Kategori arşivi: Planlama

Proje Yönetiminde FAST (HIZLI) Hedefler

Isn't it time to switch from SMART goals to FAST goals? - Workanize

Projelerde hedeflerin doğru belirlenmesi başarı için kritik öneme sahiptir. Yanlış hedefler değerli kaynakları boşa harcamaya, hedefleri düşük tutmak düşük kaliteli sonuçlara yol açar. Hedeflerin tüm paydaşlara iletilmemesi ve doğru anlaşılmaması projede yönün kaybedilmesine yol açar.

HIZLI hedefler, ingilizce FAST kelimesinin baş harflerini sağlayan kelimelerle oluşturulmuş bir çerçevedir;

F – Frequently Talked About – Sıkça konuşulan

A – Ambitious – Azimli

S – Spesific – Belirli

T – Transparent – Şeffaf

HIZLI hedefler, SMART hedefler gibi geleneksel hedef belirleme yönteminden farklıdır. HIZLI hedefler, hedeflere bir bütün olarak nasıl yaklaşılması ve kullanılması gerektiğini özetlemeye çalışır. Çevik uygulamalarda çevreye odaklanarak hedef belirlemeyi modernleştirir.

PMBOK kılavuzu projelerin amacını, “Projeler, çıktılar üreterek hedefleri gerçekleştirmek” şeklinde tanımlar.

Projenin hedef(ler)i, proje planında birçok küçük hedefe bölünür. Projenin karmaşıklığına bağlı olarak, bu hedefler yönetilebilir bir boyuta ulaşana kadar tekrar tekrar bölünebilir. Proje yönetiminde hedeflerin önemi bu nedenle kritiktir. Proje yönetiminde sadece hedeflerin olması yetmez, aynı zamanda hedeflerin doğru kullanılması daha yüksek motivasyon, performans ve iş tatmini vb. faydalar sağlayabilir . Hedeflerin kötü kullanımı planlamayı olumsuz etkiler, kaynakların israfına, kalitenin düşmesine ve hayal kırıklığına yol açabilir.

SMART (Spesifik, Ölçülebilir, Ulaşılabilir, İlgili ve Zamana Bağlı) ve sonrasında geliştirilen SMARTER (Spesifik, Ölçülebilir, Ulaşılabilir, İlgili, Zamana Bağlı, Etkili ve Ödüllendirici) hedefler projelerde tercih edilmiştir. OKR (Hedefler – Temel Sonuçlar) yaklaşımında hedefler bir dizi kilit sonuç eklenerek belirlenir. OKR metodolojisinde hedef belirleme, SMART kullanılarak hedeflerin belirlenmesidir ancak vurgu, OKR’lerin erken oluşturulması, geri bildirim alma ve güncelleme, stratejik uyum ve şeffaflık üzerinedir. OKR metodolojisi, yalnızca hedef belirlemeye odaklanmaz, aynı zamanda hedeflerin proje boyunca alakalı kalmasını ve doğru bir şekilde önceliklendirilmesini sağlamak için uyarlanabilirliği benimser. Bu yaklaşım, SMART’ta olmayan OKR metodolojisinde olan bir durumdur. OKR metodolojisi yalnızca yüksek kaliteli hedef nedir sorusuna cevap aramaz. Hem yüksek kaliteli hedefler belirlemenin hem de bu hedefleri gerçekleştirirken yüksek performans göstermenin bir yolu olarak hizmet eden bir metodoloji sunmaya çalışır.

OKR ile ilgili detaylı bilgi için aşağıdaki yazılarımı okuyabilirsiniz.

2018’de, Stratejik Çeviklik Projesi adlı bir dizi makalenin parçası olarak Hedeflerle, HIZLI SMART’ı Yener adlı bir makale yayınlandı. Stratejik Çeviklik Projesi makaleleri dizisi, uygulayıcıların kuruluşlar içindeki strateji ve hedefler arasında daha iyi bir uyum bulmalarına yardımcı olmayı amaçlamaktaydı. Stratejiyle uyumlu hedefler oluşturmak için OKR metodolojisinin duyarlılığı dikkate alınmış, yüksek kaliteli hedefler belirlemenin yeterli olmadığı belirtilmekteydi. Donald Sull ve Charles Sull, insanların hedef belirleme eylemine çok fazla odaklandıklarını ve hedeflerin nasıl kullanıldığına yeterince dikkat edilmediğini anlatıyorlardı. Bu makalede önerilen “HIZLI”(Sıkça konuşulan, Azimli, Belirli ve Şeffaf) hedefler, hedeflerin nasıl algılandığını ve üzerinde çalışıldığını yeniden yönlendirmek amacıyla yeni bir hedef metodolojisi olarak ortaya çıktı. HIZLI hedefler çerçevesi, hedeflerin kullanılma şeklinin, motivasyonu artıran, daha yüksek kaliteli sonuçlar üreten ve genel strateji ile daha iyi uyum sağlayan hedeflere ulaşmak için yeniden şekillendirilebileceğini öne sürer.

HIZLI hedefler

Sıkça konuşulan

Hedefler, ilerlemeyi gözden geçirmek, kaynakları tahsis etmek, yapılan işlere öncelik vermek ve geri bildirim sağlamak için devam eden görüşmelerde yer almalıdır. HIZLI hedefler belirlemek için hedeflerin sık sık gözden geçirilmesi bir zorunluluktur. Sıklık yoruma bağlıdır, ancak HIZLI hedefler tartışmayı, görüşleri yansıtmayı ve hedeflerin gözden geçirilmesini normalleştirmeyi gerektirir. Sıklıkla tartışılması gereken sadece ilerleme değil geri bildirim, kaynak tahsisi ve önceliklendirme ele alınmalıdır. HIZLI hedef, hep aynı kalmaz, uyum sağlamalı ve değişebilmelidir.

Azimli

Hedefler zor olmalı ama ulaşılması imkansız olmamalıdır. İddialı hedefleri motivasyonla ilişkilendiren çalışmalar, yüksek performansla da ilişkilendirirler. Ancak, iddialı hedefler hedeflere ulaşamama riskiyle birlikte gelirler. Yüksek ve iddialı hedefler koymak bunlara ulaşılamamasını kabul etmeyi gerektirir. İddialı hedeflerin, imkansız hedefler olmaması gerekir.

Belirli

Hedefler, her bir hedefe nasıl ulaşılacağına ve ilerlemenin nasıl ölçüleceğine dair netliği zorlayan somut ölçütlere ve kilometre taşlarına dönüştürülür. Tüm proje yönetimi metodolojileri planlamada ve genel olarak proje yönetimi boyunca belirlilik ihtiyacına atıfta bulunurlar. Hedef belirlemede belirlilik ve ölçülebilirlik gerekir. Hedeflerin net olması artan motivasyon ve performans anlamına gelir.

Şeffaflık

Hedefler ve mevcut performans, tüm çalışanların görmesi için şeffaf hale getirilmelidir. Proje yöneticisi, projedeki herkesin hedeflerini ve ilerlemesini görmesini sağlamalıdır. Şeffaflık odaklanmayı artırır. Uygunsuz odaklanma, kaynakların tekrar eden işlerde israf edilmesi ve ekipler arası zayıf iletişim sonucu çatışmalara yol açar. Şeffaflık, daha iyi stratejik uyum, artan motivasyon ve yüksek performanslı çalışanlar için projenin daha çekici hale gelmesini sağlar.  

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

 

Proje Yönetiminde Kabul Kriterleri

Acceptance | Fern Lim - Actress and Filmmaker

Projelerde, çatışmaları önlemek ve projelerin zamanında teslim edilmesini sağlamak için proje ekibi veya müşteri tarafından belirlenen şartlara proje kabul kriterleri veya proje yönetimi kabul kriterleri denir.

Proje ekibinin belirli bir zamanda başarması gereken hedefler ve müşterinin projeyi hangi koşullar altında kabul edeceği hakkında tüm ayrıntıları içerirler.

Projede yer alan paydaşlar fazlaysa bir paydaşın yaptığı işin diğerinin gereksinimlerine uymaması durumunda çatışmalar ortaya çıkabilir. Proje ekibi, projeyi hangi yönde yürütmeleri gerektiği konusunda hemfikir fikri olmadığında, sonuca ulaşmak zorlaşır. Bu nedenle proje yönetiminde aynı proje üzerinde çalışan her proje ekibinin referans olarak takip etmesi gereken önceden belirlenmiş kabul kriterleri olması gerekir. Bu yaklaşım işleri daha kolay ve pürüzsüz hale getirecek ve zamanında teslimat şansını artıracaktır.

Kabul Kriterleri Türleri

Proje yönetiminde üç tür kabul kriteri örneği vardır.

  • Senaryo Odaklı
  • Kural Odaklı
  • Özel Biçim

Projeye aktif veya dolaylı olarak dahil olan tüm paydaşlar, bu türlerden herhangi birinde kabul kriterlerini sağlamakla yükümlü olacaktır.

Kabul kriterlerinin nihai kullanımı, projelerin istenilen şekilde, zamanında teslim edilmesini sağlamaktır. Kabul kriterleri aşağıdakileri sağlarlar;

  1. Detaylı Bilgi – Ekipte çalışan herkese ne yapılması gerektiği ve bunu yapmanın doğru yolu hakkında ayrıntılı bilgi sağlar.
  1. Görevleri Kolaylaştırma – Proje tamamlanana kadar her adımdan sonra ne yapılacağını belirlemeye ve görevlerin atanmasına yardımcı olur.
  1. Daha İyi İletişim – Gereksiz çatışmalardan kaçınarak ekipler için iletişimi sorunsuz ve sorunsuz hale getirir.
  1. Değerlendirme – Projenin tesliminden önce projenin tamamlanmasının ve kalitenin doğrulanmasına yardımcı olur.

Proje Yönetimi Kabul Kriterlerinin Önemi

İyi tasarlanır ve uygulanırsa, proje kabul kriterleri herhangi bir projenin bel kemiği haline gelirler. Proje ekibine çalışmalarında yön verir. Proje kabul kriterleri belirlendikten sonra, roller ve teslimat standartları daha net olacağından proje ekip üyeleri arasında çatışma olasılığı azalacaktır.

Proje Kabul Kriterlerinin Faydaları

Aynı proje üzerinde birlikte çalışanların çatışma olasılıkları azalır. Çatışmalar genellikle rol ve sorumluluk kaynaklı olduğundan kriterler belirledikten sonra kimin neyi nasıl yaptığı belşi olacaktır.

Proje ekibinin karşılamaları gereken kriterler veya standartlar hakkında bilgilendirme sağlarlar.

Projede meydana gelen herhangi bir değişiklik, kabul kriterleri aracılığıyla değerlendirilebilir.

Gereksinimlerle ilgili belirsizlikleri ortadan kaldırmaya yardımcı olur, projede sorun yaşanma veya yanlış yönetim olasılığını önemli ölçüde azaltır.

Nasıl Olmalı?

  • Kabul kriteri işi yapacak olana hitaben yazılmalıdır.
  • Sorumlu kişi veya paydaş net olarak belirtilmelidir.
  • Net ve kısa tutularak anlaşılması kolay olmalı, proje ekibinin anlamak için ekstra çaba sarf etmesi gerekmemelidir.
  • İlgili tarafların onayı alınmalıdır.

İpuçları

  • Her gereksinimin kabul kriterlerine sahip olduğundan emin olmak ve proje ekibe ayrıntılı olarak açıklamak gerekir. Birden fazla kabul kriteri olabilir, ancak gereksiz olanlar çıkarılmalıdır.
  • Projeye başlamadan önce kabul kriterleri belirlenmeli ve proje ekibi ile paylaşılmalıdır.
  • Proje müşterisiyle sorun yaşamamak içi gereksinimleri belirlemeye önem verilmelidir.
  • Proje ekibi tarafından tamamlanan kabul kriterlerinin kabul veya reddedileceği senaryoları tanımlayın.
  • Kabul kriterleri proje ekibini her zaman projenin nihai sonucuna yönlendirecek şiekilde olmalıdır.
  • Kabul kriterleri kısa, net ve anlaşılır olmalıdır. Herkesin anlayacağı bir dil kullanılmalıdır.
  • Kabul kriterleri, proje ekibi ve müşteri tarafından onaylanmalıdır.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

 

Proje Yönetiminde Little Yasası

Stable Systems: Little's Law and Kanban | Nave

Kuruluşlar, rekabet baskısı sebebiyle proje üstüne proje başlatmaya çalışırlar. Çok hızlı gerçekleştirilmek istenen bu projelere hemen başlanır ancak diğer projeler gecikmeye, elde edilecek faydalar azalmaya veya yok olmaya başlar.

Little Yasasının proje yönetimine uygulanması ile, daha iyi (hem yapılan işin kalitesi hem de iş ortamı kalitesi) ve daha verimli (belirli bir süre içinde daha fazla proje tamamlamak) işler ortaya konulabilir.

Her kuruluş, önemli sonuçlar elde etmek için mümkün olduğunca çok işi mümkün olduğunca çabuk yapmaya çalışmaktır. Ne yazık ki, bu yaklaşım genellikle ters etki yapmakta, hayal kırıklığı yaratmaktadır. Hızlı sonuçlar elde etmek için devam eden işlerin (Work In Progress) azaltılması gerekir.

Little Yasası adını, Kuyruk Yasasının mucidi John Little’dan almıştır. Little yasasına göre beklenen iş arttıkça, işlerin kuyrukta bekleme süreleri de artar.

Basit olarak söylemek gerekirse devam eden çalışmalardaki herhangi bir artış, işlerin teslim sürelerini otomatik olarak artırır. Kuruluşların genellikle tam tersini yapma eğiliminde olduğu düşünüldüğünde ilginç bir hal almaktadır. Çıktıyı artırma umuduyla devam eden çalışmayı düzenli olarak artırırlar, oysa sonuç genellikle personelde demotivasyon ve verimsizliğe, proje son teslim tarihlerinin gecikmesiyle sonuçlanır.

Kuruluşlarda, daha fazla projeyi başlatmak yerine, devam etmekte olan projelerle daha etkin bir şekilde ilgilenerek başarılı proje tamamlama oranı yükseltilebilir. Çok fazla proje başlatmak, süreçlerin tıkanmasına, çalışanların aşırı yüklenmesine ve tamamlanma süresinin önemli ölçüde uzamasına yol açar.

Projelerle çalışanlara ne kadar çok yüklenilirse, her işin teslim süresi o kadar uzar. Devam eden proje sayısını sınırlandırmak gerekli kaynakların odaklanmasını ve zamanında tamamlanması olasılığını artırır. Little Yasası, proje portföylerini yönetirken izlenecek mükemmel bir ilkedir çünkü operasyonel uygulamalar optimize edilirken kapasite ve yeterliliğin korunması anlamına gelir.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Proje Yönetiminde Faz Kapısı Yaklaşımı

Faz kapısı yaklaşımı, projelere rehberlik eden, fikirden ürün lansmanına kadar yapılandırılmış bir yol haritası sağlar. Aşama kapısı, projeyi daha küçük parçalara veya aşamalara böler. Her aşamanın sonunda, projenin bir sonraki aşamaya geçmeye hazır olup olmadığını görmek için  gözden geçirme yapılır. Tollgate, Stage-Gate® veya Şelale metodolojisi olarak da bilinir. Genellikle yeni ürün geliştirmede kullanılır çünkü projenin kapsamını ve maliyetlerini başlangıçta belirlemelerine yardımcı olur, riski kontrol etmek ve yönetmek için sistematik bir yöntem sağlar.

Faz Kapısı Metodolojisi Nedir?

Faz kapısı metodolojisi, ürün geliştirmeye bütünsel ve genel bakış sağlar. Projeyi aşamalara ayırır. Her aşama, belirli bilgileri toplamak ve/veya belirli hedeflere ulaşmak için tasarlanır. İşlevler ekipler arası işbirliği ile geliştirme sürecine entegre edilir. Her aşama , bir kişinin veya ekibin, aşamanın hedeflerini ne kadar iyi karşıladığını değerlendirdiği ve projenin devam edip etmeyeceğine ve nasıl devam edeceğine karar verdiği bir gözden geçirme ile sona erer.

Faz Kapısı Süreci

 

Faz kapısı, yeni ürün geliştirme için kullanılmakla birlikte, metodoloji, süreç değişiklikleri ve iyileştirmeleri de kullanılır. Faz kapısı, adım adım geliştirme ve gözden geçirme süreciyle sınırlı değildir. Mühendislik, tasarım, pazarlama ve diğer iş süreçleri, departmandan departmana geçiş yerine aynı anda çalışabilirler.

Phase Gate İşinizi Nasıl Geliştirebilir?

Faz kapısı süreci, net kontrol noktaları olan bir yol haritasına dayandığından, maliyetleri kontrol ederek, riskleri en aza indirerek ve kaliteyi sağlayarak projenin yürütülmesini sağlar. 

  • Karlılık: Faz kapısı, fikirleri ve yeni ürünleri hızlı bir şekilde tanımlamanıza, iyileştirmenize ve geliştirmenize yardımcı olur. Pazarda başarıya ulaşmanız için size yön verir. Ürünler daha hızlı piyasaya sürüldüğünde, satışlar ve kâr artar. Her aşamada ölçülebilir veriler ve kıyaslamalar kullanıldığında öngörülebilir proje yaşam döngüleri ve yüksek performans yaratabilirsiniz.
  • Stratejik Odak: Faz kapısı gerçeklere dayalı incelemelere dayanır. Doğru projeleri, doğru yapmanızı sağlar. Şirketlerin proje portföyü oluşturmak için içgüdülerine veya duygularına güvenmeleri gerekmez. Faz kapısı, projenin başarı olasılığını değerlendirmek için bir yol sunar ve bu gelecekteki sorunları ortadan kaldırmanıza yardımcı olur. Değerlendirme  süreci, hangi projelerin ileriye götürülmesi gerektiği ve ürün yaşam döngüsü boyunca hedefe ulaşılıp ulaşılmadığı konusunda size gerçek zamanlı analizler sunarak optimizasyon yapmanızı sağlar. Projenin hızını, kapsamını ve bütçesini izleyen bir yaklaşım, kontrol ve denge sağla. Faz kapısı, doğru projelere odaklanma, daha iyi portföy yönetişimi ve çevik karar vermeyi sağlar. Yönetime, projelerin ne zaman daha fazla yatırıma ihtiyaç duyduğunu belirlemek için anahtar verileri verir.
    Proje Hunisi
  • Sorun Azaltma: Faz kapısı, proje ve ürün yaşam döngüsünün her aşamasında inceleme için gerekli çıktıları ve kriterleri açıklar. Bir kapıdan geçene kadar bir sonraki aşamaya geçemezler. Çapraz işlevli proje ekip üyeleri aşama üzerinde çalışırken, bu çıktılara odaklı çalışırlar. Faz kapısı, herkesi aynı sayfada tutan ve üretim hatalarını, riskleri ve kaynak israfını azaltan net beklentiler belirler.
  • İletişim ve İşbirliği: Faz kapısı, projeler süreç boyunca ilerlerken etkili iletişimi, işbirliğini ve işlevler arası etkileşimi teşvik eder. Fikirden lansmana geçişte, projenin fizibilitesi, planlaması, tasarımı, uygulaması, pazarlaması ve testi üzerinde bir dizi departmanın rolü olacaktır. Başarılı proje/ürün yaşam döngüsü oluşturmada kilit paydaşlar, müşteriler, ortaklar ve tedarikçiler esastır. Her aşamada ekipler, gözden geçirme kriterlerini karşılamak için diğer departmanlarla çalışırlar. Farklı departmanların temsilcileri ve yöneticileri, kriterleri değerlendirirken kapı incelemesinde işbirliği yaparlar. Proje üzerinde işbirliği, organizasyon genelinde kültür değişimi için itici güç sağlayabilir.

Adımlar

Faz kapısı, yeni ürün geliştirmenin yanı sıra daha küçük proje ile ilgili değişiklikleri yönetmeyi içerir. Her aşama, personel ve işlevsel sorumlulukların yanı sıra çıktıları tanımlayan kendi kapsamını, hedeflerini ve faaliyetlerini içerir. Her kapı, projenin bir sonraki aşamaya geçmesi için karşılanması gereken kriterleri ve sonuçları içerir. 

Faz kapılarının sayısı ve içeriği projenin/ürünün yaşam döngüsünün başlangıcında ayarlamak gerekir. Belirlenen kapılar, yönetim ve proje ekibinin, projenin durumunu ve riskini iç ve dış kriterlere göre değerlendirmesini sağlar. Faz kapıların zamanlaması projenin/ürünün boyutuna, karmaşıklığına ve ilerlemesine bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Faz kapısı sürecindeki adımlar aşağıdaki gibidir:

Faz Kapısı Modeli

Aşama 0: Fikir Oluşturma veya Keşif

Başlangıç ​​aşaması, şirketinizin hangi ürünleri ve projeleri üstlenmek isteyebileceğine ve bunları takip etme kapasitenizin olup olmadığına karar vermek içindir. Fikirler genellikle bir pazar ihtiyacını belirlemek ve ardından potansiyel bir çözüm sunup sunamayacağınızı belirlemekle başlar. Fırsatları keşfetmek ve fikirler önermek için bazı ön analizler yapılır. Bu faz kapısı, karar vericilerden fikrin çabaya değer olduğuna dair onay alma ile tamamlanır.

1. Aşama: Kapsam Belirleme veya Konsept Geliştirme

Bu aşamada, mevcut veriler toplanır ve fikir hakkında ilk araştırma yapılır. Aşağıdaki gibi SWOT Analizi yapılabilir;

  • Güçlü Yönler: Ürününüz tüketiciler için nasıl değer katıyor? Ürünü geliştirmenize hangi kaynaklar yardımcı olacak? Teknik faydaları nelerdir?
  • Zayıf Yönler: Ürüne yatırım yapmak için kaynaklarınızın sınırları nelerdir? Hangi kapasiteyi eklemeniz gerekir? Başka hangi faktörler gelişmeyi sınırlayabilir?
  • Fırsatlar: Ürün, mevcut müşterilerin ihtiyaçlarını ve pazar trendlerini nasıl ele alıyor? Potansiyel müşterilere ne sunacak?
  • Tehditler: Rakipler neler sunuyor? Hangi ekonomik koşullar ürününüzün gelişimini sınırlayabilir?

Bu aşamada, projenin/ürünün potansiyelini değerlendirmek ve başarısına yönelik tehditleri değerlendirmek için gerekli bilgiler kullanılır. Faz kapısı, yönetim onayıdır. 

2. Aşama: İş Gerekçesinin Oluşturulması ve Plan

Konsept geliştirmenin son adımıdır. Bu aşama, derinlemesine araştırma yapmaya, projenin/ürünün finansalı ve teknik fizibilitesini analiz etmeye ve ayrıntılı bir tasarım ve proje planı oluşturmaya odaklanır. Bu aşamanın unsurları aşağıdaki gibidir;

  • Ürün Tanımı ve Analizi: Kullanıcının ihtiyaçları ve istekleri nelerdir? Müşteri için değeri nedir? Ürün ne gibi faydalar ve özellikler sunmalıdır? Pazar büyüklüğü ve büyüme oranı nedir? Ürün teknik olarak uygulanabilir mi? Ürünü üretmek için hangi süreçlere, kaynaklara ve operasyonlara ihtiyacınız var? Bu süreçler, kaynaklar ve operasyonlar için maliyet analizi nedir? Pazar ve teknik analizler ile prototiplerin nasıl geliştirileceği belirlenir ve geri bildirim toplanır. Ürün tanımı, yeni ürünün iş, risk ve finansal analizlerini içermelidir.
  • İş Durumu: Projeyi/Ürünü geliştirmenin gerekçesini içeren bir belge oluşturulur. Projenin neden başarılı olacağını açıklamak için iş ve finansal analizler kullanılır. Tüm yasal, sağlık ve güvenlik gereklilikleri dahil edilmelidir.
  • Proje Planı: Proje planındaki görevler, kilometre taşları, kaynaklar ve zaman çizelgesini hazırlanır. Bu adımda Gantt grafiği kullanmak, kaynak tahsisi ve zaman çizelgesi konusunda faydalıdır.
  • Fizibilite: Ürünün gerekçesini gözden geçirmek ve planın başarılı olma şansını değerlendirmek için çeşitli departmanların bakış açıları dikkate alınır.

Bu aşamanın sonunda, iş gerekçesi ve plan gözden geçirilir. Proje/Ürün yeterli potansiyele sahipse bir sonraki aşamaya geçilir ve organizasyon projeye/ürün geliştirmeye başlar.

3. Aşama: Proje/Ürün Geliştirme

Planları uygulama ve konsepti gerçeğe dönüştürmektir. Çapraz işlevli ekip çalışması, projeyi gerçekleşitirmenizi, ürünü üretmeye başlamanızı sağlar. Bu aşamada aşağıdaki aktiviteler gerçekleştirilir;

  • Planan uygun gerçekleştirmeler yapılır.
  • Zaman çizelgesi düzenli olarak gözden geçirilir ve güncellenir.
  • Proje sonrası dikkate alınarak planlama yapılır.
  • Müşteri geri bildirimi toplanır ve testler yapılır.
  • Geliştirmeyi SMART (spesifik, ölçülebilir, uygulanabilir, gerçekçi ve zamana bağlı) hedeflere göre yönetilir. 

Bu aşamanın sonundaki çıktı, test edilmiş çıktıdır. Bu testlere göre sonuç yeterli değilse kapı kapalı kalacaktır.

4. Aşama: Test Etme ve Doğrulama

Bu aşamadaki testler, proje sonucu ortaya çıkan ürünü veya hizmet sürecini doğrular. Çıktıda, müşteri kabulü ve finansal varsayımlarla ilgili herhangi bir sorun olup olmadığı değerlendirilir.

Bu aşamanın sonunda ürün artık bir prototip değildir. Son haliyle,  sahip olacağı özelliklerin ve işlevlerin çoğuna sahiptir. Faz kapısı incelemesi, çıktıyı onaylar.

5. Aşama: Ürün Lansmanı ve Pazarlama

Ürün üretime, tam operasyona ve pazara girer. Ürün fiyatını, başlangıç ​​ürün hacmini, dağıtım kanallarını ve üretim, envanter ve müşteri desteği politikaları belirlenir. Lansman ayrıca müşteri talebi oluşturmak, pazar ihtiyaçlarını tahmin etmek ve satış personeli eğitimi vb. pazarlama stratejinizi uygulamayı içerir.

Proje Yönetiminde Faz Kapısı Nasıl Kullanılır?

Faz kapısı, proje yöneticilerine tek boyutlu bir metodoloji yerine her proje için süreci özelleştirme esnekliği verir. Faz kapısı, kaotik fikir üretimini yönetilebilir adımlara bölerek, organizasyonun proje kültürü haline gelebilecek bir proje yönetim süreci ve disiplini teşvik eder. İş süreçleri ve proje yönetiminin insan boyutuyla uyumlu çalışır.

Bu proje yönetimi tekniği, bir kapı ile aşamanın sonunu gözden geçirdiğinden, proje yöneticilerinin bir proje üzerinde büyük etkisi ve büyük sorumluluğu vardır. Proje yöneticileri için “merdiven” (projenin ilerlemesine izin veren) veya “oluk” (projeyi yeniden çalışma veya gözden geçirme için geri gönderme tehlikesi) ile karşılaşıp karşılaşmayacakları üzerinde önemli bir etkisi vardır.

Faz kapısı incelemelerini etkin bir şekilde yönetmek için proje yöneticileri, net iletişim, bağlılık, departmanlar arası işbirliği ve güçlü karar verme becerileri sergilemelidirler. Her faz kapısında proje yöneticisi, PMBOK’tan ilgili bilgi ve uygulama alanlarını ve bunlara bağlı planları gözden geçirmelidirler. Proje yöneticileri, aşağıdakileri yapmak için faz kapısı incelemelerini kullanabilirler;

  • Her aşamada riskleri yönetmek
  • Proje planlarını güncellemek ve kaydedilen ilerlemeyi göstermek
  • Faz kapısı incelemesinden sonraki kapsam veya zaman çizelgesindeki değişiklikleri açıklamak
  • Bir sonraki aşama için planları tanımlamak

Faz Kapısı Gözden Geçirme Süreci

Her aşama , performansı projenin başında belirlenen hedeflerle karşılaştıran bir kapı ile tamamlanırFaz kapısı inceleme, projenin sorunlarını belirleme ve ilerlemeyi değerlendirme fırsatı verir.

İncelemelerin hızı, projenin ilerleme hızına ve projenin karmaşıklığına göre belirlenir. Projenin büyüklüğüne bağlı olarak gözden geçirmeler, herhangi bir zamanda yapılabilir. Her projede gerektiğinde gözden geçirmeler yapılabilir, birkaç proje için gözden geçirmeler birleştirilebilir veya düzenli toplantılarla yapılabilir. Herkesi aynı sayfada tutmak için, her faz kapısının benzersiz bir adı veya numarası olmalıdır, böylece herkes aşamaların ve kapıların sırasını bilir.

Faz kapısı incelemeleri, proje riskini gözden geçirmeye ve kontrol etmeye, proje kapsamındaki (resmi veya gayri resmi) herhangi bir değişikliği izlemeye ve beklenen değeri sağlamaya  paydaşları dahil etmek için resmi bir araçtır. İncelemeler Sponsorun projenin iş durumunu doğrulamasını sağlar.

Faz kapısı incelemesinin başarısı, proje yöneticisinin faz kapısı başarı kriterlerini oluşturma yeteneğine bağlıdır. Proje yöneticileri, faz kapısı incelemesinde değerlendirilen sonuçlara ilişkin aşamadaki faaliyetleri yönlendirirler. İncelemede alınan kararlar, iş durumu ve risk analizleri dahil olmak üzere mevcut bilgilere dayanır. 

İncelemeler projenin ilerlemesine, bağlamına, kapsamına ve risklere göre özelleştirilir. İnceleme ekibi, değişiklikleri uygulama, bir sonraki aşamaya geçme veya projeyi bitirme kararını verir. Her faz kapısı incelemesi aşağıdakileri içerir;

  • Girdiler: Proje yöneticisi ve ekibinden gelen çıktılar ve belgelerdir. Bu çıktılar ve kabul kriterleri, bir önceki faz kapının çıktısı olarak belirlenir ve ilgili faaliyetlere dayanır.
  • Kriterler: Projenin değerlendirildiği ölçütler, kriterler veya sorulardır. Girdilerin kalitesi değerlendirilir ve yaklaşım doğrulanır.
  • Gözden Geçirme Süreci: Bu değerlendirme, projenin ilerleyip ilerlemeyeceğine karar vermeye yöneliktir. Projenin çıktılarının, belgelerinin, iş mantığının (yani, projenin ekonomik ve ticari açıdan hala uygulanabilir olup olmadığı) ve amacının gözden geçirilmesini içerir. Ayrıca projenin doğru önceliğe sahip olup olmadığının, doğru sayıda kaynak tahsis edilip edilmediğinin ve projenin hala geçerli olup olmadığının değerlendirilmesi yapılır. Proje tarihinin bir özetini ve bir sonraki faz kapısı için yakın vadeli planlara atıfta bulunulur.

Faz kapısı incelemesinin çıktıları, sonuçlar ve sonraki adımlardır. Aşağıdakilerden birine karar verilir;

  • Devam: Proje bir sonraki aşamaya geçmeye hazır.
  • Öldür: Proje daha fazla çabaya değmez.
  • Beklet: Proje geçici olarak durdurulur. Değeri var, ancak diğer projelerin öncelik alması daha iyidir.
  • Geri Dön: Proje devam etmeden önce bazı değişikliklerin yapılması gerekiyor. Koşullu devamdır.

Proje yeşil ışık ya da koşullu onay alırsa, proje yöneticisi bir sonraki aşama için eylem planını oluşturur, kaynakları talep eder, görevleri ve çıktıları tanımlar.

Faz Kapısı Süreçleri

  • Altı Sigma : Altı Sigma projeleri, her aşamanın sonunda faz kapı incelemeleri ile beş aşama kullanarak hem organizasyonel hem de operasyonel sorunları ele alır:

    • Tanımla: Sorunu, proje hedeflerini ve müşteri çıktılarını tanımlayın.
    • Ölçme: Sorunu ölçmek için sürecin veya ürünün mevcut performansını ölçün.
    • Analiz et: Sorunun nedenini belirleyin ve analiz edin.
    • İyileştirin veya Uygulayın: Süreci iyileştiren çözümü uygulayın.
    • Kontrol: Gelecekteki performansı kontrol ederek çözümü koruyun.

Her aşamanın sonunda yapılan faz kapısı incelemesi, projenin devam edip edemeyeceğini belirler. İncelemeler genellikle koç, proje şampiyonu veya sponsor ile birlikte Yeşil Kuşak/Kara Kuşak/Usta Kara Kuşak, kalite konseyi ve yönlendirme komitesi veya üst yönetim tarafından yürütülür. Her faz kapısı incelemesindeki araçlardan bazıları kontrol sayfaları, proje teslim edilebilirleri belgesi ve kilometre taşları listesidir.

  • Şelale: 1980’lerde Lockheed’in Yazılım Teknoloji Merkezi Müdürü Winston Royce’un çalışmasından alınan Şelale metodolojisi, projeyi belirli çıktılar ve bir gözden geçirme süreci ile yedi aşamaya böler:

    • Kavram: Ürünün işlevi ve amacı da dahil olmak üzere neyin tasarlanması gerektiğini tanımlama.
    • Başlatma: Proje ekibini bir araya getirme ve hedefleri, kapsamı ve çıktıları tanımlama.
    • Gereksinim Toplama ve Analizi: Fizibilite analizi yapma ve nihai ürünün özelliklerini listeleyen gereksinim belgesi oluşturma.
    • Tasarım: Gereksinimlere dayalı tasarımı oluşturma. 
    • Uygulama: Sistemi veya ürünü geliştirme.
    • Test: Ürünün veya sistemin kusurları veya hataları olup olmadığını inceleme, müşterilerin sorun yaşamadığından emin olma.
    • Bakım: Müşterilerden performans hakkında geri bildirim sağlama. İşlerin sorunsuz çalışmasını sağlamak için ayarlama veya değişiklik yapma.

Proje gözden geçirme kapılarından herhangi birinde başarısız olunursa, Şelale yaklaşımı yinelenemeyebilir. 

  • Stage-Gate: Robert Cooper tarafından geliştirilmiştir. Faz kapısı gibi, amaç yeni ürün geliştirmeyi daha etkili hale getirmektir. Faz Kapısı incelemeleri kalite kontrol için kullanılır. İncelemeler, projenin devam edip etmeyeceğine, revize edilip edilmeyeceğine veya sonlandırılıp sonlandırılmayacağına karar vermek için kontrol noktaları olarak hizmet eder. Kapı incelemesinde bir sonraki aşama için eylem planları geliştirilir.

  • Gelişmiş Ürün Kalite Planlaması (GÜKP): 1980’lerin sonlarında Ford, GM ve Chrysler tarafından geliştirilen GÜKP, üç büyük otomotiv şirketi ve tedarikçileri arasında bilgi paylaşmanın yanı sıra geliştirmeyi yönlendirmenin standart bir yolu haline gelmiştir. GÜKP, geliştirme, sanayileşme ve ürün lansmanını kapsayan yapılandırılmış bir süreçtir. Amaç, herhangi bir üretim başlamadan önce ürün kalite planı geliştirmektir. Süreç, tasarım sağlamlığı, tasarım testi ve spesifikasyon uyumluluğunu kapsar. Her sektöre uygulanabilir. GÜKP sürecindeki adımlar şunlardır:

    • Planla ve Tanımla: Ürün gereksinimlerini geliştirmek için müşteri beklentilerini, isteklerini, ihtiyaçlarını ve isteklerini belirleme.
    • Ürün Tasarlama ve Doğrulamayı Belirleme: Ürün prototipi oluşturma için tasarım özelliklerini, toleransları, malzeme özelliklerini ve planlarını tamamlama.
    • Tasarım ve Geliştirme: Ürün detaylarını ve üretim maliyetlerini korurken üretim tekniklerini ve üretim sürecini tanımlama.
    • Ürün ve Süreci Doğrulama: Üretim sürecini, kaliteyi ve kapasiteyi doğrulamak için test aşamasını başlatma.
    • Başlatma, Değerlendirme, Geri Bildirim Alma ve İyileştirme: Üretimi başlatma ve müşterilerden geri bildirim alma. Süreçleri değerlendirme, düzeltici önlemleri alma ve sürekli iyileştirmeye odaklanma.

Üretim başlamadan önce müşteri ve tasarım özelliklerinden üretim kapasitesine, ürün paketlemesine ve üretim öğelerindeki teknik testlere kadar tüm konular belirlenir.

Projenin devam etmesi için her aşamanın incelemeden geçmesi gerekir. 

 

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Proje Yönetiminde Yol Haritası

MS Project Roadmap Tutorial + Free Template + Export to PPT

Proje yol haritası, zaman çizelgesinde sunulan projenin hedeflerine ve çıktılarına ilişkin grafiksel, üst düzey genel görünümdür. Ayrıntıların ete kemiğe büründüğü proje zaman çizelgesinin aksine, basit ve ayrıntılardan arındırılmıştır. Bu yaklaşım Proje Yol Haritasını, paydaş beklentilerini yönetmek, planları iletmek ve kaynakları diğer ekiplerle koordine etmek için yararlı bir araç haline getirir.

Proje Yol Haritası aşağıdakileri içerir;

  • Proje amaç ve hedefleri
  • Üst seviye zaman çizelgesi
  • Önemli kilometre taşları ve çıktılar
  • Olası riskler
  • Bağımlılıklar

Neden hazırlanır?

Projelerde ayrıntılara takılmadan birçok görevi, fikri ve kaynağı takip etmek gerekebilir. Proje Yol Haritası, küçük ayrıntılara girmeden projenin kuşbakışı görünümünü sağlar. Bu yaklaşım, proje yöneticisinin, paydaşları, projenin kapsamı ve ilerleyişi hakkında bilgilendirmesini kolaylaştırır. 

Proje Yol Haritası, projenin makro düzeyde görünümüne ihtiyaç duyan herkes için yararlıdır. Daha kapsamlı bir proje yönetimi planının geliştirilmesine yardımcı  olduğu için önemli bir proje yönetimi aracıdır.

Proje Yol Haritasının projenin yönetimine yardımcı olabileceği yollardan bazıları şunlardır;

Hedefleri ekibe iletme

Proje Yol Haritası, projenin amaçlarını ve hedeflerini net bir şekilde ortaya koyan görsel bir belgedir. Ekip hedeflerini anladığında, belirli görevlere odaklanmaları kolaylaşır.

Proje yöneticisine ve proje ekibine projenin her aşamasını tamamlamak için gereken süreyi tahmin etmede yardımcı olabilecek projeye genel bir bakış sunar. Yürütme aşamasında e projenin temel çizgisini hatırlatır.

Öncelikli görevleri tanımlama

Proje Yol Haritası, projenin en çok dikkat gerektiren aşamalarını belirlemeye yardımcı olur. Karmaşıklık ve gerekli çaba hakkında tahmini bir genel bakış sağlayabilir. Haritada yer alan  aşamaların daha da geliştirilmesi, ürün haritalarının hazırlanmasını sağlar.

Ürün Yol Haritaları, belirli bir ürünün vizyonuna ve yaşam döngüsüne genel bir bakış sağlamak dışında Proje Yol Haritalarına benzerler.

Paydaşlarla iletişim kurmak

Projelerin paydaşların beklentilerini karşılaması gerekir. Olası paydaş memnuniyetsizliklerin başlıca sebebi, proje ekiplerinin yürütme sürecindeki değişikliklere uyum sağlayamamasından kaynaklanmaktadır. Sonuç, projelerin orijinal hedeflerinden sapmasına ve verimlilik kaybına yol açmaktadır.

Proje Yol Haritası, herkesin aynı yolda ve yönde kalmasını sağlayarak paydaşlar ve proje ekibi arasındaki yanlış iletişimi önlemeye yardımcı olur. Projenin yürütülmesi sürecinde atılan adımları paydaşlara açıklanabilmesini sağlar.

Proje Yol Haritasından en iyi şekilde yararlanmak için birkaç ipucu aşağıdadır;

  • Proje Yol Haritası, karar vermeye yardımcı olacak şekilde açık ve kesin bilgilere sahip olmalıdır.
  • Proje Yol Haritası gerçekçi hedefleri ana hatlarıyla belirtmelidir.
  • Proje Yol Haritasının bütünlüğünü korumak için proje ekibi, işlerin ilerleyişi hakkında birbirini güncellemelidir.
  • Paydaşların ve projeden sorumlu kişilerin vurgunladığınızdan emin olunmalıdır.

Zorluklar

Avantajlarına rağmen, Proje Yol Haritası kendi zorluklarıyla birlikte gelir;

  • Proje Yol Haritası yalnızca projeye genel bir bakış sağlamalı ve bir bakışta anlaşılması zor ayrıntılardan kaçınılmalıdır.
  • Proje Ekipleri, Proje Yol Haritasında gereğinden fazla odaklandıklarında geri bildirim vermeyi ihmal edebilirler, problemler geç fark edilebilir. 
  • Tüm paydaşlar ve proje ekibi hemfikir olduğunda, Proje Yol Haritasının başarılı olma olasılığı daha yüksektir.

Proje Yol Haritası, paydaşlarınızın ve proje ekibinizin hedefleri, amaçları, kapsamı ve diğer üst düzey ayrıntıları anlaması için temel olan “tek bir gerçek kaynak” işlevi görmelidir. 

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Proje Yönetiminde Önceliklendirme Matrisi

How to Prioritize Work When Everything Is #1 | LiquidPlanner

Projelerde önceliklendirme, proje başarısı için kritik öneme sahiptir. Önceliklendirme matrisi, proje yöneticilerinin ve ekiplerinin, neyin zaman ayırmaya değer olduğunu objektif olarak belirlemek için kullandıkları bir araçtır.

Öncelikler, değişen müşteri beklentilerine, pazardaki değişimlere vb. sıklıkla değiştiği için Proje Yöneticisinin yaptığı işleri veya yönettiği projeleri önceliklendirmesi çok önemlidir. Proje boyutu veya türü ne olursa olsun proje kaynaklarının kıt olduğu varsayımıyla hareket etmek gerekir.

Önceliklendirme Matrisi, belirli ölçütleri kullanarak portföy, program ve proje yöneticilerinin, proje ekiplerinin seçenekleri nesnel olarak karşılaştırmasına olanak tanıyan bir iş analizi aracıdır. Aşağıdaki soruların yanıtları ele alınır;

  • Hangi projeler acil ve kritik?
  • Kuruluşa en fazla değeri getiren
  • Hangisinin başarı şansı en yüksek

Tek kişilik ekiplerden büyük şirketlere kadar herkes, basit veya karmaşık herhangi bir görev veya proje için önceliklendirme matrisini kullanabilir. Doğru kullanıldığında, çatışmaları azaltır ve verimliliği artırır.

Aşağıdakiler de dahil olmak üzere birkaç tür önceliklendirme matrisi vardır:

2×2 matris

Eisenhower matrisi olarak da bilinir. İki eksen ve dört kadran içerir. X ekseni (yatay eksen) aciliyeti temsil ederken, Y ekseni (dikey eksen) önemi temsil eder.

İki eksende dört kadranlı önceliklendirmenin Eisenhower matrisi.

Yapılacak işleri veya projeleri ilgili kadranlara yerleştirdiğinizde, neye öncelik vereceğinizi belirleyebilirsiniz;

  • Kadran 1 (Önemli ve Acil) : Bunlar yapılması gereken görevlerdir ve hemen şimdi ele alınmalıdır. Örneğin kriz ve acil durumlar ve son teslim tarihleri ​​agresif olan projeler yer alır.
  • Kadran 2 (Önemli ama Acil değil) : Son teslim tarihi agresif olmayan ancak başarınız için kritik olan görevlerdir. Dikkatli olunmazsa, 2. kadran görevleri 1. kadrana kolayca girebilir. Örneğin araştırma, proje planlama , süreç geliştirme vb. sayılabilir.
  • Kadran 3 (Acil ama Önemli değil) : Bu görevler beklentilere fazla katkıda bulunmaz ancak acil olarak ele alınmalıdır. Mümkünse reddedilir veya devredilirler. Örneğin, birinin görevini tamamlamasına yardımcı olmak, belirli e-postaları yanıtlamak, telefon görüşmeleri yapmak vb.
  • Kadran 4 (Acil değil ve Önemli değil) : Örneğin, uzun molalar vermek, sosyal medyada gezinmek vb. zaman kaybettirici ve değer katmayan görevlerdir. 

Altı Sigma Önceliklendirme Matrisi

Altı Sigma yaklaşımı tamamen sürekli süreç iyileştirme, fark analizi ve israfın ortadan kaldırılması ile ilgilidir. Altı Sigma önceliklendirme matrisi, acil müdahale gerektiren kritik sorunları belirlemek için kullanılır.

Altı Sigma önceliklendirme matrisi, ağırlıklı ölçütler kullanarak birden çok (min 2) veri kümesini karşılaştırır. 2×2 ızgara matrisinden daha karmaşıktır. Daha kapsamlı bir tasarım ve uygulama süreci gerektirir.

Neden-sonuç önceliklendirme matrisi örneği.

Önceliklendirme matrisini ne zaman kullanılır?

Önceden tanımlanmış seçim kriterlerine göre seçenekleri sıralamak veya karşılaştırmak istediğinizde önceliklendirme matrisi kullanılır.

1. Projelere öncelik vermek

Her proje farklıdır. Proje yöneticileri ve ekipleri , proje tamamlandıktan sonra üzerinde anlaşmaya varılan çıktıları sağlamak için çalışırlar. Değerli zaman ve kaynakları boşa harcamamak için, kuruluşa en fazla fayda sağlayan ve uygulama başarısı şansı en yüksek olan projelere öncelik verilmelidir.

2. Zamanı daha iyi yönetmek için

Standart yapılacaklar listesinin üretken olmadığı durumlarda basit bir öncelik şeması kullanarak (yukarıdaki 2×2 matris şekline bakın), aşağıdakileri belirleyebilirsiniz:

  • Bugün teslim edilecekler vb. kritik ve acil olan ve hemen tamamlanması gereken görevler
  • Uzun süreli vakit kaybına yol açan görevlerden kaçınılma veya zamanınızın %5’inden daha azına ayrılması gereken görevleri belirleme

3. İşbirliğini teşvik etmek

Birden fazla proje ile uğraşıyorsanız hangi projeye öncelik vereceğinizi belirlemek için gerçeklere dayalı, mantıklı bir sürece ihtiyacınız vardır. Kime sorduğunuza bağlı olarak, öncelikler farklılık gösterecektir. Basit bir önceliklendirme tablosu olası çatışmaların çözümüne yardımcı olabilir. Doğru yapıldığında, anlaşmazlıkları giderilmesine ve fikir birliğine varılmasına olanak tanır.

Nasıl kullanılır?

Adım 1: Kriterlerinizi belirleyin

Her projenin hedefleri vardır.Her ürün, hizmet veya çözüm, çözmeyi amaçladığı bir sorunla veya yakalamak istenen bir fırsatla başlar. Önceliklendirme matrisi, çözümlerinizi veya öğelerinizi derecelendirmek için bir dizi kriteri belirlemekle başlar.

  • Kriterler projenin genel hedefleriyle uyumlu olmalıdır: Kriterler, hedeflerinize veya derecelendirdiğiniz seçeneklerin doğasına bağlı olarak farklılık gösterebilirler. Aşağıdaki tablo, hangi çalışan motivasyon problemlerinin araştırılacağına dair hazırlanmıştır.

Araştırmak için çalışan motivasyon sorunlarının örnek tablosu.

  • Puanlamayı belirleyin: Puanlama, karşılaştırma veya sıralama için temel sağlayacaktır. Puan vermenin tek bir yolu yoktur, bu nedenle hedefiniz için en iyi modeli veya ölçeği seçin. Aşağıdaki grafikte sağ tarafta puanlama görülmektedir.

Batı Bölgesi Halk Sağlığı Eğitim Merkezi'nden önceliklendirme matrisi örneği.

  • Her bir kritere bir ağırlık atama: Her öncelik kriterinin önem seviyesi, bir kriter ağırlığı ile temsil edilir. Çoğu model, kriterler arasında belirli sayıda puan dağıtır. Yukarıdaki “motivasyon problemleri” örneğinde olduğu gibi 100 veya aşağıdaki örnekte olduğu gibi sayısal bir değer atanır.

Her bir kritere ağırlık atama örneği tablosu.

2. Adım: Ürünlerinizi/çözümlerinizi derecelendirin

  • Seçenekleri tek başına değil ekip olarak değerlendirin: Değerlendirmenin ilgili ve objektif olması gerekir. Önyargısını olmamalıdır. Her seçeneği derecelendirmek için iki farklı birey/ekip bulun ve ortalamayı hesaplayın.
  • Sorunu anlayan uzmanları bir araya getirin: Konuyla ilgili uzmanları veya durumu tam olarak anlayan kişileri bir araya getirin. Şirket politikaları ve stratejik planlar vb. sağlayarak onları değerlendirmenin amacına uygun yönlendirdiğinizden emin olun.

Adım 3: Ağırlıklı puanları hesaplayın

Seçenekler derecelendirildikten sonra, her birinin ağırlıklı puanları hesaplanır. Ağırlıklı puanı nasıl hesaplayacağınız, kullanmaya karar verdiğiniz önceliklendirme matrisi türüne bağlı olacaktır.

  • Ağırlıklı puanı elde etmek için her seçeneğin puanını ölçüt ağırlığıyla(weight) çarpın : Her seçeneğin kümülatif puanını elde etmek için tüm puanları toplayın. En yüksek kümülatif değere sahip seçenek, öncelik bakımından en yüksektir. Aşağıdaki tabloya baktığınızda B seçeneğinin toplam puanının A seçeneğinden yüksek olduğu görülebilir.

Kümülatif puanların örnek tablosu.

4. Adım: Sonuçları karşılaştırın

Değerlendirmenin tarafsız ve önyargısız olmasını için sonuçları ekibin geri kalanıyla gözden geçirmek gerekir. Herkesin hemfikir olduğu bir çözüme ulaşana kadar gerekli tartışmalar yapılabilir

  • Sonuçları karşılaştırın ve birleştirin: Tüm seçenekler puanlandığında ana öncelikler listesi oluşturmak için sonuçlar birleştirilir.
  • Tartışma ve müzakere: Anlaşmaz durumunda uyarlama ve ayarlama yapın.Olası gizli gündemleri ortadan kaldırmak için önceliklendirme puanlarını açıkça tartışmaya açın.

Doğru projelere odaklanmak ve doğru araçlarla zamanı daha iyi yönetmek önemlidir

İster tek başınıza ister bir ekiple çalışıyor olun, zaman, para ve enerji sınırlıdır. Proje ekipleri söz konusu olduğunda, proje yöneticisinin, projenin tamamlanması için proje yaşam döngüsünü sıkı bir şekilde idare etmesi çok önemlidir. Bu nedenle, en fazla fayda sağlayan görevlere ve projelere öncelik vermek mantıklıdır. Önceliklendirme matrisi bu konuda kesinlikle yardımcı olabilir.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Proje Yönetiminde Etki Haritalama

Impact Mapping - a cheatsheet | Tom Donohue

Etki haritalama bir stratejik planlama tekniğidir. Varsayımları net bir şekilde ileterek, proje ekiplerinin faaliyetlerini iş hedefleriyle uyumlu hale getirmesini sağlar.

Ürünlerin ve projelerin insanlarla, diğer projelerle, organizasyonla ve çevrelerindeki daha geniş topluluklarla birbirine bağımlı, dinamik ilişkileri vardır.

Etki haritaları, proje veya ürünün baştan sona yaşam döngülerindeki dinamik ilişkiyi görselleştirerek, teslimatların yanı sıra en önemli varsayımları da yakalamaya yarar. Planları etkili bir şekilde uyarlamamıza ve değişime doğru yaklaşımı geliştirmemize yardımcı olurken, proje ekipleri için yol haritası ve yönetim için büyük resmi sağlarlar.

Faydaları

  • Etki haritalama, kapsam kaymasını önleyerek israfı azaltmaya yardımcı olur.
  • Çıktıları, elde etmeleri beklenen etkiler bağlamına ele alarak teslimata odaklanılmasını sağlar.
  • Yönetim ve çalışanların daha iyi önceliklendirme ve daha anlamlı raporlama için referans olarak kullanabileceği büyük resimi sağlayarak, işbirliğini geliştirir.
  • Temel varsayımları açık bir şekilde ileterek ve proje ekiplerinin bunları test etmesine izin vererek, doğru iş sonuçlarına ulaşıldığından veya gerçekçi olmayan projelerin çok pahalıya mal olmadan gerçekleştirilmesini sağlar.
  • İşbirliği ve etkileşimi kolaylaştırır.
  • Farklı geçmişlere sahip çalışanların katılımını kolaylaştırarak kuruluşların kalabalığın bilgeliğini kullanmasına yardımcı olur.
  • Varsayımları görselleştirir.
  • Bu yöntemin görsel doğası toplantıları kolaylaştırır ve organizasyonel uyumu sağlayan büyük resim düşüncesini destekler.
  • Teslimata dahil olan herkes hedefleri, beklenen etkileri ve temel varsayımları aynı şekilde anladığında, ürünlere ve projelere daha iyi odaklanma sağlanır, israf azalır.

Etki haritaları temel iş hedeflerine odaklanan büyük resim görünümü oluşturmak için stratejik planlamayı ve düşünmeyi, teslimat yoluyla öğrenmeyi kolaylaştırır ve proje yol haritalarını yönetmemize yardımcı olur.

Etki haritalama, bir ürün veya proje üzerinde çalışmanın başlangıcında üst düzey iş ve teknik uzmanları devreye sokarak teknik açıdan değil, iş perspektifinden ortak bir kapsam anlayışı oluşturmak için iyi bir yoldur.

Etki haritası, iş perspektifinden hareketle teknik çıktıların üretmesi beklenen etkileri açıkça gösterir. Görselleştirme, beklenen kaliteyi bütünsel olarak tanımlar, teslimat ve karar verme süreçlerine dahil olan herkesin aynı anlayışa gelmesini sağlar.

Etki haritası, odaklanmanın sürdürülmesine yardımcı olur ve kalitenin iyileştirilmesi veya güvence altına alınmasıyla ilgili faaliyetlerin önceliklendirilmesine ve tanımlanmasına yardımcı olur. Bir çıktı istenen etkiyi desteklemiyorsa, teknik açıdan doğru şekilde çalışsa bile başarısızlıktır ve sorun olarak ele alınmalıdır.

  • Etki haritası, kapsamı, hedefleri ve öncelikleri ve aynı zamanda varsayımları iki düzeyde iletir; Birincisi, bir çıktının bir aktörün davranışındaki bir değişikliği destekleyeceği, bir etki yaratacağıdır.
  • İkincisi, etki desteklendiğinde ilgili aktörün genel hedeflere katkıda bulunacağıdır. Bu görselleştirme, etki haritalarını yol haritası yönetimi için güçlü bir araç haline getirir.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Projelerde Geleneksel ve Çevik Tahminleme

How to do agile estimation the right way | InfoWorld

Tahmin, projelerin vazgeçilmez bir unsurudur. Tahminlemenin amacı projeyi başarıyla tamamlamak için gereken çaba ve süreyi belirleyebilmektir. Tahminlemede önemli olan işbirliğini ve ortak anlayışı teşvik etmesidir. Yapılan tahminlerin işin ilerleme hızına ve ekibin performansına göre uyarlanması gerekir.

İş Türleri Arasındaki Hayati Ayrımlar

Süre ve maliyet aşımları, birçok kuruluş için çok önemli sorunlar yaratabiliyor. Her işin aynı olmadığının farkına varmakla başlamak gerekiyor. Yapılan işleri bilgi birikimine ve göreve dayalı çalışmalar olarak ayırabiliriz.

Bilgi birikimi işleri genellikle “düşünmeyi” gerektirir. Bilgi işçileri, “yaşamak için düşünen” insanlar olarak kabul edilirler. Örneğin doktorlar, avukatlar, yazılım geliştiriciler, mühendisler, öğretmenler, hemşireler, finansal analistler ve mimarlar vb. düşünme ve yaratıcılık gerektiren rutin olmayan görevleri yerine getirirler. Kuruluşların bilgi teknolojisine bağımlılıkları arttıkça, bilgi işçilerinin gerekli olduğu alanların sayısı da önemli ölçüde artmıştır.

Geleneksel yaklaşımlar bazı durumlarda bilgi birikimi çalışmalarını yönetmek için uygun olmamaktadırlar. Görev bazlı inşaat sektöründe veya savunma sanayinde plan bazlı yaklaşım daha uygundur. Gereksinimler sabittir ve muhtemelen proje esnasında önemli ölçüde değişmeyecektir. Bu nedenle, çelik kolonları inşa etmenin, parça üretmenin vb. ne kadar süreceğini tahmin edebiliriz. Geleneksel ve çevik yaklaşımda en önemli fark işi yapma sürecini kontrol etme şeklimizdir.

Herhangi bir süreci kontrol etmek için iki ana yaklaşım vardır:

  • Tanımlanmış süreç kontrol modeli
  • Deneysel süreç kontrol modeli

Tanımlanmış süreç kontrol modeli, her bir iş parçasının tamamen anlaşılmasını gerektirir. İyi tanımlanmış bir girdi seti verildiğinde, her seferinde aynı çıktılar üretilir. Tanımlanmış bir süreç başlatılır, tamamlanana kadar çalışma yapılır ve her zaman aynı sonuçları ortaya çıkar. Tanımlanmış süreç kontrol modeli, planlama, koordinasyon ve denetleme yoluyla kontrol sağlar ve uygular. Tanımlanmış süreç kontrol modeli yürütme sırasında yaratıcılık veya “yeni düşünce” gerekmediğinde tercih edilebilir.

Deneysel süreç kontrol modeli ise yetersiz tanımlanmış, öngörülemeyen ve tekrarlanamaz çıktılar üreten süreçler için uygundur. Deneysel bir süreç prova edilemez, ancak sürecin bir sonraki yürütülmesiyle ilgili olabilecek veya olmayabilecek çok sayıda öğrenme, deneyim ve keşif sağlar. Deneysel süreç kontrol modeli, sık denetim ve uyarlama yoluyla kontrol sağlar ve uygular. Deneysel süreç kontrol modeli yürütme sırasında yaratıcılık ve “yeni düşünce” gerekli olduğu durumlarda uygundur.

Modern çeviklik kavramı, “incele ve uyarla” şeklindeki deneysel süreç kontrol modeline dayanır. Buna karşılık, daha tanımlı, daha az yaratıcı ve dinamik süreçler, inşaat ve imalata uygun olan “koordinasyon ve kontrol” tarzına uygundur.

Bilgi birikimine dayalı çalışmalar, doğası gereği yaratıcı deneysel süreçler, “incele ve uyarla” yaklaşımıyla çok daha iyi çalışırlar. Bu yaklaşım, sürekli iyileştirme ve daha büyük değerin sağlanması için hızlı geri bildirim ile öğrenmeyi ve daha kısa döngü sürelerini teşvik eder.

Bilgi birikimi çalışmalarının çıktıları önceden bilinemez ve bu nedenle planlama ve tahmine farklı bir şekilde yaklaşılması gerekir.

Değişikliklerin kaçınılmaz olduğu kabulüne ek olarak, proje koşullarını tahmin ve kontrol edemediğimizde nasıl planlayabilir ve tahmin üretebiliriz?

Uygulayıcıların tahmin ve planlamanın farklı şekilde yapılması gerektiğini kabul etmeleri zordur. Üç önemli nokta vardır;

Sürekli Tahmin

Tahmin, o sırada bilinenlerin en iyisidir ve tahmin etmeyi asla bırakmamak gerekir. GPS kullandığımız düşünelim. Araba sürmek, yaratıcı bir süreç veya kendi başına bir tür bilgi birikimi çalışması olsa da, etrafınızdaki koşulları koordine edemezsiniz. Tüm trafik ışıklarını, hava durumunu ve diğer sürücüleri kontrol etme yeteneğimiz olsaydı, bu tanımlanmış bir süreç olurdu.

Tahmin ve sürüş söz konusu olduğunda, GPS’e varış noktanızı girersiniz ve en gelişmiş tahmin tekniklerini kullanarak size tahmini bir varış zamanı verir. GPS, mevcut sürüş ve trafik koşullarına bağlı olarak tahminini sürekli günceller.

Buradaki en büyük zorluk, yönetimlerin, bir tahmin belirlendikten sonra bunun nihai olduğunu ve insanların bundan sorumlu tutulduğunu kabul eden yaygın hesap verebilirlik kültürüdür. Bu tam olarak GPS’inize size tahmini bir varış zamanı verdiğinde kontrol edilemeyenleri kontrol etmesi gerektiğini söylemek gibidir.

Çevik hareketin güzel ilkelerinden biri, hikaye noktası tahminlerinin taahhütler değil, gelecekteki iyileştirme için çaba tahminleri olmasıdır. Çevik tahminlerin bir başka yönü de, tahminlerin tasarım, oluşturma, test etme ve kabul dahil olmak üzere bir iş öğesinde yer alan tüm çalışmaları kapsamasıdır.

Zamana Karşı Boyut Tahmini

İşi tamamlamak gereken zamandan ziyade iş parçalarının göreceli boyutlarına bakmaktır.

Bazı görevler ilk tahminlere dayalı olarak tahmin edilirler. Diğer görevler, gereken çabaya dayalı olarak, ancak ilk tahminlere göre tahmin edilir. Zamanla, proje ekibi, giderek daha doğru tahminlere yaklaşan gerçekliği telafi etmeyi öğrenir. Deneyimler, giderek daha doğru tahminler doğurur.

Bilgi birikimi çalışmalarında birçok değişen koşula uyum sağlamamız gerektiğinden, tahmini daha istikrarlı bir şeye bağlamamız gerekir.

Göreceli Tahmine Karşı Mutlak Tahmin

Erken mutlak tahmin aptallıktır çünkü eksik bilgiye dayanır. Göreceli tahmin, deneyim biriktikçe sürekli olarak gelişen tahminlerle daha basit bir yaklaşımdır.

