Yazar arşivleri: savassakar

Disiplinli Çevik – 4

Agilität bei Banken – gewollt, aber noch nicht gekonnt | BankingHub

İlke: Akışı Optimize Edin

Ekiplerin uyumlu olmasını, uyumlu kalmasını ve zamanla uyumlarını iyileştirmelerine rağmen daha iyi olmalarını nasıl sağlarız?

İş akışlarımızı optimize ederek;

  1. Sürdürülebilir bir hızda sürekli teslim yaparak
  2. Bütünü optimize edin – Disiplinli çevik yaklaşımda uzmanlar “kurum bilinciyle” çalışırlar yani ekiplerinin organizasyonları içindeki birçok ekipten biri olduğunun farkındadırlar ve organizasyon için en iyi olanı yapacak şekilde çalışırlar. Yalın bir yaklaşımla bütünü optimize etmek için genel süreci düzene sokmaya çalışırlar. Bu sayede müşteriye değer sağlamak için sürecin başından sonuna kadar toplam süreyi ele alırlar.
  3. İş akışını gösterin – Sorunsuz bir teslimat akışı oluşturmak ve devam eden çalışmayı minimumda tutmak için işi görselleştirmek gerekir. Bu sayede, ekipler aynen Kanban’da söylendiği gibi darboğazları hızlı bir şekilde belirleyebilir ve ortadan kaldırabilirler.
  4. Atıkları ortadan kaldırın – Çevik Manifestolar yapılmayan iş miktarını maksimize etme sanatı olarak tanımlanır.
  5. Sürekli geliştirin – Süreç hedefleri koyarak ekibinizin çalışma ortamını, sürecinizi ve takım altyapınızı zaman içinde iyileştirmeye yönelik stratejileri belirleyin.
  6. Öğrenmek için denemek – Eric Ries’in Yalın Girişim’de bilimsel yöntemlere ilişkin temel kavramların iş dünyasına uygulanması için deneysel zihniyetin yerleşmesini söylüyordu.
  7. Önemli olanı ölçün – Önce başarıyı tanımlamak daha sonra ölçümlemek için gerekli ölçümleri yapmak gerekir. Başarı tanımı herkesi için ortak olmalıdır.
  8. Uzun vadeli ve istikrarlı takımları tercih etmek – Çevik yaklaşım, geçiciden uzun ömürlü ekiplere geçişi vurgular.

İlke: Kurumsal Farkındalık

İnsanlar kurumsal farkındalığa sahip olduklarında, yaptıkları şeyin yalnızca ekiplerinin optimal olmayan hedeflerine değil, kuruluşun hedeflerine de olumlu katkıda bulunmasını sağlamak için kuruluşlarının genel ihtiyaçlarını dikkate almaya motive olurlar.

Kurumsal farkındalık, insanların davranışlarını olumlu yönde değiştirir;

  1. Kurum içi profesyonellerle yakın çalışma olasılıkları yükselir.
  2. Diğer kişilerle işbirliği yaparak, mevcut varlıklardan yararlanma ve bunları geliştirme olasılığı yükselir.
  3. Rehberliği kabullenme, gerektiğinde uyarlama yaparak genel tutarlılığı ve kaliteyi artırmayı sağlar.
  4. Öğrendiklerini diğerleri ile paylaşma olasılıkları yükselir.
  5. Diğerlerinden karşılık beklemeden şeffaf bir şekilde çalışmaya istekli olurlar.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Disiplinli Çevik – 3

İlke: Sonuç ve Başarı Odaklılık

Scrum ve Extreme Programlama (XP) gibi yöntemleri kuralcı buluyorum. Scrum’da her sabah tüm ekip üyelerinin katılması gereken maksimum 15 dk.lık günlük toplantılar, her yinelemenin sonunda retrospektif toplantıları, ekipteki kişi sayısı mak. 9 olur vb. ezbere bir şekilde uygulanıyor. Extreme Programlama, eşli çalışma, Teste Dayalı Geliştirme vb. öneriyorlar. Bu yöntemlerin kötü olması değil neden yapıldığını bilmeden katı bir şekilde uygulanması amacından uzaklaştırıyor.

Çevikliğin sağlanabilmesi için Ürün Sahibi’nin ekiple birlikte çalışması çok doğru bir yaklaşım. Ancak çevik ekiplerin bölünmemesi, kendilerini %100 projeye adayabilmeleri için birden fazla iş ile uğraşmamaları gerekir. Gerçek dünyada çok nadir olacak bir durum. Bu tür ideal koşullar nadiren mevcuttur. Gerçek olan, dağınık ve kalabalık ekipler, dış kaynak kullanımı, çoklu disiplin koordinasyonu ve bir çok paydaşın yarı zamanlı kullanılabilirliğidir. Aslında optimal olmayan durumlarla uğraşmak zorundayız.

Disiplinli Çevik, optimal olmayan koşulları kabullenip “çevik olamayız” demek yerine “olabileceğimiz kadar etkili olalım” yaklaşımıdır.

“En iyi uygulamaları” kesin çözüm gibi görmek yerine, belirli ve gerekli tavizler verilerek faydaları en üst düzeye çıkarmak için stratejiler sağlar. Bu nedenle, sonuç ve başarı odaklıdır. İçinde bulunduğumuz durumlarda geçerli olmayabilecek katı kuralları savunmak yerine, daha iyi seçimler yapılmasını teşvik eder.

İlke: Bağlam Uyarlama Gerektirir

Her insan kendi becerileri, çalışma tarzı tercihleri, kariyer hedefleri ve öğrenme stilleri ile benzersizdir. Her takım hem benzersiz insanlardan oluştuğu hem de aynı zamanda benzersiz durumlarla karşı karşıya olduğu için benzersizdir. İnsanların, ekiplerin ve kuruluşların hepsinin benzersiz olması, süreç ve organizasyon yapısının duruma göre uyarlanmasını zorunlu kılar. Başka bir deyişle, bağlam önemlidir.

Her proje ekibi yaşam döngüsü ve uygulama/strateji seçiminizi etkileyen bağlamlara (ekip sayısı, ekip kültürü, ekibin coğrafik dağılımı, teknik karmaşıklık vb.) odaklanmalıdır.

Örneğin iç ve dış kaynaklarla aynı şekilde çalışamazsınız. Daha aza yeteneklilerle çalışmak riskli olabilir. Büyük ekiplerde koordinasyon daha zordur.

İlke: Doğru Seçim ve Uyarlama

Birden fazla ekibin yaşadığı ortak problemleri yönetmek, bir ekibin yaşadığı kötü bir durumu diğer ekiplerin yaşamamasını sağlamak gibi süreçlerin yönetilmesi gerekir. Yönetilmediği takdirde kuruma maliyet yaratır.

Kuralcı yaklaşımın, “herkese uyan tek beden” ısrarının çalışmadığını biliyoruz. Cynefin Çerçevesi*, karmaşık bir alanda “bilinmeyen bilinmeyenlerle” uğraştığınızı ve doğru yanıtların olmadığını, yalnızca belirli bir bağlamda çalışan stratejiler olabileceğini gösterir.

*A Leader’s Framework for Decision Making. David J. Snowden and Mary E. Boone, Harvard Business Review, November 2007, https://hbr.org/2007/11/a-leaders-framework-for-decision-making

Farklı bağlamlar farklı stratejiler gerektirir  yani ekiplerin kendi süreçlerine sahip olmaları ve karşılaştıkları durum göz önüne alındığında pratikte kendileri için neyin işe yaradığını keşfetmeyi denemeleri gerekir.

Seçim odaklı stratejiler orta yolu buldurmaya çalışırlar. Diğer tarafa, size işleri yapmanın tek yolunu söyleyen Scrum, Extreme Programlama (XP) ve SAFe gibi kuralcı yöntemler vardır. Kuralcı stratejiler bazı durumlarda oldukça iyi çalışabilirler. Ancak duruma uygun uyarlanmayan kuralcı yöntemler yarardan çok zarar verirler.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Disiplinli Çevik – 2

What have you achieved with discipline? - Quora

Disiplinli olmak ne demektir? Disiplinli olmak, sizin için iyi olduğunu bildiğiniz, genellikle sıkı çalışma ve azim gerektiren şeyleri yapmaktır.

  • Müşterileri düzenli olarak memnun etmek disiplin gerektirir. Takımların harika olması için disiplin gerekir.
  • Çalışanlarının güvenli bir ortama sahip olmasını sağlamak için disiplin gerekir.
  • Çalışma şeklini bağlama göre uyarlamak ve duruma göre geliştirmek disiplin gerektirir.
  • Daha büyük bir organizasyonun parçası olduğunuzu, sadece sizin için uygun olanı değil, kurum için en iyisini yapmanız gerektiğini anlamak disiplin gerektirir.
  • Genel iş akışınızı geliştirmek ve optimize etmek disiplin gerektirir.
  • Nasıl çalıştığınız ve kendinizi organize etmekle ilgili birçok seçeneğiniz olduğunu anlamak disiplin gerektirir.

Disiplinli Çevikliğin İlkeleri

Disiplinli Çevik (DA) yaklaşımının arkasında yedi temel ilke yatar;

İlke1: Müşterileri Memnun Etmek

Ürünlerimiz ve hizmetlerimiz sadece onların ihtiyaç ve beklentilerini karşılamakla kalmayıp, onları aştığında da müşterilerimizi memnun ederiz.

Başarılı kuruluşlar, müşterilerini memnun eden ürünler ve hizmetler sunarlar. Sistem tasarımı, müşteriyi göz önünde bulundurarak inşa etmemizi, onlarla yakından çalışmamızı, küçük artışlar halinde inşa etmemizi ve daha sonra onları gerçekten neyin memnun edeceğini daha iyi anlamamız için geri bildirim almamızı söylerler. Disiplinli Çevik yaklaşımda değişimi benimsemek, proje ilerledikçe paydaşlarımızın gerçekten ne istediklerini öğreneceklerini ve fikirlerini değiştirebileceklerini biliriz.

Jeff Gothelf ve Josh Seiden, Sense & Respond’da “Bir ürünü daha kolay kullanılabilir hale getirebilirseniz, müşterinin bir görevi tamamlaması için gereken süreyi kısaltabilirseniz veya doğru bilgiyi tam olarak o anda sağlayabilirseniz kazanırsınız.” diyorlar.*

*( Sense & Respond: How Successful Organizations Listen to Customers and Create New Products Continuously. Jeff Gothelf and Josh Seiden, 2017, Harvard Business Review Press.

İlke 2: Harika Olmak

Harika bir organizasyon için çalışırken harika şeyler yapan harika bir ekibin parçası olmayı kim istemez? Hepimiz istiyoruz.

Joshua Kerievsky, modern çevik ekiplerin insanları harika kıldığı kavramını popüler hale getirdi.(https://modernagile.org/)

Mary ve Tom Poppendieck**, ilgili ve düşünen insanlardan sürdürülebilir avantajın elde edildiğini açıklıyor.

**The Lean Mindset: Ask the Right Questions. Mary and Tom Poppendieck, 2013, Addison Wesley Professional)

Virgin Group’tan Richard Branson, “Çalışanlarınıza dikkat edin, onlar da işinize baksınlar.” diyor.

İlk olarak, birey olarak harika olmak için her şeyden önce, iş arkadaşlarınızın saygısını ve güvenini kazanacak şekilde hareket etmeniz gerekir. Güvenilir olun, dürüst olun, açık olun ve onlara saygılı davranın.

İkincisi, başkalarıyla “isteyerek” işbirliği yapın. İstendiğinde bilgi paylaşın. Gerektiğinde yardım.

Üçüncüsü, aktif bir öğrenci olun. Her zaman deneme ve öğrenme fırsatlarını kollayarak konunuzda ustalaşmaya, uzmanlaşmaya çalışın. Uzmanlığınızın ötesine geçmeye çalışın. T-yetenekli*** olmayı önemseyin. (https://en.wikipedia.org/wiki/T-shaped_skills)

***(Generalizing Specialists: Improving Your IT Career Skills. http://agilemodeling.com/essays/generalizingSpecialists.htm

Dördüncüsü, takımınızı asla yarı yolda bırakmamaya çalışmaktır. Bazen olabilir, iyi takımlar durumu anlar ve affedebilir.

Beşincisi, Simon Powers, zor durumlara karşı duygusal tepkilerinizi geliştirmeye ve durumu yönetmeye istekli olmanız gerektiği söylüyor. İnovasyon vb. konular çeşitlilik gerektirir ve doğası gereği farklı görüşler farklı duygusal tepkilere neden olabilir. Hepimiz işyerimizi psikolojik olarak güvenli hale getirmek için çalışmalıyız.

Yüksek performanslı ekipler, hedeflerine ulaşmak için gereken ortam ve destek verilen motive olmuş bireyler tarafından kurulur. Google’da 2015 yılında yapılan bir araştırma****, başarılı ekiplerin Ekip Üyeleri için psikolojik güvenlik sağladığını, Ekip Üyelerinin birbirlerine güvenebildiklerini, roller ve sorumluluklar konusunda bir yapı ve netlik olduğunu ve insanların kendileri için hem anlamlı hem de etkili işler yaptığını ortaya çıkardı.

Five Keys to a Successful Google Team. Julia Rozovsky. https://rework.withgoogle.com/blog/five-keys-to-a-successful-google-team/

Harika ekipler paydaşlarıyla çok iyi bir çalışma ilişkisi kurarlar ve yaptıkları şeyin paydaşların gerçekten ihtiyaç duyduğu şey olduğundan emin olmak için onlarla işbirliği yaparlar. Harika ekipler bir bütündür, çapraz işlevlidirler, başarılı olmak için gereken becerilere, kaynaklara ve yetkiye sahiptirler.

Harika ekipler projenin başında kaliteyi inşa etmeyi seçerler. Yalın yaklaşım, sürecin ilk etapta kusurların oluşmasına izin vermemesi gerektiğini ancak bu mümkün olmadığında gerekli çalışmaların yapılmasını, doğrulanmasını, sorunlara kalıcı çözümler üretilmesini önerir. Çevik Manifesto, teknik mükemmelliğe ve iyi tasarıma verilen sürekli dikkatin çevikliği geliştirdiğinin altını çiziyor.

Üst yönetimler, proje ekiplerinin işlerini yapmaları için gereken yetki ve kaynakları sağlayarak, güven kültürünü ve ortamını oluşturarak harika ekiplerde çalışan harika bireyler ortaya çıkarabilirler. İnsanlara işlerini yapmak için özerklik sağlanması, zanaatlarında ustalaşma fırsatlarına sahip olmaları ve anlamlı bir amaca hizmet etmeleri motive eder.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Disiplinli Çevik – 1

PMI Launches New Basics of Disciplined Agile Toolkit Course for Agile  Practitioners - Express Computer

Projelerde bağlam önemlidir. Proje ekipleri, içinde bulundukları ortamın bağlamına bağlı olarak farklı şekilde çalışırlar. Her insan ve ekip benzersizdir. Beş kişilik bir ekip, yirmi kişilik bir ekipten veya elli kişilik bir ekipten farklı çalışacaktır. Her ekip diğer ekiplerden farklı çalışır çünkü her ekipte kendi benzersiz becerileri, tercihleri ve geçmişleri olan farklı insanlar yer alır.

Seçmek ve seçebilmek önemlidir. Proje ekipleri etkili olabilmek için karşılaştıkları durumu ele alacak uygulamaları ve stratejileri seçebilmelidir. Bunun anlamı, mevcut seçeneklerin ne olduğunu, her birini tercih etmenin neye mal olacağını ve her birini ne zaman uygulayıp uygulamayacaklarını bilmeleri gerekir.

Kurumlarda iş yapış tarzının veya çalışma şeklinin diğer ekiplerle işbirliği yapılabilmesi, paydaş memnuniyeti sağlanması adına optimize edilmesi gerekir.

Her proje ekibi başarılı olmak ister. Proje ekibinin başarılı olmak için kendi yöntemlerini seçmesi, deneme-yanılma yoluyla sürekli kendini geliştirmesi gerekir.

“İsmen çevik” ekipler “sahte çeviklik” stratejileri ile başaramazlar. Çevik gibi görünen ama katı kurallara ve ritüellere dayanan eskinin yeni versiyonu yöntemler başarı getirmezler.

Çoğu çocuk çeviktir. Saygılıdırlar, açık fikirlidirler, işbirlikçidirler, öğrenmeye heveslidirler ve her zaman deney yaparlar. Farkında olmadan çevik bir zihniyeti benimsediklerini görebilirsiniz. Fakat deneyimlerinin eksik olması profesyonel anlamda beklenti koymamızı engeller. Doğal bir şekilde işbirliği yapan ve çözüm geliştirme becerilerine sahip, ancak yeterince deneyimli olmasa da, kendi seviyelerindeki projeleri başarabilirler.

Gerçek amacın çevik olmak olması(-mış gibi değil), istenen organizasyonel sonuçlara etkin bir şekilde ulaşmak olması gerekir. Yanlış bir ürün geliştiriyorsanız, mükerrer iş yapıyorsanız, şirkete değer yaratmayan bir konuda çalışıyorsanız çevik olmanın bir anlamı yoktur.

Bir çok proje(Yazılım geliştirme vb.) gerçekleştirmesi ve teslimi karmaşık projelerdir. İyi bir ekip kurmanız, paydaşlarınızla iyi iletişim kurmanız  ve ihtiyaçlarını karşılayan bir çözüm üretebilmeniz gerekir. Bu yolda ihtiyaçları nasıl keşfedeceğinizi, bir çözüm tasarlamayı ve bu çözümü geliştirmeyi, doğrulamayı ve yaygınlaştırmayı bilmeniz gerekir.

Kendi hatalarından ders çıkaranlar akıllı, başkalarının hatalarından ders çıkaranlar zekidir diye bir klişeye inanırım. Benzersiz ya da deneyimlerimizde yer almayan sorunlarla karşılaştığımızda sıfırdan başlamayı tercih edebiliyoruz. Halbuki kurum içinde bir deneyim ve bilgi havuzu olması bizi çevikleştirecek konuların başında gelir. Üretkenliği ve kaliteyi artırmak için kanıtlanmış bilgi ve deneyimler saklanmalı ve erişim sağlanmalıdır. Sıfırdan başlamak yerine kuruma ve duruma özel kendi araç setlerimizi yaratabiliriz. Diğer proje ekiplerinden öğrenmeye odaklanmalıyız.

Diğer bir konu ise “daha hızlı başarısız olmanın daha erken öğrenip başarılı olmayı sağladığıdır. Mevcut seçeneklere ilişkin körlükler(kolektif öz farkındalık eksikliği) kural setlerine uymaya çalışan ekiplerin en büyük sıkıntısıdır. Her proje ekip üyesinin, mevcut süreçleri iyileştirmek ve özelleştirmek için fikirler öne sürmesi gerekir.

Yöntemlere ilişkin iddialar (Scrum ile 2 kat hızlı iş çıkar vb.) çok tutarlı değil. 155 kuruluşu, 1.500 şelale ve 1.500 çevik ekibi kapsayan yakın tarihli bir araştırma, çoğunlukla Scrum’ı takip eden çevik ekiplerin fiili üretkenlik artışlarının yüzde 7 ila 12’ye yakın olduğunu buldu. Kuruluşların çoğunluğunun SAFe’i benimsediği ölçekte, iyileşme yüzde 3 ila 5’e düşüyor.(Quantitative Analysis of Agile Methods Study (2017): Twelve Major Findings. Donald J. Reifer, https://www.infoq.com/articles/reifer-agile-study-2017/

Bu yazı serisinde Retrospektifler, W. Edward Deming’in Plan Do Study Act (PDSA) iyileştirme döngüsü, John Boyd’un OODA (OODA (Observe Orient Decide Act) döngüsü, Kaizen, Hedef Soru Ölçütleri, OKR’ler, Yalın Dönüşüm, Minimum Uygulanabilir Değişiklik ve Ürün kavramı, Süreçleri Uyarlama, Görselleştirme ve Şeffaflık, Kolaylaştırma gibi konular yer alacak.

Neyin işe yarayıp yaramadığını deneyerek öğrenmek zorundayız. Uzmanlıkları olmayanlar karşılaştıkları sorunları ele almada bocalarlar. Öncelikle kendi yöntemlerine başvururlar ama yöntemlerine körü körüne bağlı oldukları için çözüm üretemezler.

Nasıl çalışacağımız belirlemek için yapacağımız çalışmalarda etkili kolaylaştırma işe yarar sonuçlar üretir;

  • Kısa oturumlar
  • Açık bir gündem (beklentilerin net olduğu)
  • Tüm proje ekibi katılımı
  • Deneyimli bir kolaylaştırıcı
  • Uygun çalışma alanı

Böyle bir çalışmada;

  • Proje Ekip Üyelerinin rol ve sorumlulukları
  • Proje ekibini nasıl organize etmeyi/yapılandırmayı düşündüğümüzü
  • Hangi yaşam döngüsünü takip edeceğimizi
  • Hangi uygulamaları/stratejileri izleyeceğimizi
  • Bitmenin tanımını
  • Hangi araçları kullanacağızı masaya yatırmalıyız.

Amacınız doğru yönde ilerlemek, neyin işe yarayıp neyin yaramadığını öğrenmek olmalıdır. Böylece ekibinizin kendi çalışma şeklini tanımlayabilirsiniz. Bu çalışma sonunda Ekip Çalışma Kuralları (Team Charter) ortaya konulabilir.

Özetlemek gerekirse

  • Disiplinli Çevik Teslim (DÇT) ekipleri çalışma yöntemlerini kendileri seçer.
  • Hem “çevik olmanız” hem de “çevik olmayı” bilmeniz gerekir.
  • Projelerde çözümler (teslimler) karmaşıktır, nasıl yapılacağına dair kolay bir cevap yoktur.
  • Disiplinli Çevik (DÇ), proje ekibinin çözüm sunmak ve kendi tercihlerini belirlemesi için şüpheci yaklaşımı tercih eder.
  • Diğer çalışanların veya ekiplerin benzer zorluklarla karşılaştığını ve üstesinden geldiğini bilmek ve onların deneyimlerinden ders çıkarmak önemlidir.
  • Yöntemlere mahkum olmamak, sürekli iyileştirmeyi benimsemek önemlidir.
  • Gerçek amaç, çevik olmak/hızlı olmak değil, istenen organizasyonel sonuçlara etkin bir şekilde ulaşmaktır.
  • Daha iyi kararlar daha iyi sonuçlara yol açar.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Portföy/Program/Proje(PPP) Yöneticisi Yetkinlikleri – 17

New age competencies

Yazı serisinin son bölümüne geldik. Yetkinlik çerçevesinin nasıl uygulanabileceğine ilişkin bir örnek ile tamamlayalım.

Kuruluşlar, kendileri için özel önem taşıyan yetkinliklere öncelik vermeli ve bunlara göre ilerlemelidirler.

Proje Yönetimi Yetkinliklerini Organizasyonel Pozisyonlarla Eşleştirme

Aşağıdaki tablo organizasyondaki rollerin iş kodları ile eşleşmesini ve kıdem seviyelerini göstermektedir.

PMCD Çerçeve Referansı Organizasyon İş Kodu Ünvan Açıklaması Kıdem Seviyesi
Proje Yöneticisi 124 Deneyimsiz Proje Yöneticisi  1-2
Proje Yöneticisi 125 Proje Yöneticisi  3-4
Proje Yöneticisi 126 Kıdemli Proje Yöneticisi  5-6
Proje Yöneticisi 201 Ar-Ge Müdürü  6-7
Proje Yöneticisi 302 Genel Müdür Yardımcısı  6-8

PMCD Çerçeve Kodlarını Organizasyonel İş Kodlarıyla Eşleştirme

Yazılım geliştirme sektöründeki giriş seviyesi proje yöneticisisi için sadece 2 madde örneği üzerinden aşağıdaki tabloda yer almaktadır.

İş Kodu: 124 Ünvan: Deneyimsiz Proje Yöneticisi Sektör: IT
PMCD Çerçeve Bileşeni Performans Kriteri Gerekli Yetkinlik Önem Seviyesi
İletişim Aktif Dinleme 3-Orta Seviye 5-Çok Yüksek
Çevik Teknikler hakkında farkındalık Scrum 2-Ortalamanın altı 3-Orta

Kuruluşuların, gerek iş perspektifleri gerekse müşteriler adına yönettikleri proje türleri açısından her bir yetkinliği ciddi şekilde değerlendirmeleri gerekir. Tüm yeterlilikler eşit öneme sahip değildir.

Rol için gerekli olan fakat standart olmayan ek yeterlilikler de olabilir(Scrum vb.). Yukarıdaki tabloda Scrum’ın belirli bir düzeyde anlaşılması arzu edilir, ancak deneyimsiz proje yöneticisi için gerekli değildir. Bu yaklaşım, proje yöneticilerinin rolleri için doğru yeterlilik düzeyine sahip olmalarını sağlamak için gereklidir. İşe alımlarda da yardımı olur.

Proje Yönetimi Yetkinliklerini Organizasyon Eğitimiyle Eşleştirme ve Geliştirme

Bunlar belirlendikten sonra, yetkinlik boşluklarını ve gelişim ihtiyaçlarını ele alacak bir mekanizmaya ihtiyaç vardır. Pek çok kuruluş, yetkinlik eksikliklerini ele almak için eğitim almayı ilk veya en iyi yaklaşım olarak görmezler. Mentorluk, koçluk, rol yapma, iş gölgeleme ve iş başı eğitimi, izlenmesi önerilen eğitim ve geliştirme faaliyetleridir. Eğitimin gerekli veya çözüm olarak görüldüğü durumlarda uygun ve yetkinlik ile uyumlu olması gerekir.

Aşağıdaki tablo bir eğitimin proje yöneticisinin yetkinlikleri ile nasıl eşleştirilebileceğini göstermektedir. Bu örnekte, alınacak eğitim, iki PMCD Çerçeve yeterliliğine sahiptir.

Eğitim Kodu: PY123
Açıklama: Proje Liderliği Eğitimi
Katılımcı Profili: Proje Yöneticisi
Yöntem: Sınıf Eğitimi
Yetkinlik Tipi Yetkinlik Bileşen Yeterlilik Seviyesi
Kişisel Liderlik Etme İlişki Kurma

3

Kişisel Liderlik Etme Etkileme Becerisi

3

Bireyleri Organizasyon İçinde Yetkinliklerle Eşleştirmek

Bireylerin kendilerini yeterlilik kriterlerine göre değerlendirmeleri yaygın bir uygulamadır. Portföy, program ve proje yöneticilerinin, rolleri için gerekli olana kıyasla neleri geliştirmeleri gerektiğine inandıklarını değerlendirmeleri için yararlı bir araçtır.

Daha önce yaptığımız tabloya ek bir sütün ekleyerek gerçekleştirilebilir.

İş Kodu: 124 Ünvan: Deneyimsiz Proje Yöneticisi Sektör: IT  
PMCD Çerçeve Bileşeni Performans Kriteri Gerekli Yetkinlik Önem Seviyesi Kendini Değerlendirme Skoru
İletişim Aktif Dinleme 3-Orta Seviye 5-Çok Yüksek 3-Orta
Çevik Teknikler hakkında farkındalık Scrum 2-Ortalamanın altı 3-Orta 2-Ortalama Altı

Bu değerlendirmenin sadece bireyin görüşü olarak kabul edilmesi gerekir. Bireyin neyi bilmediğini veya başkalarının onları nasıl algıladığını her zaman bilmediği kabul edilmelidir.

Yetkinliklerin Değerlendirilmesi için Geri Bildirim Alınması

Değerlendirmeye ek olarak, geri bildirim alınması gerekir. Bireylerin kendi yetkinlik değerlendirmeleri ile yöneticilerinin ve diğerlerinin algıları arasında karşılaştırma yapılmalıdır.

Değerlendirmeler birden fazla PMCD Çerçeve yeterliliğini veya bazı durumlarda hepsini içerebilir. Aşağıdaki tabloda yönetici ve 2 meslektaş değerlendirmesi eklenmiştir.

İş Kodu: 124 Ünvan: Deneyimsiz Proje Yöneticisi Sektör: IT
PMCD Çerçeve Bileşeni Performans Kriteri Gerekli Yetkinlik Önem Seviyesi Kendini Değ. Skoru Yönetici Değ. Skoru Meslektaş 1 Değ. Skoru Meslektaş 2 Değ. Skoru Ort.
İletişim Aktif Dinleme 3-Orta Seviye 5-Çok Yüksek 3 3 2 4 3
Çevik Teknikler hakkında farkındalık Scrum 2-Ortalamanın altı 3-Orta 2 1 2 1 2

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Portföy/Program/Proje(PPP) Yöneticisi Yetkinlikleri – 16

Why Competency-Based Education Is Exciting And Where It May Stumble | KQED

Yetkinlik Geliştirmede Dikkate Alınması Gereken Faktörler

Sponsorluk – Kuruluş içinde üst düzey destek, sponsorluk ve taahhüdün verilmesi, yetkinlik çerçevesinin benimsenmesinin faydalarının kuruluşun stratejisiyle ilgisinin aktarılması gerekir.

Ülke ve Siyasi Faktörler – Çalışanların, üye oldukları sendikalar ve tabi oldukları yasalar dikkate alınmalıdır.

İletişim ve Farkındalık – Yetkinlik çerçevesinin olmadığı veya önemli değişikliklerin gerekli olduğu kuruluşlarda, kurum içi pazarlama ve iç farkındalığı artırmak için tanıtım ve bilinçlendirme kampanyası gerekli olacaktır. Üst yönetimin çerçevenin değerini ve önemini anlaması, kavramı benimsemesi gerekir.

Olgunluk Değerlendirmesi – Mevcut insan kaynaklarının ve organizasyonel süreçlerin olgunluğuna ilişkin bir değerlendirme ve ardından fark analizi(gap analysis) yapılması gerekir. Önemli eksikliklerin olduğu durumlarda, yetkinlik çerçevesinden önce ele alınmalıdır.

Mentorluk ve Koçluk – Kuruluş mentorluk ve koçluğu teşvik etmeli ve desteklemelidir. Bireylere uygun mentor atanması ve bu tür faaliyetlerde bulunmaları için zaman tanınması gerekir.

Eğitim ve Geliştirme – Kuruluşların eğitim ve gelişim için benimsedikleri strateji ve yaklaşımlar gözden geçirilmeli ve PMCD Çerçevesi ile uyumlu hale getirilmelidir. Herhangi bir geliştirme planı bilgiye ek olarak yetkinlik gelişimini ve büyümesini de içermelidir. Proje, program ve portföy yönetimine ilişkin yeterliliklerin çoğu, tüm iş kolları için gereklidir. Bu nedenle, kuruluşun yetkinlik geliştirme çerçevesini mevcut eğitim ve geliştirme faaliyetleri ile bütünleştirmesi gerekir.

Gelişim Kayıtları – Başkalarından gelen girdiler, eksiklikleri ve gelişim ihtiyaçlarını belirlemek için gerekli olsa da, bireylerin kendi kariyerlerini ve kişisel gelişimlerini sahiplenmeleri gerekir. Bireyler kendi gelişimlerindeki ilerlemeleri kaydetmeli ve izlemelidirler.

Kültür – Yetkinlik gelişimine ve bireysel büyümeye yaklaşım, ülkeden ülkeye ve bir kültürden diğerine önemli ölçüde farklılık gösterebilir. Yetkinlik çerçevesi geliştirmede, tüm kültürel hassasiyetler dikkate alınmalıdır.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Portföy/Program/Proje(PPP) Yöneticisi Yetkinlikleri – 15

Competency Management at its Most Competent | DDI

Bir Organizasyonda PMCD Çerçevesini Kullanma

PMCD Çerçevesi, kuruluşun portföy, program ve proje yönetimi yeteneklerinin iş ihtiyaçları ile uyumlu olmasını sağlamak için kullanılır. Diğerlerinden daha önemli olduğu düşünülen belirli hususlar ve yeterlilikler olabilir. Bu önceliklendirme, kuruluşa özgü ihtiyaç duyulan yetkinlikler ile birlikte ele alınmalıdır.

PMI Yetenek Yönetiminde, başarının yalnızca proje teknik yönetimiyle değil, aynı zamanda liderlik ve stratejik iş yönetimi becerileriyle pekiştirildiğini belirtir. Projelerde karmaşıklık arttıkça liderliğin en önemli özellik veya yeterlilik olduğunun altını çizer. Performans yeterliliği, teknik proje yönetimini kapsar ve PMBOK Kılavuzunun temel bilgi alanlarının uygulanmasıdır. Kişisel yeterliliklerin ise, iş ve stratejik bilgileri ve uzmanlığı, olumlu iş sonuçları sağlamak için portföy, program veya proje yöneticisinin ihtiyaç duyduğu belirli becerileri, deneyimleri ve yeterlilikleri işaret eder.

Yetkinlik çerçevesinin uygulanmasının organizasyona aşağıdaki faydaları sağlar;

  • Motive edilmiş portföy, program ve proje yönetimi çalışanları
  • Gelişim ihtiyaçlarını anlayan çalışanlar
  • Kuruluşa maksimum değer sağlamak ve işin ihtiyaçlarına hizmet etmek için daha iyi konumlanmış bir portföy, program ve proje yöneticileri
  • Yalnızca en iyi yetenekleri çekmek için değil, aynı zamanda yeteneği elde tutmak için de daha iyi konumlanmış bir organizasyon
  • Yetkileri ve gelişim ihtiyaçları ile orantılı, atanabilen ve uygun fırsatlarla uyumlu çalışanlar.

PMCD Çerçevesinin Uygulanması

Çerçeve, portföy, program ve proje yönetimi disiplinlerinin iş veya operasyonun başarısı için gerekli olduğu her büyüklükteki kuruluş tarafından kullanılmak üzere tasarlanmıştır.

Yaygınlaştırma Farkındalığının Değerlendirilmesi

Kuruluş, proje yönetimi (program ve portföy yönetimi dahil olmak üzere) yeterliliğin önemini anlamalıdır. Yapılacak çalışmalar mevcut insan kaynakları prosedürleriyle uyumlu olmalıdır.

Örnek olması amacılyla aşağıdaki seviyeler ele alınabilir;

  • Giriş seviyesi proje yöneticisi,
  • Proje Yöneticisi,
  • Deneyimli proje yöneticisi,
  • Program yöneticisi
  • Portföy yöneticisi

Bu rollerde alt bölümlere ayrılabilir. Her seviye aşağıdaki başlıklarda detaylandırılmalıdır;

  • Sorumluluklar: Rol tarafından üstlenilecek özel ve kilit görevler
  • Deneyim: Yönetilen önceki projeler, programlar veya portföyler açısından başarı açısından ölçülmelidir. Elde edilen faydalar(değer) ile karmaşıklık tanımlanmalıdır.
  • Bilgi: Süreçlere, metodolojilere ve prosedürlere özgü bilgi, genel proje yönetimi disiplinleri dahil olmak üzere değerlendirilmelidir.
  • Beceriler: Olumlu sonuçların teslim edildiğine dair belgelenmiş ve/veya tanık olunan kanıtlarla gösterilmelidir.
  • Eğitim: Eğitim ve sektöre özel sertifikaları içermelidir.
  • Yetkinlik: Kişisel veya performans değerlendirme sonuçlarıdır.

Performans İncelemesi

Çoğu kuruluş, çalışanlarının performansını değerlendirmek ve geri bildirim sağlamak için performans değerlendirme sürecine sahiptir. Bu süreci yönetenlerin (İK) yetkinlik çerçevesini desteklemesi, gözden geçirme sürecinin yetkinlik geliştirme çerçevesi ile uyumlu olduğu ve çelişmediği konusunda güvence vermesi gerekir. Portföy, program veya projelerde rol almayanların da yetkinlik çerçevesinin farkında olmaları ve önemini anlamaları gerekir.

Terfi Süreci

Çoğu kuruluşun çeşitli şekillerde yönettikleri terfi süreçleri vardır. Terfi sürecinin, gerekli rol için öngörülen gereksinimlerle senkronize edilmesi gerekir. Mevcut süreçlerin ilgili sorumluluklar, deneyim, bilgi, beceri ve eğitim doğrultusunda değerlendirilmesi ve değiştirilmesi gerekebilir. Terfilerde yetki verilmeden önce gerekli yeterliliklerin sergilendiğine dair kanıt aranmalıdır.

İşe Alım

Yetkinlik değerlendirmesi işe alım sürecinin bir parçası olmalıdır. Görüşme süreci gözden geçirilmeli, kanıtların referanslar dışında doğrulanıp doğrulanamayacağı belirlenmelidir. Belirli durum senaryoları için rol yapma, ödev verme vb. yoluyla yeterlilikler kısmen değerlendirilebilir.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Portföy/Program/Proje(PPP) Yöneticisi Yetkinlikleri – 14

Readiness: The Missing Key Between Strategy and Execution

4.Adım – Yetkinlik Geliştirme Planının Uygulanması

Üzerinde anlaşmaya varılan Yetkinlik Geliştirme Planı, Portföy, program veya proje yöneticisi ile değerlendirici arasında gerçekleştirilir.

Planlanan Faaliyetlerin Tamamlanması

Portföy, program veya proje yöneticileri kendi geliştirme planlarını proje gibi yürütmelidirler. Plana uyulmasını, yürütülmesini, güncellenmesini veya revize edilmesi ve faydaların sağlanması bireyin sorumluluğundadır.

Planın İzlenmesi ve Kontrolü

Yetkinlik geliştirme planı, sponsor tarafından düzenli olarak izlenmelidir. Plandaki her dönüm noktası için, örneğin aşağıdakileri içerebilecek ölçülebilir sonuçlar olmalıdır;

  • Katılınan eğitim ve kurstan özetleyici değerlendirme,
  • Paydaşlardan gelen geri bildirimler,
  • Paydaş sunumları,
  • Proje çıktılarının teslimi,
  • Mentorluk veya koçluk faaliyetleri,
  • Meslektaşlarla profesyonel olarak ağ kurma,
  • KPI’lar/başarı kriterlerine ulaşma
  • Kritik kilometre taşlarını başarmak.

Bu sonuçlara ilişkin toplanacak veriler ilerlemenin kanıtları olacaktır. Bir faaliyet veya sonuç tamamlandığında, raporlanması ve kilit paydaşlarla paylaşılması gerekir. Portföy, program veya proje yöneticisi, en az ayda bir kez, planlarını gözden geçirmelidirler. Planın resmi incelemesi, önemli kilometre taşlarının veya aşamaların tamamlanması üzerine yönetici, sponsor veya mentor ile birlikte yapılmalıdır.

Planın Desteklenmesi

Yetkinlik geliştirme planının başarıyla tamamlanması, bireyin kendi tutkusuna, verdiği taahhüde ve sağlanan desteğe bağlıdır. Genellikle bu destek, doğrudan bireyin yöneticisinden ve kıdemli akranlarından gelir. Desteğin başarısı, planın karşılıklı olarak doğru anlaşılmasına bağlıdır. Portföy, program veya portföy yöneticisi, destek beklediği kişilerin planı anlamasını sağlamalı, beklenen değeri ve faydaları açıklamalı ve ilgili paydaşlar güncel tutmalıdır.

Gerçekleşmelerin Değerlendirilmesi

Plana karşı ilerleme, sürekli olarak değerlendirilir. Planlanan eylemler tamamlandığında, portföy, program veya proje yöneticisi, belirlenen geliştirme ihtiyaçlarının karşılandığını gösterebilmelidir.

Yürütülen herhangi bir planda olduğu gibi, beklenen sonuçlara gerçekten ulaşıp ulaşmadığını belirlemek için planın başarısı değerlendirilmelidir. Sorulması gereken sorulardan bazıları şunlardır;

  • Yetkinlik geliştirme planı uygun, kolay ve uyumlu muydu?
  • Yetkinlik geliştirme planı ihtiyaç duyulan sonuçları sağladı mı?
  • Yetkinlik geliştirme planını tamamladıktan sonra günlük iş performansında herhangi bir gelişme var mı?
  • Bireyin yetkinlik düzeyine ilişkin başka eksiklikler gözlemlendi mi?
  • Portföy, program ve proje yöneticisi ve plan için yeterli destek, katılım ve sponsorluk var mıydı?
  • Ne işe yaradı? Ne işe yaramadı?
  • Daha iyi sonuçlar sağlayacak faaliyetler var mıydı?
  • Başkaları aynı planı kullanabilir mi?

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Portföy/Program/Proje(PPP) Yöneticisi Yetkinlikleri – 13

Competency models and learning plans — Ibbaka

Yetkinlik Geliştirme Planı, gelişim alanlarını ve kişinin güçlü yönlerinden yararlanma yollarını ele alan faaliyetleri, temel performans göstergelerine ve başarı kriterlerine dayalı gerçek faaliyetleri, zamanlamayı, maliyetleri ve ölçümleri içermelidir. Portföy, program veya portföy yöneticisinin yetkinliği üzerinde etkili ve zamanında bir etki yaratmak için kilit faaliyetlere odaklanmalı ve faaliyetlere öncelik vermelidir.

Yetkinlik Geliştirme Planının sponsoru olmalıdır. Sponsor, bireyin doğrudan yöneticisi veya bir mentor olabilir. Yöneticinin, sponsorun veya danışmanın planın izleme ve kontrolüne proaktif olarak katılması, kariyer gelişiminin desteklenmesini sağlamak için gereklidir. Aynı zamanda bireyler, kendi öğrenme ve gelişim ihtiyaçlarını sahiplenmeleri için güçlendirilmelidirler.

Gelişim Hedeflerini ve Yetkinlik Geliştirme Planını Hazırlamak

Kişisel yetkinlik geliştirme planının geliştirilmesi sırasında, değerlendiricinin PMCD Çerçeve referansı, belirlenen boşlukları ele almak için öğrenme etkinliği, temel performans göstergesi (KPI’ler) gibi öğeleri belirlemek için portföy, program veya proje yöneticisi ile birlikte çalışması gerekir.

Yetkinlik geliştirme planı, yetkinlik değerlendirmesini takip eder ve gerçekleştirilecek faaliyetleri listeler. Aşağıdaki tabloda her satır portföy, program veya proje yöneticisi ile ilgili eksikliğin nasıl ele aldığını ve hangi seviyeye ulaşılmasının beklendiğini gösteren yetkinlik geliştirme planı örneğidir. Plandaki tüm öğeler birleştirildiğinde, amaçlanan yeterlilik düzeyine ulaşmak için gereken faaliyetleri temsil ederler.

No Açıklama PMCD Çerçevesi Öğrenme (Davranış) Beklenen Çıktı Öğrenme Tipi Hedef Tarih Değerlendirici Mevcut durum Beklenen Durum
12 Kapsamı belirlemek için gerekli detay seviyesi Performans 2.2.1 Proje kapsamını oluşturmak için İKY kullanımını geliştirmek Eğitim ya da İKY kullanımı Haziran 2022 Ahmet Kaptan Beklentinin altında – Ocak 2022 Beklentiyi Karşılama – Eylül 2022

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Portföy/Program/Proje(PPP) Yöneticisi Yetkinlikleri – 12

The Future of Education - Cisco Blogs

Örgün Öğrenme

Örgün öğrenme, geleneksel eğitmen liderliğindeki sınıf, kitap tabanlı öğrenme, web tabanlı sınıf, teknoloji platformu, sanal öğrenme ortamı vb. yapılandırılmış yaklaşımlardır.

  • Grup eğitimi– Aynı geliştirmeyi gerektiren portföy, program veya proje yöneticileri için bir eğitimen tarafından yapılır.
  • Bireysel eğitim – Belirli bir alanda eğitime ihtiyaç duyan bir veya daha fazla portföy, program veya proje yöneticisi için tercih edilir.
  • Sınıf eğitimi – Deneyimli portföy, program veya proje yöneticisi, kuruluş içinde yüz yüze eğitim yapar. Bu yaklaşım kuruluş içindeki bir eksikliği gidermek için belirlenmiş özel bir eğitimdir.
  • Sanal öğrenme – Bilgisayar tabanlı eğitim (CBT), bilgisayar destekli eğitim, web tabanlı eğitim vb.dir. Çoğu zaman, bireysel öğrencilere yönelik alıştırma ve uygulama sunarlar.
  • Harmanlanmış öğrenme – Yukarıdaki formatların avantajlarından yararlanmak için farklı farklı yöntemleri birleştirerek öğrenmeyi artırmaktır.
  • Okul eğitimi – Ortaokuli lise ve üniversitelerde verilen eğitimlerdir.

Yaygın Öğrenme

Portföy, program ve proje yöneticisinin gelişimi için çok faydalı olabilecek bazı yaygın öğrenme etkinlikleri şunlardır:

  • Seminerler ve konferanslar
  • Web ve video konferansları
  • Yüz yüze toplantılar
  • Sesli ve elektronik kitaplar
  • Basılı kitaplar ve süreli yayınlar
  • Podcast’ler
  • Bloglar
  • Çevrimiçi tartışma forumları
  • Oyunlar ve simülasyonlar
  • Mesleki, yasal ve düzenleyici kurum yayınları
  • Proje yönetimi toplulukları.

Yetkinlik Bazlı Geliştirme

Yetişmiş çalışanlar daha fazla verimlilik ve artan üretkenlik demektir. Portföy, program veya proje yöneticilerinin mevcut beceri ve bilgi düzeyinden yararlanarak ve kendi hızlarında öğrenmelerine olanak tanınarak verimlilik ve üretkenlik artırılabilir.

  • Eğitim tekniği ne olursa olsun, öğrenci, doğru zamanda doğru eğitimden fayda sağlar. Öğrenciler için en iyi eğitim yöntemini belirlemek için dikkate alınması gereken bilgi, yetkinlik ve beceri seviyeleridir.

Mevcut organizasyonları veya portföy/program/proje deneyimleri (işi yapmak için gereken bilgi, yetkinlik ve beceriler) ile ilgili olarak mevcut yetkinlik seviyeleri (hangi becerilere sahipler?)

  • Öğrenme, geliştirme ve eğitim için mevcut sistemlerin, araçların, tekniklerin ve yöntemlerin anlaşılması (örneğin, teknoloji platformlarını kullanma becerisi, internete erişim becerisi vb.)
  • Kişisel öğrenme stili (örn. sınıf eğitimi, çevrimiçi eğitim veya kendi hızına uygun eğitim tercihi).

Belirli bir bilgi ve yeterlilik düzeyi için tek bir en iyi öğrenme tekniği veya yöntemi yoktur, öğrenciye ve ortama göre değişir. Geliştirme ihtiyaçlarını seçerken, öğrenme hedeflerini en iyi karşılayan araçlar tercih edilmelidir.

 

Aşağıdaki tablo role ve deneyime bağlı olarak geliştirme faaliyetlerine örnektir;

  Rol ve Deneyim
  Daha Az Deneyimli Proje Yöneticisi Proje Yöneticisi Deneyimli Proje Yöneticisi Program Yöneticisi Portföy Yöneticisi
Proje Yönetimi Becerileri Eğitim ve deneyim yoluyla proje yönetimi becerileri temeli oluşturmak.
Temel beceri geliştirme alanlarına yardımcı olacak mentor atamak
Eğitim ve deneyim yoluyla daha derin sektör bilgisi ile proje yönetimi becerilerini geliştirmek Eğitim ve deneyim yoluyla karmaşık projeleri destekleyici üst düzey proje yönetimi becerileri geliştirmek Eğitim ve deneyim yoluyla programa özel operasyonel becerileri, etkin fayda yönetimini geliştirmek Portföye özel operasyonel becerileri, çapraz iş anlayışını ve stratejik düzeyde iş yönetimi geliştirmek
Proje Yönetimi Bilgisi ve Öğrenme Kendi kendine öğrenme (ör. web tabanlı eğitim)
Eğitimlere ve konferanslara katılım
Proje yönetimi çevresini geliştirmek
Uygulamalı kavramlar için eğitimlere katılma
Proje yönetimi metodolojilerini ve araçlarını geliştirmek ve/veya iyileştirmek
Teklif sürecine dahil olmak
Simülasyon, rol yapma vb.
Liderlik eğitimlerine katılmak
Program yönetimi, liderlik eğitimi ve diğer ileri düzey konularda eğitimlere katılım Portföy yönetimi, liderlik eğitimi ve diğer ileri düzey konularda eğitimlere katılım
Proje Yönetimi Deneyimi İş başı eğitimi
Bilfiil iş üzerinde çalışmak
Simülasyonlar
Proje Yönetimi literatürü takibi
Bağlantılar kurmak
Online gruplara katılmak
Sektör bilgisini derinleştirmek için başka projelerde kısa süreli rol almak Karmaşık bir projede iş gölgeleme veya yardımcılık yapmak
Yönetim/yöneticiler ile bilgi alışverişinde bulunmak
Program yönetimi deneyimi için iş gölgeleme veya yardımcılık yapmak Portföy yönetimi deneyimi için gölgeleme veya yardımcılık yapmak
Bilgi Yeterliliği Kanıtları CAPM sertifikası vb. PMP sertifikası vb.   PgMP sertifikası vb. PfMP sertifikası vb.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler