Etiket arşivi: hafıza

Beynini kullan – 6

Beyni ile varolanlar bugüne kadar ya tarihi yazdılar ya da tarih onları yazdı. Son alıştırma ve beyin egzersizi önerilerimle bu yazı dizisini tamamlıyorum.

76. Masaj, özellikle kafa masajı oldukça rahatlatıcıdır. Berber ve kuaförlerde en son 10 dakikayı masaja mutlak ayırın.

77. Beyin her şeyi kaydeder. Bu yüzden akşam haber seyredeceğinize müzik dinleyin ya da belgesel izleyin. Beyninizi ne ile doldurmak istediğinize siz karar vereceksiniz.

78. Beyin, gördüklerinizi hafızanıza almaktadır. Özellikle byük alışveriş merkezlerinde bir süre gezdikten sonra başınızın ağrıması çok fazla hareket, şekil ve rengi beyninizin algılamaya çalışmasındandır. Gürültü, toz, stresde cabasıdır. Bu yüzden belirli zamanlarda gözleri dinlendirmek hem kullandığınız bilgisayarın olumsuz etkilerini azaltmak hem de yukarıdaki örnekteki olumsuz durumları azaltmak için işe yarayacaktır.

79. Gece yararken gerekirse kulağınıza tıkaç takın. Sessiz ve bölünmeyen bir uykunun beyninize faydası yüksektir.

80. Satranç, GO gibi beyninizi çalıştıracak oyun gruplarına katılın. Tavla ve kağıt oyunu(Briç hariç) beyni yeterince çalıştırmazlar. Ama hiç yoktan iyidirler.

Okumaya devam et

Paylaşın:

Beynini kullan – 2

Beynimize iyi gelecek uygulamalara ve önerilere devam ediyorum.

15. Biraz müzikle kötü modunuzdan çıkmaya çalışın. Sevdiğiniz ve sizi rahatlatan şarkıları elinizin altında tutun. Sıkıldığınızda hemen dinlemeye başlayın.

16. Güzel anılarınızı kafanızda canlandırın. Eski fotoğrafları ya da okul yıllıklarınızı çıkarın, biraz geçmişe gidin. Hatta size önerim her fotoğrafı anlatan bir yazı yazarak başkalarının öğrenmesini sağlayabilirsiniz.

17. Duygusal vampirlerden kaçının. Duygusal vampirler Amerikalıların “loser” dedikleri “kaybedenlerdir”. Kendilerine güveni olmayan, hayatları boyunca bir şey başaramamış, olabildiğince karamsar, tembel olanlardır. Bu tip kişiler beyninizi gereksiz yere yorarlar, enerjinizi alırlar.

18. Uyku önemlidir. İyi bir uyku beyin performansınızı %20-30 artırır. Eğer kafanızda çok fazla düşünceler varsa ve bunlar sizi rahatsız ediyorsa yazmayı deneyin. Belki kağıdın üstünde bırakabilirsiniz.

19. Hayır demeyi öğrenin.

20. Konsantrasyon beyin gücünü artırır. Konsantre olmaya ve odaklandığınız şeyi tamamlamadan başka şeye geçmemeye çalışın.

Okumaya devam et

Paylaşın:

Beyni yaşlanmaktan korumak

10’lu yaşlarımda anneme satranç öğretmeye çalışmıştım. O zeki kadının basit bir piyon hareketi dahil bir çok şeyi aklında tutamamasını ve bu yüzden oyunu beğenmemesini hiç anlamamıştım. Ama şimdi anlıyorum ki, o zaman bendeki taze beyin annemdeki yorgun beyni haksız yere eleştiriyordu. Şimdi anlamanın da ötesinde beyni çalışır ve taze tutmak ile ilgili bir çok şey okuyor ve inceliyorum.

