Aktivitelerin Sıralanması ve Önceliklendirilmesi
Aktivitelerin sıralanması (1), iki aktivite arasında var olan mantıksal ilişkiyi kurmaktır. Kurulan ilişki, bir aktivitenin başlamasının başka bir aktiviteye mi yoksa aktivite dışından gelen girdiye mi bağlı olduğunu gösterir. Aktiviteler arasındaki bağımlılıkları, öncelik ilişkilerini belirler.
Aktivite Bağımlılıkları Türleri
Aktivite bağımlılıkları, zorunlu veya isteğe bağlı olarak kategorize edilebilir ve bunlar dahili veya harici olabilir. Aktivite bağımlılıkları aşağıdaki gibidir;
- Zorunlu bağımlılıklar (2) – Sözleşmeye dayalı olarak gerekli olan veya işin doğası gereği zorunlu olan ilişkidir. Bunlara katı mantık (hard logic) de denir. Örneğin temel atılmadan 1. Kat inşaatı başlayamaz.
- İsteğe bağlı bağımlılıklar (2) – Deneyimler veya belirli bir sıralamanın istendiği durumlarda kurulan ilişkilerdir. Bunlara yumuşak mantık (soft logic) de denir. İsteğe bağlıdır ve proje ilerledikçe, daha iyi bir sıralama bulundukça veya zaman çizelgesinin kısaltılması gerektiğinde değiştirilebilirler.
- Dış bağımlılıklar (2) – Proje aktiviteleri ile proje dışı aktiviteler arasındaki ilişkidir. Örneğin, prototip oluşturmak için gerekli olan bir parçanın teslimi.
- İç bağımlılıklar (2) – Proje aktiviteleri arasındaki bir bağımlılıklardır.
Öncelik İlişkileri
Öncelik ilişkisi (3), öncelik diyagramı oluşturmak için kullanılır. Diğer bir deyişle, aktivitelerin gerçekleştirilmesi gereken sırayı tanımlayan faaliyetler arasında öncelik ilişkisi kurulur. Her aktivitenin iki noktası vardır: başlangıç ve bitiş. Öncelik ilişkileri, bu noktaları birbirine bağlarken uygun mantığı göz önünde bulundurur. Öncelik, iki aktiviteden hangisinin ilişkiyi (öncel aktivite) ve hangisinin onun tarafından yönlendirildiğini (ardıl aktivite) gösterir.
Öncelik İlişkilerinin Türleri
Dört öncelik ilişkisi türü vardır. Öncel faaliyetler bağımlı bir aktiviteden öncedir ve ardıl aktiviteler başka bir aktiviteden sonra gelirler
- Tamamlanma – Başlama (TB) (4) – Öncel aktivite bitene kadar ardıl aktivitenin başlayamayacağı ilişkidir.
- Tamamlanma – Tamamlanma (TT) (4) – Öncel aktivite bitene kadar ardıl aktivitenin bitiremeyeceği ilişkidir.
- Başlama – Başlama (BB) (4) – Öncel aktivite başlayana kadar ardıl aktivitenin başlayamayacağı ilişkidir.
- Başlama -Tamamlanma (BT) (4) – Ardıl aktivitenin öncel faaliyet başlayana kadar tamamlanmayacağı ilişkidir.
Bkz: PMBOK7’yi Beraber Okuyalım – 43 – Proje Performans Alanları – Planlama – 4
Proje Aktivitelerini Sıralama Yönergeleri
Proje aktiviteleri etkin bir şekilde sıralamak için:
- Proje Zaman Çizelgesi hazırlama yöntemi ve aracı hakkında bilgi ve aktivitelerin nasıl sıralanabileceği hakkında bilgi için Zaman Çizelgesi Yönetimi Planını gözden geçirin.
- Aktivite listenizi kullanarak proje aktiviteleri arasındaki bağımlılıkları belirleyin.
- Öncel veya ardıl ilişkiler dahil olmak üzere her bir aktivitenin özelliklerini gözden geçirerek öncel ve ardıl aktiviteleri belirleyin.
- Kilometre taşı aktivitelerinin tarihleri için kilometre taşı listesini gözden geçirin.
- Aktivite sıralamasını etkileyebilecek kapsam tanımı, teslimatlar, kısıtlar ve varsayımlar için Proje Kapsam Bildirimini gözden geçirin.
- Devlet veya endüstri standartları, Proje Yönetim Bilgi Sistemi, zamanlama aracı ve çalışma yetkilendirme sistemleri vb. Çevresel İşletme Faktörlerini gözden geçirin.
- Aktivite planlama politikaları, prosedürleri, yönergeleri ve şablonlar vb. Organizasyonel Süreç Varlıklarını gözden geçirin.
- Proje zaman çizelgesi ağ diyagramını geliştirmek için Öncelik Diyagramı Yöntemi, bağımlılık belirleme, önde gitme ve bekleme teknikleri kullanın.
- Proje zaman çizelgesi ağ diyagramını yazılı hale getirin ve gerektiğinde ilgili proje belgelerini güncelleyin.
(1) Referans: Project Management Institute, A Guide to the Project Management Body of Knowledge (PMBOK® Guide) – Sixth Edition, Project Management Institute, Inc., 2017, Sayfa 191-192.
(2) Referans: Project Management Institute, A Guide to the Project Management Body of Knowledge (PMBOK® Guide) – Sixth Edition, Project Management Institute, Inc., 2017, Sayfa 191-192.
(3) Referans: Project Management Institute, A Guide to the Project Management Body of Knowledge (PMBOK® Guide) – Sixth Edition, Project Management Institute, Inc., 2017, Sayfa 189-190.
(4) Referans: Project Management Institute, A Guide to the Project Management Body of Knowledge (PMBOK® Guide) – Sixth Edition, Project Management Institute, Inc., 2017, Sayfa 189-190.
Türkçe eğitimler
İngilizce eğitimler
