Hepimiz söyleyecek olumlu bir şey bulamayan ve hatta projelerin veya yapılan işlerin başarısız olacağı tüm olasılıklara dikkat çekmekten hoşlanan birileriyle çalışmışızdır. Kötümserlerle çalışmak eğlenceli değildir. Sıklıkla sergiledikleri davranışlardan bazıları şunlardır:
- Toplantılardan, yönetimden, meslektaşlarından, yapılan bir çok şeyden şikayet etmek
- Yeni bir işin veya projenin başarısızlığa mahkum olduğunu iddia etmek
- Özellikle inovasyon veya yeni çalışma yöntemleri hakkındaki konuşmalarda “bunu zaten denedik ve başarısız oldu” zihniyetini benimsemek
- Bir taktiğin veya stratejinin risklerine anında dikkat çekmek
- Durum olumlu olsa bile söyleyecek olumsuz bir şey bulmak
Kötümserlik ilgili dikkate alınması gereken üç unsur vardır;
- Bakış Açısı – Kötümserler, olumsuz olayların veya sonuçların kaçınılmaz olduğuna inanırlar.
- Aracılık – Karamsarlar “iyi şeylerin olacağına inanmazlar ve sonuçları değiştirme yetenekleri olmadıklarını” düşünürler. Kötümserler çabalarının hiçbir fark yaratmayacağını düşünüyorlarsa harekete geçme olasılıkları düşüktür.
- Davranış – Yenilgiyi baştan kabul eden kötümserler, sürekli şikayet etmeyi, sürekli olarak başkalarının fikirlerini küçümsemeyi veya ne kadar mutsuz olduklarından bahsetmeyi tercih ederler. Bu eylemler onların kaderci bakış açısının ve eylemsizliklerinin göstergesidir.
Savunmacı Kötümserler
Olumsuz bir bakış açısına sahip olan ancak eylemliliğini koruyan kötümserler genellikle “savunma amaçlı kötümserlik*” olarak adlandırılan ve bazen faydaları olan bir kategoriye girerler.
Örneğin, yapılan bir araştırmada, kronik hastalıkları olan savunmacı kötümserlerin, ağrılarını proaktif olarak yönetmek vb. sağlıklarını iyileştirebilecek eylemlerde bulunma olasılıklarının daha yüksek olduğunu göstermiş.
Araştırmacılar, savunmacı kötümserlerin bulaşıcı hastalık salgınları sırasında daha iyi durumda olabileceğini, çünkü endişelerinin onları sık sık el yıkamak veya doktorlarına danışmak gibi önleyici davranışlar benimsemeye yönelttiğini öne sürüyor. Bu insanlarla çalışmak, her yerde gördükleri yaklaşan kıyamet konusunda yapılacak hiçbir şey olmadığını hisseden birinden daha kolay olabilir.
Kurbanlar
Olumsuz bir bakış açısına sahip olan, çok az eyleme sahip olan ve davranışlarını kendilerini küçümsenecek veya kötü şansın nesnesi olarak gösterecek şekilde sergileyen başka bir kötümser kategorisi kurbanlardır.
Kötümserler en kötü senaryoyu hayal ederek kaygılarını ani bir tepki ileifade edebilirler. Yanlış gidebilecek her şeyi düşünerek, bu olasılıkların gerçekleşmesine karşı kendilerini koruyabileceklerini hissederler. Bu yalnızca korkularını önlemek için harekete geçmeleri durumunda faydalı olabilir.
Kötümser meslektaşınız, zihninin her zaman olumsuza kaydığının farkında olmayabilir veya bunu yapmanın yararlı olduğunu düşünüyor olabilir. Belki, fikirleri baştan savarak proje ekibini hayal kırıklığının acısından kurtardıklarına inanıyor olabilir. Kaygıları bu şekilde dışa vurmak, özellikle iyimserleri rahatsız edebilir.
Kötümserler güç arzusuyla motive olabilirler. “Bu asla işe yaramayacak!” şeklinde ısrar edip proje umulduğu gibi sonuçlanmazsa durmayacaklardır.
Kötümserlerin olumsuzluklarında bir kontrol duygusu vardır. Sorumluluktan kaçmak yerine grupla aynı fikirde olmayarak özerklik iddiasında bulunabilirler. Bu onları daha otoriter bir konuma taşır. Çoğu insanın, karşı çıkanlardan çekineceğini veya karşı oldukları için dışlayacağını varsaymak yanlış olabilir. Özellikle üst yönetimdekiler genellikle olumsuz veya karşıt ifadeleri tercih edebilirler. Bu, pekiştirici bir döngü yaratabilir. Kötümserler, kendilerini güçlü hissetmek için olumsuzluğu kullanabilirler.
Kötümserlerin, kaygı ve depresyon yaşama olasılıkları iyimserlere göre daha fazladır. Daha fazla stres yaşarlar, hastalıklardan ve diğer sorunlardan kurtulmaları daha uzun sürer.
Olumsuz bakış açısı kişiyi daha az yaratıcı hale getirir.
Kötümser meslektaşın bakış açısına sürüklenmek kolaydır ve bunun sonucunda moraliniz bozulabilir, olumsuz sonuçlardan her zamankinden daha fazla endişe duyabilir veya eylemlerinizin işyerinde bir fark yaratmayacağını hissetmeye başlayabilirsiniz. Öte yandan karamsardan uzak durmaya çalışırken sinirli ve stresli olabilirsiniz. Negatif meslektaşınızla ne kadar çok zaman geçirirseniz, dünyayı onun gözünden görmeye başlama olasılığınız o kadar artar.
Tek bir kötümser bile herkesin etkileşim şeklini değiştirebilir. Sürekli şikayet etmek ekipte bölünmeler yaratabilir, işteki memnuniyeti azaltabilir, güveni aşındırabilir ve olumsuzlukları besleyebilir.
Biraz şüphecilik sağlıklıdır, hatta gereklidir. Kötümserler, getirdikleri denge kadar iyidirler. İyimserlerin gözden kaçırma eğiliminde olduğu risklere faydalı bir şekilde işaret edebilirler. Başkaları hızlı davrandıklarında dikkatli olmayı teşvik ederler. Varsayımlarımızı kontrol etmek ve yanlış adımlardan korunmak için muhalif seslere ihtiyacımız var. Bazen bir sonraki adımla ilgili endişelenmek için pek çok iyi nedenimiz varken pozitif olmakta ısrar etmek başınızı döndürebilir.
*Kaynak: Fuschia Sirois, The Conversation , 23 Şubat 2018, https://theconversation.com/the-surprising-benefits-of-being-a-pessimist-91851 .
Türkçe eğitimler
İngilizce eğitimler