Daha önceki Beyninizi güçlendirin ve çalıştırın yazılarımda da bu ilgimi gösterdiği sanıyorum. Tüm bunların yanısıra beyin sağlığımız içinde yapmamız gerekenler var;

Beynimize faydalı gıdalar tüketmek. Genellikle balıklarda daha çok bulunan Omega-3, protein, antioksidanlar, meyvalar, sebzeler ve özellikle vitamin B. Kabul edilebilir oranlarda karbonhidrat.

Beyniniz aktif tutun – Birşeyler öğrenmek, birşeyşerle uğraşmak, bilmece, bulmaca(Sudoku) gibi şeyler beyninizi canlı tutarlar.

Düzenli egzersiz yapın. Egzersiz kan dolaşımınızı artırır, koordinasyonunuzu geliştirir, kalp krizi vb. risklere karşı direncinizi artırır.

Sosyal olun. Arkadaşlarınızla, ailenizle vakit geçirin, özellikle İstanbul’da yaşıyorsanız haftasonları 2 günlüğüne bir yerlere kaçın.

Yeterince uyuyun. Az uyku beyne zarar verir.

Stresi yönetin. Yoga, meditasyon yapın, arkadaşlarla vakit geçirin, nefes almayı öğrenin.

Beyninizi koruyun. Eğer arazi işi yapıyorsanız baretsiz dolaşmayın. Kışın beresiz, yazın şapkasızke çıkmayın.

Diğer sağlık durumunuzu gözden geçirin. Vücudunuzdaki diğer olumsuzluklar beyin sağlığınızı etkileyebilir. Yılda bir kez check-up yaptırın.

Kötü alışkanlıkları bırakın. Sigara, alkol vb.

Paylaşın:

Yüzleri unutmam, isimleri hatırlamam

Bir çok sanatçı isimlerini ölümsüzleştirmek ve hayatları boyunca yaptıkları şeyler, ürettikleri eserler adları ile birlikte anılsın diye uğraşırlar. Birçok müzede X’in koleksiyonu diye sergiyi görürsünüz. Hatta okul ve cami yaptıran hayırseverlerde bu yapılara kendi isimlerini verirler ya da yaptırdıkları için ilgili onay kurumu bu ismi onaylar, kabul eder.

Hastahaneler ve okullar, örneğin laboratuvarlarını yaptıran kişini adını oraya verirler. Sebil yaptıranların adı, sebilin üzerine yazılır.

İnsanlar isimleri hatırlansın diye uğraşırken bir çok kişi gördüğü hiç bir yüzü unutmadığını ama duyduğu isimleri aklında tutamadığını söyler. Gerçekten insanlar isimleri hatırlamazlar. Çünkü hatırlama konsantrasyon ve tekrarlama ile olur. Eğer siz yeterince konsantre olup o ismi tekrarlamazsanız hatırlamamanız normaldir.

“Kafam çok dağınık” “Bin tane şey düşünüyorum” mazeretleri ise duydukları hiç bir ismi unutmayan ünlüler(Franklin D. Roosevelt) sayesinde çürüyen bir teze dönüşmektedir.

Bir iş ya da arkadaş toplantısında tanışıp sohbet ettiğimiz kişilerin adlarını daha toplantı biter bitmez unutuyoruz. Halbuki bir işyerinde ismi patronu tarafından hatırlanan bir çalışan ne kadar mutlu olur biliyor musunuz yada bir restaurant’a gittiğinizde hatırlanmak?

İş dünyası yada siyasette bir ismi hatırlamak ne kadar önemliyse sosyal hayatımızda da o kadar önemlidir.

Nasıl hatırlayacağız diyorsanız yazıyı okumaya devam edin;

  1. Mantıklı bir şekilde kişilerin isimlerini hatırlamaya karar vermelisiniz. Bu konuda kötü bir hafızanız olduğunu unutmayın. Herhangi bir toplantı öncesinde toplantıdaki kişilerin isimlerini unutmamanız gerektiğini kendinize hatırlatın.
  2. Konsantre olun yani kişi ile ilk tanıştığınızda size ismini söylerken dikatlice dinleyin, hem ismini, hem söyleyiş tarzını hemde yüzünü bir arada hafızanıza alın. Birkaç dakika sonra eğer ismini hatırlamıyorsanız tekrar sorun. Sizde ilk bıraktığı imajda dikkat çekici özellik(tik, bıyık vb.) bu özellikleride kafanıza yazın. Çoğumuzun egosu o kadar fazlaki bu tip toplantılarda karşı tarafın adını yada belirli özelliklerini hiç dikkate almıyoruz. Yapmamak lazım.
  3. Ona adıyla hitap edin. Böylelikle ismini onaylamış ve kullanmış olacaksınız. Böylelikle kendisine nasıl hitap edilmesini istediğinide test etmiş olacaksınız. Ör. “Ayşe Hanım” dediniz “Sadece Ayşe diyebilirsin” diye bir uyarı alabilirsiniz.
  4. O ismi, hatırlayacağınız bir resme oturtun. Ör. Doktor Ahmet ile konuşurken beyaz önlüğünü pamuk ile özdeşleştirebilir ve öyle hatırlamaya çalışabilirsiniz.
  5. Adını öğrendiğiniz kişinin resmini hayal edin ve ismini alnına yazarak resmi hafızanıza öyle kaydedin. Birçok ünlü siyasetçinin isimleri çok iyi hatırlayabilmesinin sihri burada.
  6. Bir diğer yöntemde öğrendiğiniz adı bir kağıda kalemle yazmak ya da parmağınızla hayali olarak yazmak. Bir çok kişi yazdıklarını daha iyi hatırlamaktadırlar.
  7. Bir diğer yöntemde o kişiyi ona benzeyen başka bir tanıdığınızla beraber düşünmektir. Ör. Doktor Ali diye bir tanıdığınız var ve Ali diye başka biri ile tanıştınız. Doktor ibaresini o kişi ile birlikte düşünürseniz Ali’yi hatırlamak kolaylaşacaktır. Aynı şeyi bir şarkı sözü yada ünlü bir yer adı ilede yapabilirsiniz.
  8. Tekrarlayın ki aklınızda kalsın. Bazen içinizden 10 kere tekrarladığınız bir şeyi ki buna ezberlemekte diyebiliriz, unutmazsınız.
  9. Yeni tanıştıklarım diye bir yere adını not alıp unutmamaya çalışabilirsiniz.
  10. Biraz uç yöntemlerden bahsedersek örneğin Ali ismini hatırlamak için Aldım Limonata İçtim gibi bir kalıba oturtabilirsiniz.Bu hakikaten komik oldu:)

Umarım işinize yarar.

Paylaşın:

Hafızanızı geliştirecek yöntemler

İnsan giderek hatırlamak istediği şeyleri hatırlamakta zorlanıyor. Beynimizdeki arşivi yönetmekte zorlanıyoruz. Herhangi bir telefon numarasını unutmamak için birçok kez tekrarladığınız olur mu? Bu şekilde hafızanıza aldığınız bir numarayı kullandıktan sonra unutma olasılığınız yüksektir.

Çünkü bu numarayı “uzun vadeli hafızanıza-hardiskinize” atmamışsınızdır. Ama “ön hafızanız – ram” çalışan hafıza olarakta bilinir, kısa vadeli bazı bilgileri saklamakta işe yarar.

Eğer bazı şeyler uzun sürekli olarak hatırlamak istiyorsanız yeni edindiğiniz bilgiyi uzun vadeli hafızanızdaki bilgi ile birleştirmeniz, bağlantısını kurmanız gerekir.

Hafıza geliştirme konusunda birçok teknik mevcut. Zaman zaman burada sizlere onlardanda örnekler vereceğim. Ama bugün işin eğlenceli tarafından yaklaşmak istiyorum. Belki buradakileri işyerinizde ya da ekibinizle denemek istersiniz.

Hikaye Anlatmak

“Yalancıların hafızası güçlü olur” diye bir söz vardır. Burada bahsedeceğim şey biraz bununla ilgili. Yalancılar bir olayla ilgili mantıklı ilişkiler kurarak inanacağınız bir hikaye uydururlar. Aynı şeyi sizde kullanabilirsiniz. Hatırlamanız gereken şeyleri bir hikaye şeklinde düşünüp birbirleri ile bağlantılı parçalar haline getirin. Eer hikayeyi birkaç kez tekrarlarsanız hatırlama olasılığınız yükselir. Fıkraların hatırlanma sebebi birçok kez anlatılmalarıdır. Örneğin duyu organlarını hatırlamak istiyorsanız: Nuran her sabah kalktığında mutlaka ELlerini, YÜZünü yıkar, CİLD kremini sürer, makyajını yapar, GÖZlüğünü takıp, boyalı AYAKkabıları ile işe doğru yola koyulurdu.

Siz bu yöntemi şöyle uygulayabilirsiniz. Masanın üzerine 20 farklı obje koyun. Önce bakarak ezberlemeye ve hatırlamaya çalışın. Sonra her bir yada birden fazla objeyi içeren birbirine bağlı cümleler kurarak bir hikaye oluşturmaya yada ekibinize oluşturtmaya çalışın. Diyelim ki masadaki 3 obje elma, anahtar ve cep telefonu olsun.

Kişi 1: Küçükken bahçemizdeki ağaçlardaki elmaları toplardım.

Kişi 2: Bir gün bodrumun anahtarını bulamadığım için topladığım elmaları bahçede bıraktım ve eve girdim.

Kişi 3: Hemen annemi cep telefonundan arayıp anahtarın yerini sordum.

….

Tüm obejelere yönelik cümleler kurulduktan sonra objeleri odadan çıkarın ve hikayeyi baştan dinleyin. Tüm objelerin hatırlandığını göreceksiniz.

Pexeso: Çifti yakala

Pexeso, orijinal adını belki ilk defa duyduğunuz ama çok iyi bildiğiniz bir oyun.(Yandaki resim) Kapalı kartları sadece bir kez açarak aynı çiftleri bulmaya çalışmaktır. Önce bir kat açarsınız daha sonra açtığınız kart aynısı ise her ikiside açık kalır. Böylece tüm çiftleri bulmak için her açılan kartı ve yerini aklınızda tutmak zorunda kalırsınız.

İskambil kağıtlarını alıp her sayıdan sadece 2 tane bırakacak şekilde ayırın. Katları karıştırıp kapalı olarak yere açın. Bir kartı açın ve ne olduğunu ve yerini aklınızda tutmaya çalışın. Bu kartı kapatıp başka bir kart açın onuda hatırlamaya çalışın. Aynı kartı arka arkaya açarak bulduğunuzda kartları oradan ayırın.

Her oynadığınızda hafızanızın ne kadar güçlendiğine şaşıracaksınız. Daha sonra kart sayılarını artırabilirsiniz.

Puzzle Yapmak

Küçük puzzle’lardan alarak başlayabilirsiniz. Gerçi internette çok basitleri var ama fizikselini ben özellikle sevdiğim için size öneririm. 100, 500, 1000, 1500, 3000, 5000, 10000 parçalık puzzlelar mevcut. En küçüğü ile başlayın, her defasında biraz daha fazla parçalı olanı yapmaya çalışın. 1000 ve 1500’te biraz daha fazla vakit geçirin. Çünkü 3000 ve üzeri puzzlelar hem daha fazla vakit hemde daha geniş bir alana ihtiyaç duyar. Unutmadan, puzzle yapıştırıcısı alıp bittikten sonra çerçeveletmeyi düşünebilirsiniz.

Yarışma Programları

Internette ve TV’de birçok yarışma programı mevcut. Bu yarışmaları seyrederek hafızanızı test edebilir, yeni bilgiler edinebilirsiniz.

Paylaşın:

Beyin gücünüzü artırmanın yolları

İnsan yaşlandıkça hafızasını yönetmekte zorlanıyor. Zaman zaman madem istediğim şeyleri hatırlayamıyorum bari  istemediğim şeyleri silebilsem diyorum kendi kendime. Artık öyle bir noktaya geldim ki sabit diskim dolmuş gibi hissediyorum. Çevremdeki bilgiler her gün katlanarak artıyor. Kendimi güncel tutmak için harcadığım çaba artıyor. Bu yüzden mevcut bilgileri işlemek, değerlendirmek, yönetmek ve işimize yarar hale getirmek için beynimizin gücümüze her zamankinden daha çok ihtiyacımız var.

Bu da beynimizi formda tutmamız anlamına geliyor.

1. Düzenli egzersiz yapmalısınız: Yapacağınız fiziksel egzersizler vücudunuz kadar beyninize de fayda sağlar. Yapacağınız egzersizler beyninize daha çok oksijen gitmesini, konsantrasyonunuzun artmasını, daha hızlı ve net düşünmenizi sağlar. Eğer birde beyninize egzersiz yaptırırsanız hem giderek performansınızın arttığını hemde kendinizi daha iyi hissettiğinizi göreceksiniz. Daha iyi konsantre olarak, daha hızlı karar vererek, problemleri daha çabuk çözerek ve daha yaratıcı olarak hayat kalitenizi yükseltmiş olacaksınız. Ayrıca son çalışmalar yapılan egzersizlerin, yeni beyin hücrelerinin gelişimine katkıda bulunduğunu göstermektedir.Unutmayın daha çok yemek yiyerek çalıştırdığınız beynin ilgili kısmının size bir faydası yok.

2. İyi bir uyku: Kalifoniya Üniversitesi’nin yaptığı bir çalışmada 21 saat uyanık kalan birinin çok sarhoş biri ile aynı duruma geldiği bulunmuştur. Uyku, beynin yeni hatıraları işlemesini, yeni becerileri sınamasını ve problemleri çözmesini sağlar. Buyüzden iyi bir gece uykusu beyin gücünün anahtarıdır. Değişmekle beraber uyuma süresini 6-8 saat olarak kabul edebilirsiniz.

3. Karbonhidratlardan uzak durun: Şeker belki enerji seviyenizi yükseltir ancak düşüşte o kadar ani olur. Bunun sonucuda çabuk sinirlenen ve çabuk dikkati dağılan biri haline gelirsiniz. Şeker ihtiyacınızı olabildiğince meyvalardan almaya çalışın. Hatta çay-kahvenize de marketlerde satılan Fruktoz(meyva şekeri) koyabilirsiniz.

4. Omega 3 alın: Beyin sağlığı için önemli olan Omega-3 beyin hücre zarlarındaki akışkanlığı ve beyin hücreleri arasındaki iletişimi geliştirmektedir. Haftada 2 öğün balık, yada hazır kapsül şeklinde Omega-3 alabilirsiniz.

5. Sudoku çözün: Hemen hemen her gazetede ve internette kolayca bulabileceğiniz Sudoku bulmacaları beyninizin mantık, sebep-sonuç ve konsantrasyon yönünü güçlendirecektir.

6. Çukulata yiyin: Çukulata sevenler yaşadı. Yapılan araştırmalar çukulatada yer alan Theobromine ve Phenylethylamine’nin zihinsel gücü artırdığını göstermektedir. Phenylethylamine diğer adıyla “aşk ilacı” mutluluk vermektedir.

7. Yaratıcı hayalgücünüzü kullanın: Beyninizin zihinsel gücünü kullanarak hayatınızı daha iyi bir hale getirmeye çalışabilirsiniz. Önce hayal eder daha sonra bu hayallere erişebilmek için neler yapabileceğinizi planlayabilirsiniz. Bir şeyleri hayal edip ona ulaşmaya çalışırken beyninizin öğrenme hızını artıracak, hafızanızı ve motivasyonunuzu güçlendireceksiniz.

Bunları denemekten birşey kaybetmezsiniz aksine çok işinize yarayabilir.

Paylaşın:

Hızlı ve anlayarak okumanın yolları

Hızlı okuma bazıları için arkadaşlarını yada ailelerini etkilemenin bir yolu, bir ihtiyaç değil. Bu yüzden kıymeti tam olarak anlaşılamamış durumda. Aslında zamanın ve bilginin bu kadar kıymetli olduğu bir dönemde bence çok önemli bir konu.

Bu konuda çeşitli eğitim setleri vb. pazarlanıyor. Ben hiç bu tip bir set kullanmadım ama gerçekten hızlı okuyor ve işin enteresan tarafı hatırlayabiliyorum. Zamanında kendi kendime uydurduğum ve daha sonra benzerlerini internetten okuduğum bazı yöntemler ve yaptığım bazı pratikler işime yaramıştı.

Öncelikle 35 sayfalık bir yazı alacaksınız önünüze ve okumaya başlamadan önce birde saat alacaksınız yanınıza. Çok hızlı bir şekilde okumaya çalışacaksınız ama amacınız okuduğunuz şeydeki temel noktaları, genel içeriği hatırlamak olacak şekilde konsantre olmanız gerekiyor. Eğer bu şekilde egzersiz yaparsanız öncelikle zaman kazanma tarafını çözmüş olacaksınız.

Daha sonra geliştirilmesi gereken kısım aynı zaman zarfında daha fazla anlayabilme kapasitesine ulaşmak. Daha fazla anlamak demek daha fazla kelimeyi daha hızlı okumak anlamına geliyor. İlk denemeleriniz size çok saçma gelip canınızı sıkabilir ama pes etmemenizi öneririm. Çünkü hızlı okuma becerisi bisiklet sürmek gibi öğrenirken zor ama sonrasında unutulmuyor.

Bizlere ilkokulda önce alfabeyi sonrada harflerin nasıl söylendiği öğretilmişti. (Sanırım şimdi hece önce öğretiliyor. Heceler yanyana getirilerek kelimeler oluşturuluyor. Yani eğitim şekli değişmiş durumda) Biz harfleri doğru telafuz ederek anlamlı bir şekilde yanyana getirdiğimizde kelimeler ortaya çıkıyordu. Hatta yanımızda taşıdığımız fasulyelerle masaya yazıyorduk kelimeleri. Bize harf harf yazmak öğretildiği için harf harf okumayı öğrendik.

İşte sıkıntı burada başlıyor. Biz harf harf okumaya çalıştığımız için farkında olmadan zaman kaybediyoruz. Ama kelime okumayı öğrenebilirsek ve bunu beynimize öğretebilirsek o zaman göz-beyin koordinasyonu o şekilde sağlayacak ve çok hızlı okuyabileceğiz. Ortalama bir okuyucu ile hızlı okuyan arasındaki fark gözleri ile bir anda gördükleri kelime sayısı. Ne kadar çok kelimeyi görebiliyorsanız o kadar hızlı okuyorsunuz.

Bildiğim kadarı ile okuma seviyenize göre farklı şekillerde hızlı okuma öğretiliyormuş. Örneğin yüksek sesle okutma, çok yakından bakma vb.

Eğer okurken bir şeylerle ilgileniyor, kalem çeviriyor, bir şey dinliyor, hatta birileri ile konuşuyoranız bu ciddi anlamda okumayı yavaşlatıyor.

Konuştuğunuzdan 2-3 kat fazlası hızda okuyabiliyor olmanız gerekiyor.

Her ne kadar kelime kelime okumayı öğrenme konusunda şaşırıyorsamda şu anda çocuklarımızın hızlı okuma konusunda doğru yolda olduğunu biliyorum.

Bir yandan da hızlı okumanın bir çok yerde faydasını görürüsünüz. Çabuk kitap bitirme, işyerinde raporları herkesden önce okuma, daha hızlı araştırma yapabilme vb.

Paylaşın: