer işlerde paylaşılan veya kritik anlamda gerekli olan kaynakların sadece belirli zamanlarda kullanılabilir olduğu,
  • Talep edilen kaynağın sınırlı miktarlarda var olduğu,
  • Talep edilen kaynağın birden fazla aktiviteye atanmış olduğu,
  • Kaynak kullanımının sabit bir seviyede tutulmak istendiğinde durumlarda kullanılabilir.

Kaynak dengelemesi kritik yolun değişmesine ve proje süresinin uzamasına neden olabilir.

Kaynak Düzeltme (Resource Smoothing) – Kaynak gereksinimlerini zaman çizelgesi üzerinde tanımlı kaynak limitlerini aşmayacak şekilde ayarlama tekniğidir.

Kaynak düzeltmede, kaynak dengelemenin tersine, projenin kritik yolu değişmez ve tamamlanma tarihi gecikmeyebilir. Başka bir deyişle, aktiviteler sadece serbest ve toplam bollukları içinde geciktirilebilir. Bu yüzden kaynak düzeltmesinin tüm kaynakları optimize edemeyebileceği söylenebilir

Zaman Çizelgesinin Kontrolü sürecinde ise Kaynak Dengeleme veya Kaynak Düzeltme tekniği kullanılarak yapılan optimizasyon çalışması kontrol edilir. Yapılacak kontrolde kaynakların kullanılabilirliği, proje süresi, aktivite başlangıç ve bitiş tarihleri dikkate alınır.

What is Resource Leveling? (Techniques and Examples) • Asana

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Proje Yönetiminde Belirsizlik Göstergeleri (Representations of uncertainty)

Risklerin genel proje hedefleri üzerindeki etkisi Niceliksel Risk Analizi yapılarak sayısal olarak analiz edilir. Niceliksel risk analizi sürecinde Belirsizlik Göstergeleri, “Olasılık Dağılımları” olarak ifade edilebilir.

Modelleme ve simülasyonda yaygın olarak kullanılan olasılık dağılımları, zaman çizelgesi aktivitelerinin süreleri ve proje bileşenlerinin maliyetleri gibi değerlerdeki belirsizliği temsil eder.

Bir testin, kontrolün sonucu ya da gerçekleşmesi mümkün bir senaryo gibi belirsiz olaylar için münferit dağılımları izlemek kullanılabilir.

Aşağıda yaygın olarak kullanılan dağılımlar (beta, üçgen (triangle), normal ve tekbiçimli (uniform)) için dört örnek görülebilir;

Bu dağılımlar, genellikle niceliksel risk analizinde geliştirilen verilerle uyumludur.

Tek biçimli dağılımlar ancak, tasarımın konsept aşamasının başlarında olduğu gibi, belirlenen üst ve alt sınırlar arasında olması diğer değerlere göre daha olası olan belli bir değerin yokluğunda kullanılabilir.

Uygun olasılık dağılımı seçimi planlanan aktiviteler için uygun olan değerlerin aralığına bağlıdır.

Bağımsız proje riskleri de olasılık dağılımları ile ele alınabilir.

Alternatif olarak riskler, zaman ve maliyet etkileri ortaya çıkabilecekse olasılıksal dallarda ele alınabilir. Dallara ayırma planlanan aktivitede riskin bağımsız ortaya çıkması durumunda kullanışlıdır. Örneğin ortak sebebe dayalı riskler veya riskler arasında mantıksal bir bağ var ise bu ilişki ve bağlantı olasılık dağılımı ile görülebilir. Dallar projedeki alternatif yolları da gösterecektir.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Proje Yönetiminde Takdir ve Ödüller (Recognition and Rewards)

Takdir ve ödüller, Proje Ekibinin Geliştirilmesi sürecinde önerilen bir araçtır. Proje yöneticileri, ekibin önüne çözülmesi gereken sorunlar ve ulaşılacak fırsatlar koyarak, zamanında geri bildirim ve ihtiyaç duyulduğunda destek sağlayarak ve iyi performansı takdir edip ödüllendirerek ekibini sürekli olarak motive etmelidir.

Takdir ve Ödüller için açık kriterlerin ve bunların kullanımı için planlanmış bir sistemin varlığı istenen davranışları teşvik eder ve pekiştirir. Takdir ve ödüllerin etkin olabilmeleri için, kişilerin kontrolündeki aktivitelere ve gerçekçi performanslara dayandırılmaları gerekir. Örneğin, bir ekip üyesi maliyet hedeflerine ulaşıldığı için ödüllendirilecekse, bu üyenin harcamaları etkileyecek kararlar üzerinde uygun düzeyde kontrolünün olması şarttır.

Ekip geliştirme sürecinin bir unsuru da istenen davranışları takdir etmek ve ödüllendirmektir. Çalışanları ödüllendirmeye yönelik ilk planlar, Kaynak Yönetiminin Planlanması sürecinde geliştirilir. Belli bir kişiye verilecek belli bir ödülün ancak o kişi için önemli olan bir ihtiyacı karşılarsa etkin olacağı unutulmamalıdır.

Proje performansı değerlendirmeleri yoluyla proje ekibinin yönetilmesi sürecinde resmi ya da gayri resmi olarak ödül kararları alınır.

Ödüllerin dağıtılacağı zamanların belirlendiği bir plan oluşturmak, çalışanların takdir edilmesini ve bunun unutulmamasını sağlar. Kaynak Yönetimi Planınında hangi takdir ve ödüllerin, ne zaman kime verilebileceğini açıklayan “Takdir Planı” alt plan olarak yer almalıdır.

Dikkat edilmesi gerekenler;

  • Takdir ve ödüller belirlenirken kültürel farklar dikkate alınmalıdır.
  • İnsanlar kurum içinde kendilerine değer verildiğini hissederler ve bu değer kendilerine verilen ödüllerle gösterilirse motive olurlar.
  • Genelde para ödül sisteminin somut bir öğesi olarak görülür ancak elle tutulmayan ödüller de eşit derecede, hatta daha da etkili olabilir.

Çoğu proje ekibi üyesi kişisel gelişim ve başarılarına yönelik olan ve profesyonel becerilerini yeni hedeflere ulaşmak için hayata geçirebilecekleri fırsatlardan motive olur. Proje yöneticileri için iyi stratejilerden biri de, projenin sona ermesini beklemek yerine projenin tüm yaşam döngüsü boyunca ekibe takdirlerini sunmaktır.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

 

 

Proje Yönetiminde Kalite Geliştirme Metodları (Quality improvement methods)

Projelerde Kalite İyileştirme Metodları, Kalitenin Yönetilmesi sürecinde kullanılır. Kalite kontrol süreçlerinin sonuçları ve önerileri, kalite tetkiklerinden elde edilen sonuçlar ve Kalitenin Yönetilmesi sürecindeki problem çözümleri esas alınarak yapılır.

Planla-Uygula-Kontrol Et-Önlem Al (Plan-Do-Check-Act (PDCA)) ve 6 Sigma, iyileştirme ile ilgili fırsatların analizi ve değerlendirmesi için ortak araç olarak önerilir.

Proje Yöneticisi ya da proje ekibi organizasyonun kalite güvence ile ilgili departmanı veya ilgili diğer departmanlarla çalışarak Kalitenin Yönetilmesi sürecine ilişkin aktiviteleri hayata geçirebilirler. Bu aktivitelere örnek olarak Hata Analizi, Deney Tasarımı ve Kalite İyileştirme aktiviteleri sayılabilir.

Proje Yönetiminde Deney Tasarımı (Design for X)  kullanılması maliyetlerin düşürülmesine, kalitenin iyileştirilmesine, daha iyi bir performans elde edilmesine ve müşteri memnuniyetine yol açacaktır.

Organizasyonların “sürekli iyileştirme” odağında projeler ile ilgili olarak aşağıdaki soruları sormaları gerektiği belirtiliyor;

  • Projede kalitenin iyileştirilmesi nasıl yönetilecek?
  • Kalitenin iyileştirilmesi organizasyon seviyesinde mi yoksa projenin her seviyesinde mi ele alınacak?

Sürekli İyileştirme ile ilgili Planla-Uygula-Kontrol Et-Önlem Al (Plan-Do-Check-Act (PDCA)) döngüsü Shewhart tarafından tanımlanmış Deming tarafından geliştirilmiştir.

Proje sonucunda ortaya çıkacak ürün, servis veya sonucun kalitesini iyileştirmeye yönelik diğer girişimlere örnek olarak Toplam Kalite Yönetimi, 6 Sigma ve Yalın 6 Sigma sayılabilir.

Etkin ve sistemik problem çözümünün kalite güvence ve kalite iyileştirme için çok önemli bir bileşen olduğu unutulmamalıdır.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Proje Yönetiminde Prototipler (Prototypes)

Prototipleme, üretilmesi beklenen ürünün, üretilmeden önce çalışan bir örneğini yaparak gereksinimler konusunda ön geribildirim elde etme yöntemidir.

Gereksinimlerin Toplanması sürecinde prototipler paydaşlara, nihai ürünün modeli üzerinde deney yapabilme imkanı tanır. Prototiplemeye küçük ölçekli ürünler, bilgisayar destekli hazırlanan 2D ve 3D modeller, test modelleri ya da simülasyonlar örnek verilebilir.

Prototipler, maket yaratımı, kullanıcı deneyleri, geribildirim üretme ve prototipin gözden geçirilmesi gibi tekrarlanan döngülerde kullanıldıkları için, aşamalı olgunlaştırma kavramını desteklerler.

Yeterince geribildirim sağlandıktan sonra, elde edilen gereksinimler, tasarım ya da inşa fazlarına geçilmesine izin verecek kadar kapsamlı hale gelir.

Konulu resimlendirme (Storyboard), görüntü ve şekil serisinde sıralama ve gezinme sağlayan prototipleme tekniğidir. Resimlendirme, film, reklam, öğretim tasarımı gibi farklı sektörlerdeki farklı projelerde, çevik ve başka yazılım geliştirme projelerinde kullanılır. Yazılım geliştirme projelerinde, resimlendirme yapılırken web sayfası, ekranlar ve diğer kullanıcı ara yüzlerinde gezinmeyi kolaylaştırıcı sunumlardan yararlanılır.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

 

 

Proje Yönetiminde Hatırlatma Listeleri (Prompt lists)

Hatırlatma Listeleri Risk Tanımlama sürecinde kullanılır. Özel proje risklerine yol açabilecek önceden belirlenmiş risk kategorileri listesidir. Genel proje riskinin kaynağı olarak görülebilir.

Hatırlatma listesi, proje ekibine risk tanımlama tekniklerini kullanırken fikir üretmede yardımcı olacak bir çerçeve olarak kullanılabilir.

Risk kırılım yapısının en düşük seviyesindeki risk kategorileri, projeye özel riskler için bir hatırlatma listesi olarak kullanılır.

Bazı ortak stratejik çerçeveler riskleri tanımlamak için yaygın olarak kullanılmaktadır;

  • PESTLE – Politik, ekonomik, sosyal, teknolojik, yasal, çevresel
  • TECOP – Teknik, çevresel, ticari, operasyonel, politik
  • VUCA – Volatilite, belirsizlik, karmaşıklık, belirsizlik

Aşağıdaki liste bir hatırlatma listesi olarak kullanılabilir. Bu liste sadece örnektir, şirket ve proje yöneticisi özelinde deneyimlerle geliştirilmesi gerekir;

Aşama ya da Aktivite Bazında;

  • Müşteri, diğer projeler vb. nin girdilerine bağımlı mıdır?
  • Daha önce benzeri bir konuda deneyiminiz var mı?
  • Gecikme veya bütçe aşımında ne yapacaksınız?
  • İstediğiniz bilgiler zamanında size iletilmezse ne yapacaksınız?
  • Beklenmedik Durum Planlarınız var mı?
  • Planlamayı bitirmeye yönelik bir tarih belirlenmiş midir?
  • Verilen süre ve bütçe yeterli mi?
  • Gereksinimleri ve kapsamınızı net olarak biliyor musunuz?
  • Kalite gereklilikleri belirli mi? Ulaşılabilir mi?
  • Şirket kültürü ve ortam proje için uygun mu?
  • Proje ile ilgili iletişimlerde sıkıntı yaşanabilir mi?
  • Karar alma süreci belli mi?
  • Proje ile ilgili rol ve sorumluluklar net olarak anlaşılmış mıdır?
  • Gerekli yetkilere sahip misiniz?
  • Proje için gerekli altyapı mevcut mudur?
  • Proje için gerekli olan kaynakların uygunluğu var mıdır?
  • Projeniz şirket içinde ihtiyacı olan önceliğe sahip midir?
  • Var olan kaynaklar gereken niteliklere sahip midir?
  • Uymanız gereken kalite standartları ve yasalar var mıdır?

Bu konuda internette bulduğum tek örnek aşağıdadır; https://ppl.app.uq.edu.au/sites/default/files/UQ%20Risk%20Prompt%20List%20-%20Form.pdf

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Proje Raporlaması (Project  reporting)

Proje süresince proje bilgilerinin toplanması ve dağıtılması kritik öneme sahiptir. Raporlama şekli ile ilgili olarak dikkat edilmesi gerekenler aşağıdaki gibidir;

  • Proje raporlamasının her paydaş için uygun içerik, detay ve şekilde yapılması gerekir.
  • Raporun şekli, basit birkaç satır ile karmaşık tablo veya sunumlardan oluşabilir.
  • Raporlama düzenli (Haftalık durum raporu vb.) veya istisnai durumlarda (Proje problem raporu vb.) hazırlanabilir.

Performans raporları ise Proje İşlerinin İzlenmesi ve Kontrolü sürecinin çıktısıdır. Durum raporlarını, ilerleme ölçümlerini ve tahminleri de içeren performans bilgilerinin toplanması ve dağıtılması olarak tanımlanır. Projenin ilerleme durumunun ve performansının anlaşılması için hazırlanır ve paylaşılır. Proje sonuçlarıyla ilgili tahminde bulunulması için temel çizginin gerçekleşen verilerle kıyaslanarak düzenli aralıklarla toplanması ve analiz edilmesini içerir.

  • Performans raporlamanın her hedef kitleye gereksinimi düzeyinde bilgi sağlaması gerekir.
  • Basit bir durum raporu her bir konuda (kapsam, zaman çizelgesi, maliyet, kalite vb.) tamamlanma yüzdesi vb. performans bilgilerini içerir.

Proje raporlaması bazen karmaşık olabilir;

  • Geçmiş performansların analizi,
  • Projeye ilişkin tahminlerin (süre, maliyet vb.)analizi,
  • Risklerin ve sorunların güncel durumu,
  • Belirlenen dönemde tamamlanan çalışmalar,
  • Bir sonraki dönemde tamamlanacak çalışmalar,
  • Belirlenen dönemdeki onaylanan değişikliklerin özeti, ve gözden geçirilen ve tartışılan diğer ilgili bilgiler.

Dikkat edilmesi gerekenler;

  • Farklı paydaşlara benzer bilgilerle gönderilen raporlarda bilgi çakışmaması olmasına dikkat edilmelidir.
  • Raporlamanın tarihi belirtilmeli, güncel olması sağlanmalıdır.
  • Birden fazla sayfadan oluşan ve farklı paydaşlara hitap eden raporlarda ilgili sayfada paydaş belirtilmelidir.
  • Paydaşların raporlama içerik, şekil, sıklık ve yöntem konusunda beklentileri netleştirilmelidir. Gereksinimleri netleştirmek için örnek rapor format ve içerikleri paydaşlarla paylaşılabilir.
  • Raporlamanın neden istendiği iyi anlaşılmalıdır.
  • Yönetime sunulan raporlar, basit, anlaşılır ve hızlı karar vermeye yönelik olmalıdır.
  • Raporlama sadece sayılarla değil durumu ifade eden grafiksel göstergeler içermelidir.
  • Otomatik hazırlanan raporlarda önemli noktalara ilişkin kısa açıklamalar yapılmalıdır.
  • Raporda yer alan verilerin güncelliği ve kaynağı belirtilmelidir.
  • Proje Yönetimi bilgi Sistemi dışından elde edilen ve kullanılan veriler kaynağı ile belirtilmelidir.
  • Raporda yer alan başlıkların açıklamaları yapılmalıdır. Örneğin % Gerçekleşme fiziksel olarak m2 olarak gerçekleşmeyi ifade etmektedir vb.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler