Etiket arşivi: beyin

Müzikal zekanız ne kadar iyi?

Biri size “şııııııııı” (ingilizlerin yazdığı gibide yazalım “shhhhh”) dediğinde o tarafa dönüp bakmaz mısınız? Yani bu tipte bir sesi “bana bak, buraya bak” olarak algılarız ve o an için dikatimiz dağılır. Bu yüzden belkide hayatımıza giren tüm gürültüleri ve sesleri ayarlamaya, konsantre olabileceğimiz sessiz anları yaratmaya çalışırız. Ama acaba tüm sesleri doğru olarak anlayabilir musunuz?

Diğer seslerde bize çeşitli ipuçları verir; sifon sesini duyduğunuzda birinin tuvaletten çıkacağını, ambulans sireni duyduğunuzda birinin hasta olduğunu, komşunuzdaki müzik sesi çok yüksekse parti verdiğini düşünebilirsiniz. Sesi duyduğumuz anda beynimiz gerisini getirir ve artık o bilgi öylece kalır.

İşte herkesin duyduğu ses ile ilgili yürüttüğü fikir ve belkide tüm beyinsel işlevlere müzikal zeka diyebiliriz. Aslında müzikal zeka sadece şarkı gibi müzik parçalarıyla sınırlı olmayıp çeşitli seslerin tonlar, kalite, uzunluk, hacim ve kaynağını farketme ve anlama olarak yorumlanabilir.

Okumaya devam et

Paylaşın:

Beynini kullan – 6

Beyni ile varolanlar bugüne kadar ya tarihi yazdılar ya da tarih onları yazdı. Son alıştırma ve beyin egzersizi önerilerimle bu yazı dizisini tamamlıyorum.

76. Masaj, özellikle kafa masajı oldukça rahatlatıcıdır. Berber ve kuaförlerde en son 10 dakikayı masaja mutlak ayırın.

77. Beyin her şeyi kaydeder. Bu yüzden akşam haber seyredeceğinize müzik dinleyin ya da belgesel izleyin. Beyninizi ne ile doldurmak istediğinize siz karar vereceksiniz.

78. Beyin, gördüklerinizi hafızanıza almaktadır. Özellikle byük alışveriş merkezlerinde bir süre gezdikten sonra başınızın ağrıması çok fazla hareket, şekil ve rengi beyninizin algılamaya çalışmasındandır. Gürültü, toz, stresde cabasıdır. Bu yüzden belirli zamanlarda gözleri dinlendirmek hem kullandığınız bilgisayarın olumsuz etkilerini azaltmak hem de yukarıdaki örnekteki olumsuz durumları azaltmak için işe yarayacaktır.

79. Gece yararken gerekirse kulağınıza tıkaç takın. Sessiz ve bölünmeyen bir uykunun beyninize faydası yüksektir.

80. Satranç, GO gibi beyninizi çalıştıracak oyun gruplarına katılın. Tavla ve kağıt oyunu(Briç hariç) beyni yeterince çalıştırmazlar. Ama hiç yoktan iyidirler.

Okumaya devam et

Paylaşın:

Beynini kullan – 2

Beynimize iyi gelecek uygulamalara ve önerilere devam ediyorum.

15. Biraz müzikle kötü modunuzdan çıkmaya çalışın. Sevdiğiniz ve sizi rahatlatan şarkıları elinizin altında tutun. Sıkıldığınızda hemen dinlemeye başlayın.

16. Güzel anılarınızı kafanızda canlandırın. Eski fotoğrafları ya da okul yıllıklarınızı çıkarın, biraz geçmişe gidin. Hatta size önerim her fotoğrafı anlatan bir yazı yazarak başkalarının öğrenmesini sağlayabilirsiniz.

17. Duygusal vampirlerden kaçının. Duygusal vampirler Amerikalıların “loser” dedikleri “kaybedenlerdir”. Kendilerine güveni olmayan, hayatları boyunca bir şey başaramamış, olabildiğince karamsar, tembel olanlardır. Bu tip kişiler beyninizi gereksiz yere yorarlar, enerjinizi alırlar.

18. Uyku önemlidir. İyi bir uyku beyin performansınızı %20-30 artırır. Eğer kafanızda çok fazla düşünceler varsa ve bunlar sizi rahatsız ediyorsa yazmayı deneyin. Belki kağıdın üstünde bırakabilirsiniz.

19. Hayır demeyi öğrenin.

20. Konsantrasyon beyin gücünü artırır. Konsantre olmaya ve odaklandığınız şeyi tamamlamadan başka şeye geçmemeye çalışın.

Okumaya devam et

Paylaşın:

Beynini Kullan – 1

Geçen yıl bir video seyretmiştim. 5 yaşından itibaren konuşma zorluğuna yol açan bir hastalığa yakalanmış biri ile ilgiliydi. Hastalığın adı hatırlamayacağım kadar karmaşık bir isimdi. Bu genç adam şu anda 18 yaşında. 11 yaşındayken görsel hafızasının ne kadar güçlü olduğu farkediliyor. Seyrettiğim filmde bu kişiyi hayatında ilk kez İtalya – Roma’ya götürdüler ve helikopterle 45 dakika şehir üzerinde tur attırdılar. Geri döndüklerinde bu genç DAHİ adam 360 derecelik yani tam bir daire şeklinde hazırlanmış olan beyaz kağıtlara kara kalem şehrin perspektifini tüm detayları ile çizdi. Hemde o kiliselerini, katedrallerin ince detayları dahil olmak üzere. İnsan beyni gerçekten inanılmaz. Bir şeyler içeride ve bizim onu dışarı çıkarmamız için bekliyorlar. Bu uzun bir yazı dizisi olacak ama beynimizle ilgili yapabileceğimiz hemen hemen her şeyi yazacağım.

1. Beyninizi fiziksel egzersiz yaparak zinde tutabilirsiniz. Spor, kan dolaşımınızı ve dolayısıyla beyne oksijen taşınmasını artırır.

2. Sudoko çözün. Beyninizi çalıştıracak bilmece ve bulmacalar onun gelişmesini sağlar.

3. Eğer sağ elini kullanan biriyseniz sol elinizle dişleriniz fırçalayın. Beyninizin farklı çalışmasını sağlayın.

4. Bitirmeniz yada yetiştirmeniz gereken şeyler ile ilgili zamanlamayı iyi yapın. Daha küçük yönetilebilir parçalar haline getireceğiniz işleri bitrmeniz daha kolaydır ve üzerinizdeki, beyninizdeki baskıyı azaltır.

Okumaya devam et

Paylaşın:

Beyni yaşlanmaktan korumak

10’lu yaşlarımda anneme satranç öğretmeye çalışmıştım. O zeki kadının basit bir piyon hareketi dahil bir çok şeyi aklında tutamamasını ve bu yüzden oyunu beğenmemesini hiç anlamamıştım. Ama şimdi anlıyorum ki, o zaman bendeki taze beyin annemdeki yorgun beyni haksız yere eleştiriyordu. Şimdi anlamanın da ötesinde beyni çalışır ve taze tutmak ile ilgili bir çok şey okuyor ve inceliyorum.

Daha önceki Beyninizi güçlendirin ve çalıştırın yazılarımda da bu ilgimi gösterdiği sanıyorum. Tüm bunların yanısıra beyin sağlığımız içinde yapmamız gerekenler var;

Beynimize faydalı gıdalar tüketmek. Genellikle balıklarda daha çok bulunan Omega-3, protein, antioksidanlar, meyvalar, sebzeler ve özellikle vitamin B. Kabul edilebilir oranlarda karbonhidrat.

Beyniniz aktif tutun – Birşeyler öğrenmek, birşeyşerle uğraşmak, bilmece, bulmaca(Sudoku) gibi şeyler beyninizi canlı tutarlar.

Düzenli egzersiz yapın. Egzersiz kan dolaşımınızı artırır, koordinasyonunuzu geliştirir, kalp krizi vb. risklere karşı direncinizi artırır.

Sosyal olun. Arkadaşlarınızla, ailenizle vakit geçirin, özellikle İstanbul’da yaşıyorsanız haftasonları 2 günlüğüne bir yerlere kaçın.

Yeterince uyuyun. Az uyku beyne zarar verir.

Stresi yönetin. Yoga, meditasyon yapın, arkadaşlarla vakit geçirin, nefes almayı öğrenin.

Beyninizi koruyun. Eğer arazi işi yapıyorsanız baretsiz dolaşmayın. Kışın beresiz, yazın şapkasızke çıkmayın.

Diğer sağlık durumunuzu gözden geçirin. Vücudunuzdaki diğer olumsuzluklar beyin sağlığınızı etkileyebilir. Yılda bir kez check-up yaptırın.

Kötü alışkanlıkları bırakın. Sigara, alkol vb.

Paylaşın:

Peekaboo (Cee) Yapın

Bebeklere “Cee yapmayı” herkes bilir. Ellerinizi yüzünüze kapayıp birden açıp “Cee” dersiniz. Beynimiz bir bulmaca çözücü gibi çalışır. Bir şeyleri anlamak, kavramak, anlam atamak söz konusu olduğunda beynimizi çalıştırmaya başlarız. Beynimizin çalışmasını başlatan ise küçücük “aha” anlarıdır*(cee). Örneğin yukarıdaki resimde yer alan bayanı duş perdesinin arkasında olmasına rağmen görünenden fazlasını beynimiz tamamlar.

Ne demek sitediğime gelince: beyninize bir şeyin tamamını göstermedende onun gerisini getirmesini resmin tamamını görmesini sağlayabilirsiniz. Siz kapıyı açın beyin gerisini halleder.

Aslında gizlenenin daha ilgi çekici olduğu konusunda bir görüş olduğunu sizde bilirsiniz. Okumaya devam et

Paylaşın:

Daha iyi ve hızlı öğrenme – 3

Bugün sözel ve yaparak öğrenme konularına değineceğim. Her bir madde eğer üzerine gidilirse aslında çok daha geniş bir konuyu aralıyor. Örneğin kalem tutmanın eldeki akupuntur noktalarına yaptığı olumlu etki sebebiyle daha iyi öğrenme imkanı vermesi ilginç değil mi?

Sözel Teknikler

  1. Fikirleri canlandırın. Uyaklı oyunlar oynayın, saçma sözcükler türetin. Bu tip uygulamalar sizi gevşetecek ve öğrenme gücünüzü artıracaktır.
  2. Beyin fırtınası. Bu teknik sözlü bir aktivite olup yazma ve işbirliği gerektirir. Herkes fikrini belirli bir süre içerisinde söyler. Kimse kimsenin sözünü kesmez. Önce tüm fikirler söylenir daha sonra eleştiriler alınır. Beyin fırtınasına katılmak sizin neyi bilip bilmediğinizi değerlenmdirmenize yardımcı olur.
  3. Kendi sesini kullan. Bir ses kayıt cihazı ya da iPod’a bir şeyleri kaydedip daha sonra dinleyrek uykuya dal. Eğer yabancı dil derslerini bu şekidle dinlersen öğrenme olasılığın artacaktır.
  4. Kavramayı artırma. Farklı frekanslarda sesler kullanılarak uyuma, dinlenme, rahatlama, konsnatrasyon sağlanmaktadır. Öğrenme konusunda farklı frekanslarda seslerin kullanılması giderek yaygınlaşmaktadır.
  5. Gülün. Gülmek vücudu rahatlatır ve öğrenmek için ihtiyacınız olan gevşemeyi sağlar.

Yaparak öğrenme

  1. Sadece tuşlamayın, yazın. Bilgisayara yazarak ya da kalem ile yazarak bir şeylerin aklınızda kalmasını sağlayabilirsiniz. Özellikle kalem tutmak eldeki akupuntur noktalarına yaptığı olumlu etki sebebiyle daha iyi öğrenme imkanı verir.
  2. Not defteri tutun. Fikirlerin ne zaman geleceği, herhangi bir bilginin karşınıza ne zaman çıkacağı belli olmaz. Mutlaka kalem ve defteriniz yanınızda olsun.
  3. Günlük tutun. Günlük yaşladığınız, öğrendiğiniz şeyleri not edin. Öğrendiğiniz şeyi günlüğünüze yazarak aynı zamanda buna yorumlarınızıda ekleyerek öğrenmeyi pekiştirmiş olacaksınız.
  4. Organize olun. Farklı renkte etiketler ile defterinizi işaretlemek, belgeleri farklı dosyalarda tutjmak gibi şeyler sizin bir şeyleri hatırlamanız ya da düzgün öğrenmenize yardım eder.
  5. Post-it kullanın. Gerek aklınıza gelen bir şeyi yazıp kitapta ilgili yere iliştirmek gerekse hatırlamak istediğiniz şeyleri yazıp duvara yapıştırmak olsun işe yarayacak bir yöntemdir.
Paylaşın:

Daha iyi ve hızlı öğrenme – 1

Eğer bir dilek tutmam istenseydi “bilgi sahibi olmayı” isterdim. Benim istediğim “Bilgi” Einstein gibi dünyayı değiştirecek bir şey olmasada iş bulduracak, birilerine ve kendinize yardım etmenizi sağlayacak, belki daha çok maaş aldıracak, belki sınıf geçirecek olan bilgi, yani sizi hedeflerinize ve isteklerinize ulaştıracak olan bilgi.

“Bilgi”yi edinebilirsiniz ama “hayatınızı değiştirecek” bilgileri öğrenmek için bazı şeylere dikkat etmeniz gerekir. Herkesin bildiği gibi insan beyninin %10’ununu kullanıyor. Eğer bazı teknik ve yöntemleri kullanırsanız bu %10’luk bölümünüzü geliştirebilir ve daha vermli kullanabilirsiniz.

Sağlık

  1. Bacak sallama. Bazılarının otururken bacak salladığını görürsünüz. Neden salladığını sorsanız bilmez. Kan akışınız yavaşsa konsantre olmanız güçleşir. Bir yerde otururken bir-iki dakika bacak sallamanız kan dolaşımınızı hızlandırıp konsantrasyonunuzu artıracaktır.
  2. Kahvaltı. Yaratıcılığın en optimum olduğu zaman olan sabahları kahvaltıyı atlamak beyninizin ihtiyacı olan proteini almamak anlamına gelir. Protein azlığı baş ağrısı yapar.
  3. Hafif öğle yemeği. Ağır öğle yemeği uyku getirir. Eğer öğlenleri kestirebilme şansınız varsa mutlaka kullanın yoksa hafif öğle yemeği yiyin.
  4. Ginkgo biloba. Çin kökenli bir bitki. Nootropic(akıllı ilaç) denen beyinin nörokimyasal ve oksijen üretimini artıran bu tipteki doğal ilaçlar hafıza kayıplarında kullanılmakta. Beyne olan faydaları yüzünden doktor kontrolünde ve kontrollü olarak kullanılabilirler.
  5. Stresi ve Depresyonu Azaltmak. Stres ve depresyon beynini bilgiyi geri çağırma(hatırlama) becerisini azaltır ve öğrenmeyi güçleştirir. Depresyonu azaltmak için açık ve ışıklı bir ortam ile rafine edilmemiş gıdalar işe yarayacaktır.

Denge

  1. Uyumak. Bir probleminiz olduğunda ofisinize yada evde iseniz odanıza gidip kapıyı kapatın. Gözlerinizi ve ışıkları kapatın. Sadece probleme odaklanıp biraz kestirin. Uyandığınızda bir yada daha fazla çözüm ile uyanma olasılığınız oldukça yüksek. Sadece deneyin.
  2. Ara verin. Eğer uzun süre bir yerde oturup tek bir şeye odaklanmışsanız kendi kendinize stres yaratıyorsunuz demektir. Her saat başı 5-15 dakika ara verin. Yada her 90 dakikada bir 20 dakika.
  3. Yürüyüş. Bakış açınızı değiştirmek için yaratıcı beyninizi özgürleştirmeniz gerekir. Bu yüzden ara verdiğinizde yada farklı bir şeyler yakalamak istediğinizde yürüyüşe çıkabilirsiniz.
  4. Odağınızı değiştirin. Bazen yeterince ara verecek zamanınız olmaz. İşte bu noktada odaklandığınız konuyu değiştirebilirsiniz. Örneğin teknik bir konudan teknik olmayan bir konuya geçmek gibi.

Paylaşın:

Beyin gücünüzü artırmanın yolları

İnsan yaşlandıkça hafızasını yönetmekte zorlanıyor. Zaman zaman madem istediğim şeyleri hatırlayamıyorum bari  istemediğim şeyleri silebilsem diyorum kendi kendime. Artık öyle bir noktaya geldim ki sabit diskim dolmuş gibi hissediyorum. Çevremdeki bilgiler her gün katlanarak artıyor. Kendimi güncel tutmak için harcadığım çaba artıyor. Bu yüzden mevcut bilgileri işlemek, değerlendirmek, yönetmek ve işimize yarar hale getirmek için beynimizin gücümüze her zamankinden daha çok ihtiyacımız var.

Bu da beynimizi formda tutmamız anlamına geliyor.

1. Düzenli egzersiz yapmalısınız: Yapacağınız fiziksel egzersizler vücudunuz kadar beyninize de fayda sağlar. Yapacağınız egzersizler beyninize daha çok oksijen gitmesini, konsantrasyonunuzun artmasını, daha hızlı ve net düşünmenizi sağlar. Eğer birde beyninize egzersiz yaptırırsanız hem giderek performansınızın arttığını hemde kendinizi daha iyi hissettiğinizi göreceksiniz. Daha iyi konsantre olarak, daha hızlı karar vererek, problemleri daha çabuk çözerek ve daha yaratıcı olarak hayat kalitenizi yükseltmiş olacaksınız. Ayrıca son çalışmalar yapılan egzersizlerin, yeni beyin hücrelerinin gelişimine katkıda bulunduğunu göstermektedir.Unutmayın daha çok yemek yiyerek çalıştırdığınız beynin ilgili kısmının size bir faydası yok.

2. İyi bir uyku: Kalifoniya Üniversitesi’nin yaptığı bir çalışmada 21 saat uyanık kalan birinin çok sarhoş biri ile aynı duruma geldiği bulunmuştur. Uyku, beynin yeni hatıraları işlemesini, yeni becerileri sınamasını ve problemleri çözmesini sağlar. Buyüzden iyi bir gece uykusu beyin gücünün anahtarıdır. Değişmekle beraber uyuma süresini 6-8 saat olarak kabul edebilirsiniz.

3. Karbonhidratlardan uzak durun: Şeker belki enerji seviyenizi yükseltir ancak düşüşte o kadar ani olur. Bunun sonucuda çabuk sinirlenen ve çabuk dikkati dağılan biri haline gelirsiniz. Şeker ihtiyacınızı olabildiğince meyvalardan almaya çalışın. Hatta çay-kahvenize de marketlerde satılan Fruktoz(meyva şekeri) koyabilirsiniz.

4. Omega 3 alın: Beyin sağlığı için önemli olan Omega-3 beyin hücre zarlarındaki akışkanlığı ve beyin hücreleri arasındaki iletişimi geliştirmektedir. Haftada 2 öğün balık, yada hazır kapsül şeklinde Omega-3 alabilirsiniz.

5. Sudoku çözün: Hemen hemen her gazetede ve internette kolayca bulabileceğiniz Sudoku bulmacaları beyninizin mantık, sebep-sonuç ve konsantrasyon yönünü güçlendirecektir.

6. Çukulata yiyin: Çukulata sevenler yaşadı. Yapılan araştırmalar çukulatada yer alan Theobromine ve Phenylethylamine’nin zihinsel gücü artırdığını göstermektedir. Phenylethylamine diğer adıyla “aşk ilacı” mutluluk vermektedir.

7. Yaratıcı hayalgücünüzü kullanın: Beyninizin zihinsel gücünü kullanarak hayatınızı daha iyi bir hale getirmeye çalışabilirsiniz. Önce hayal eder daha sonra bu hayallere erişebilmek için neler yapabileceğinizi planlayabilirsiniz. Bir şeyleri hayal edip ona ulaşmaya çalışırken beyninizin öğrenme hızını artıracak, hafızanızı ve motivasyonunuzu güçlendireceksiniz.

Bunları denemekten birşey kaybetmezsiniz aksine çok işinize yarayabilir.

Paylaşın:

Bu kadar işle nasıl uğraşılır?

Selim, sabah koşusunun tam tamamlamak üzereyken birden irkildi: temiz çamaşır almayı ve sabahki doktor randevusunu ertelemeyi unutmuştu. Aslında sabah koşusu yapıyordu ama kafasında binbir problem veya diğer bir tabirle 40 tilki dolaştığı için parkta koşmaktan çok bir fare tekerleğinde koşuyor gibiydi.

Sizede bu tip şeyler olur mu? Ne yaparsınız bu tip durumlarda?

Kafanızda sürekli aynı düşüncelerin dolanıp dolaştığı, kendinizi bir fare tekerleğinde hissettiğiniz olur mu? Fare tekerleğinden kastım yukarıdaki resimdede göreceğiniz üzere siz koştukça dönen, sürekli koşmanıza rağmen hep aynı yerde saydığınız bir tür araç. Özellikle laboraturvarlarda ve son dönemde evde beslenen evcil fare, sincap gibi hayvanlar için kullanılan bir tür oyuncak. Koşarsınız ama bir yere gidemezsiniz!

Anı şekilde kafanızda da sürekli aynı düşünceleri geçirirseniz bir yere varamazsınız. Temiz çamaşır al, doktor randevusunu ertele, çocukları kreşe götür, yeni proje için Ahmet’i ara, diğer proje için toplantı organize et, diş fırçası al, kartvizit bastır, yeni gelen elemanla tanış vb. sürekli ve bitmeyen yapılacaklar listesi sürekli kafanızda döner ama hiçbiri gerçekleşmez. Sürekli bir şeyler unutulur, geriden gelir. Eğer böyle bir durum varsa var gücünüzle kendi tekerleğinize koşuyorsunuz demektir.

Eğer bu tipte şeyler yaşıyorsanız ilk önce bunun size kişisel maliyetini düşünün. Sevdiğiniz insanlar ve işler için yeterince hazır olamıyor, istediklerinizi yapamıyorsunuz demektir. Tekerlekte koşmak sizi yapmanız gereken işlere odaklanmaktan alıkoyar.

Her zaman yanınızda bir kağıt ve kalem bulundurun ve bu tipte bir durumla karşılaştığınızda hemen not alın. Neleri düşündüğünüzü ve ne zaman yapabileceğinizi yazmaya çalışın.

Bu tekerlekte daha az zaman geçirmek istiyorsanız kafanızda sürekli düşündüğünüz şeylerin üzerine gitmeniz gerekir. Peki nasıl?

Tekerlekteki basamakların kataloğunu yapın

Eğer bir tekerlekte olduğunuzu farkettiyseniz hatırladığınız herşeyi yazın. Kafanızı meşgul eden şeylerin ne olduğunu bilirseniz ancak onlarla savaşabilirsiniz.

Kaytarmanın Gizli Maliyeti

Eğer ufak tefek işleri ötelersek yarın bir gün karşımıza basamak olarak çıkacaklardır. İşlerden kaytarmak gücünüzü azatır görüşünüzü zayıflatır. Bir dahaki sefere bir işi ertelerken dönen tekerleği hatırlayın.

Bilinçli Tercihler Yapın

Kafanızı nelerin meşgul ettiğini bulduktan sonra bunları tek tek değerlendirin ve üzerine gitmeniz gerekenin üzerine gidin, basamak olarak kalmasını istediğinizide bırakın. Eğer şu anda bir şey yapmıyorsanız mutlaka bir zaman belirleyin. Bir süre sonra tekerlekte tutmaktansa hemen üzerine gitmeyi seçer olacaksınız.

Bir süre sonra artık tekerlekte geçirdiğiniz sürenin çok azaldığını göreceksiniz. İşte şimdi kendinizi kutlayabilirsiniz.

Paylaşın: