Proje yönetiminde karar alma süreçleri ve performans değerlendirmeleri, toplanan verilere dayanır. Veri toplama yöntemleri genellikle iki kategoriye ayrılır: sert ve yumuşak veri toplama yöntemleri. Bu yöntemler, projenin farklı aşamalarında kullanılabilir ve birbiriyle tamamlayıcı nitelikte olabilir.

Sert Veri Toplama Yöntemleri

Sert veriler (hard data), somut, ölçülebilir ve doğrulanabilir bilgi kaynaklarından elde edilen verilerdir. Bu veriler genellikle nicel (quantitative) niteliktedir ve matematiksel analizlere olanak tanır.

Özellikleri:

Nesneldir.
Ölçülebilir ve tekrarlanabilir sonuçlar sunar.
Karar alma süreçlerinde kesin bilgi sağlar.

Yöntemleri:

Anket ve Anket Formları:
- Önceden tanımlanmış sorularla veriler toplanır.
- Örnek: Müşteri memnuniyeti oranları veya çalışan bağlılık puanları.
Gözlem ve Ölçüm:
- Doğrudan gözlemle somut veriler elde edilir.
- Örnek: Üretim hattında bir makinenin çalışma süresi.
Finansal ve Operasyonel Kayıtlar:
- Proje maliyetleri, bütçe durumu, kaynak kullanımı gibi veriler.
- Örnek: Proje bütçesi harcama raporları.
Deneysel Çalışmalar:
- Belirli koşullarda test yaparak sonuçların ölçülmesi.
- Örnek: Yeni bir yazılım özelliğinin kullanıcı performansı üzerindeki etkisi.
Zaman Çizelgesi Analizi:
- Planlanan ve gerçekleşen zaman çizelgesi verilerinin karşılaştırılması.
- Örnek: Gantt şeması üzerinden görevlerin tamamlanma süreleri.

Avantajları:

Sonuçlar objektiftir ve kolayca doğrulanabilir.
Sayısal analizlere uygun olduğu için güçlü karar desteği sağlar.
Zaman içinde karşılaştırma yapılabilir.

Dezavantajları:

Genellikle yüksek maliyet ve zaman gerektirir.
İnsan davranışı gibi soyut konuları ölçmede sınırlıdır.

Yumuşak Veri Toplama Yöntemleri

Yumuşak veriler (soft data), öznel, bağlamsal ve nitel (qualitative) bilgi kaynaklarından elde edilen verilerdir. Bu veriler, insanların algılarını, görüşlerini ve deneyimlerini anlamaya yönelik bilgiler sağlar.

Özellikleri:

Özneldir ve bağlama duyarlıdır.
Daha çok niteliksel analizlere uygundur.
Çoğunlukla yorum ve sezgilerden oluşur.

Yöntemleri:

Görüşmeler (Mülakatlar):
- Kişilerle birebir veya grup görüşmeleri yapılır.
- Örnek: Paydaşların proje hakkındaki algıları.
Odak Grup Çalışmaları:
- Belirli bir konuya odaklanan grup tartışmaları düzenlenir.
- Örnek: Yeni bir ürün prototipinin müşteriler tarafından değerlendirilmesi.
Açık Uçlu Anketler:
- Katılımcıların kendi ifadeleriyle yanıt verebileceği sorular içerir.
- Örnek: “Bu projede sizi en çok zorlayan faktör nedir?”
Gözlem (Nitel):
- Çalışanların davranışları veya süreçlerin işleyişi gözlemlenir.
- Örnek: Ekiplerin toplantılardaki işbirliği seviyesi.
Doküman Analizi:
- Raporlar, e-postalar, notlar gibi yazılı kaynakların incelenmesi.
- Örnek: Proje sırasında alınan kararların yazılı belgeleri.

Avantajları:

İnsanların algılarını ve duygularını anlamayı sağlar.
Daha derinlemesine bilgi elde etmeye uygundur.
Karmaşık ve bağlama bağlı sorunların çözümünde etkilidir.

Dezavantajları:

Veriler subjektif olduğu için doğruluk ve tekrarlanabilirlik sınırlıdır.
Analiz edilmesi zaman alabilir ve yoruma açık olabilir.

Sert ve Yumuşak Veri Toplama Yöntemlerinin Karşılaştırılması

Kriter	Sert Veri	Yumuşak Veri
Nitelik	Nicel (Quantitative)	Nitel (Qualitative)
Kaynak	Somut, ölçülebilir	Algılar, görüşler
Analiz Yöntemi	İstatistiksel, matematiksel	İçerik analizi, tematik analiz
Öznel/Objektif	Objektif	Subjektif
Maliyet ve Zaman	Yüksek	Orta
Kullanım Amacı	Ölçme, kıyaslama, doğrulama	Derinlemesine anlama, bağlam çözümleme

Sert ve Yumuşak Veri Yöntemlerinin Birlikte Kullanımı

Projelerde genellikle sert ve yumuşak veri toplama yöntemleri bir arada kullanılır. Bu yöntemlerin birlikte kullanılması, daha kapsamlı ve dengeli bir veri analizi sağlar.

Örnek Senaryo:

Bir yazılım geliştirme projesinde müşteri memnuniyetini ölçmek:

Sert Veri: Teslimat süresine göre müşteri memnuniyet oranlarını analiz etmek.
Yumuşak Veri: Müşterilerle yapılan görüşmelerden yazılımın kullanım kolaylığına dair geri bildirim toplamak.

Avantajları:

Sert veriler somut ve ölçülebilir bilgiler sunarken, yumuşak veriler bu bilgilerin arkasındaki nedenleri anlamayı sağlar.
Karar alma süreçleri daha sağlam bir temele oturtulur.

Projelerde sert ve yumuşak veri toplama yöntemleri, farklı ancak tamamlayıcı roller üstlenir. Sert veri yöntemleri nesnel ölçümler ve kıyaslamalar sağlarken, yumuşak veri yöntemleri bağlama özgü detaylar ve insan algıları hakkında bilgi sunar. Her iki yöntemin dengeli bir şekilde kullanılması, projelerin başarısını artırır ve daha bilinçli kararlar alınmasını sağlar. Proje yöneticileri, ihtiyaçlara ve proje hedeflerine göre bu yöntemlerin uygun kombinasyonunu seçerek etkili veri yönetimi yapabilir.

Kurumsal eğitim talepleri için egitim@savassakar.com

Online Eğitim içerikleri ve detaylı bilgi;