Çevik metodolojiler, göreceli tahmin sürecini kolaylaştırmak için yaklaşımlar sunar.

Temel göreceli tahmin uygulamasının ötesinde, düşünmeyi mutlak terimlerden daha uzağa yönlendirmek için elbise boyutları (S, M, L, XL ve XXL vb.), çeşitli hayvanlar (fare, kedi, geyik, kaplan, fil vb.), Fibonacci dizisi (1, 2, 3, 5, 8, 13, 21…) veya belki de değiştirilmiş bir Fibonacci dizisi (0, 0.5, 1, 2, 3, 5, 8…) kullanılır.

Hayattaki her şeyde olduğu gibi, tahminleme başlangıçta hayal edildiğinden daha karmaşık hale gelebilir. Bir proje hem bilgi hem de görev çalışmasını içerebilir. Bu nedenle, tek bir projede bile, her bir çalışma öğesi, görev veya bilgi odaklı veya belki de ikisinin bir karışımı olarak en uygun kategoriye göre düşünülmelidir.

Sonuç

Mutlak tahminler yapmamız istendiğinde kötü performans gösteriyoruz, ancak göreceli tahminlerde fena değiliz. Göreceli tahmin, ekip ve müşteri arasında tartışma ve müzakereyi tetikleyen daha fazla bilinmeyen olduğunda daha da değerlidir.

Yönetimler tahminlerin göreceli olduğunu anlamalıdır. Geçmiş deneyimlerle tahminlerin gelişeceği ve zaman içinde iyileşeceği gerçeğine alışmaları gerekir.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Proje Yönetiminde W5HH(6N1K) Prensibi

PPT - Managing Software Projects PowerPoint Presentation, free download -  ID:5082345

Barry Boehm, projenin amaçlarını, yönetimini, yapılacak işleri, teknik yaklaşımını ve gerekli kaynaklarını ele almak için bir teknik önerdi. Daha sonra proje özellikleri, tanımı ve projeyi başarılı kılmak için ortaya çıkan planla sonuçlanan soruları derleyip buna W5HH (6N1K) ilkesi adını verdi. Bizim 5N1K diye bildiğimiz yöntemi 6N1K olarak sistemleştirmiş oldu.

W5HH soruları

  • Neden geliştiriyoruz?

Tüm paydaşlar ürünün/projesinin geçerliliğini değerlendirmelidir. Projenin elde edeceği değerin harcanacak para ve eforu haklı gösterip göstermeyeceği sorgulanır.

  • Bu konuda yapılması gereken faaliyetler nelerdir?

Projenin başarıyla tamamlanması için hangi görevlerin yapılması gerektiği belirlenir.

  • Ne zaman yapılmalı?

Proje Zaman Çizelgesi hazırlanarak proje aktivitelerinin ne zaman başlatılacağı ve bitirileceği proje ekibi tarafından belirlenir.

  • Projedeki bu aktivitelerin sahipleri kimlerdir?

Proje ekibindeki rolleri tanımlanır ve her ekip üyesinin sorumluğu belirlenir.

  • Paydaşlar kimlerdir?

Sadece proje ekibinin değil, kullanıcıların, müşterilerin ve diğer tüm paydaşların rolleri ve sorumlulukları belirlenir.

  • Projenin teknik ve yönetsel olarak başarılı tamamlanması ne demektir?

Tüm teknik stratejiler, yönetişim kuralları tanımlanır.

  • Kaynakları nasıl kullanacağız?

Projede yer alan kaynakların hangi oranda kullanılacağı belirlenir.

Bohem’in W5HH ilkesi, geliştirilmekte olan projelerin ölçeği veya zorluğu ne olursa olsun uygundur. Bu sorular, proje ekibi için projenin ana hatlarının planlanmasına yardımcı olur.

W5HH ilkesi, proje yöneticilerinin projelerini daha verimli yönetmesine yardımcı olabilecek bir dizi soruyu özetlemektedir. W5HH’deki her harf, bir proje yöneticisinin yönlendirmesine yardımcı olmak için soru dizisindeki bir soruyu temsil eder. (Beş “W” sorusu ve iki “H” sorusu vardır).

  • Why? – Neden? Niye?Sistem neden geliştiriliyor? Proje ekibini iş nedenlerine odaklar.
  • What? – Ne? – Ne yapılacak? Tamamlanması gereken görevlerin belirlenmesinde yol gösterici ilkedir.
  • When? – Ne zaman? – Ne zaman tamamlanacak? – Önemli kilometre taşlarını ve proje zaman çizelgesini içerir.
  • Who? – Kim? – Her aktiviteden kim sorumludur? – Hangi ekip üyesinin hangi sorumlulukları üstleneceğinin belirlediği yerdir.
  • Where? – Nerede? – Proje ekibi olarak organizasyonel anlamda neredeler? – Diğer paydaşların projede hangi rolleri olduğunu ve bunların nerede bulunduğunu belirlemeniz için size zaman tanır.
  • How? – Nasıl? – Teknik ve yönetimsel olarak iş nasıl yapılacak? – Projenin yönetilmesi için strateji belirlenir.
  • How Much? – Ne kadar? Her bir kaynaktan ne kadar gereklidir? – Projeyi tamamlamak için gerekli kaynak miktarı belirlenir.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

PMP Hazırlık – Organizasyonel Değişim, PYO, ÇİF ve OSV – 94

PMP Exam EEFs and OPAs

Proje Yönetim Ofisi (PYO)

Proje Yönetimi Ofisi (PYO)(1) projeyle ilgili yönetişim süreçlerini standartlaştıran, kaynakların, metodolojilerin, araçların ve tekniklerin paylaşımını kolaylaştıran yönetim yapısıdır. PYO’lar, aynı anda devam edebilecek projelerin sayısı nedeniyle büyük kuruluşlarda daha yaygındır. PYO devam eden tüm projeler için yardım ve rehberlik sunar. PMI®, PYO bağlamında resmi yönergeler veya standartlar vermez. Kuruluşların, PYO’larını yapılandırmak için PMI ilkelerini ve en iyi uygulamaları kullanmaları önerilir. Her biri organizasyonun projeleri üzerinde sahip oldukları kontrol ve etki derecesine göre değişen çeşitli PYO yapıları vardır:

  • Destekleyici PYO’lar, şablonlar, en iyi uygulamalar, bilgiye erişimi ve diğer projelerden alınan dersleri sağlayarak projeleri desteklerler.
  • Kontrolcü PYO’lar, projelere destek sağlarken metodolojiye uyumluluğu denetlerler. Uyum, proje yönetimi çerçevelerinin veya metodolojilerinin benimsenmesini ve uygulanmasını içerir. Örneğin, belirli şablonlar, formlar ve araçlar kullanmak vb.
  • Yönlendiren PYO’lar, projeleri doğrudan yönetirler.

Organizasyonel Süreç Varlıkları (OSV)

Organizasyona özgü ve organizasyon tarafından kullanılan planlar, prosesler, politikalar, prosedürler ve bilgi tabanlarıdır. İki türe ayrılabilir: süreçler/prosedürler ve kurumsal bilgi tabanı.

Süreç varlıkları, kuruluşun önceki projelerden ve faaliyetlerden aldığı dersleri ve tarihsel bilgileri içerebilir.

Organizasyonel Süreçler ve Prosedürler(2)

Kuruluşun proje çalışmalarını yürütme süreçleri ve prosedürleri, proje yönetimi sürecini kolaylaştırmayı amaçlar. Varlıklar, performans gösteren organizasyona özgü ve onun tarafından kullanılan kaynaklar, planlar, süreçler, politikalar, prosedürler ve bilgi tabanları olabilir. Kuruluşlar, belirlenmiş koşullara uymak zorundadırlar. Bazı örnekler aşağıdaki gibidir;

  • Başlatılan her projenin ihtiyaçlarını karşılamak için hazırlanmış standart süreç ve prosedürler
  • Spesifik sektör standartları. Belirli bir proje için referans alınması gereken ulusal ya da uluslararası politika ve prosedürler olabilir.
  • Proje boyunca kullanılması gereken standart şablonlar
  • Değişiklik kontrolü, mali kontrol, risk kontrolü, tedarik, sorun yönetimi vb. kurumsal prosedürler
  • Kurumsal iletişim gereksinimleri.
  • Yıllık izin politikası, planlı duruş prosedürleri vb. insan kaynakları prosedürleri
  • Standartlaştırılmış kılavuzlar, çalışma talimatları, teklif değerlendirme kriterleri ve performans ölçüm kriterleri.
  • Projenin resmi kapatnışı ile ilgili özel prosedürler veya gereksinimler. Örneğin, proje sırasında alınan derslerin belgelenmesi, proje sonrası denetim veya değerlendirme yönergeleri vb.

Kurumsal Bilgi Tabanı(2)

Kurumsal bilgi tabanı, faydalı bilgileri depolamak ve erişmek için kurumda oluşturulan bir bilgi havuzudur. İşe yarayacak çeşitli bilgiler vardır;

  • Kurumsal standartları, politikaları, prosedürleri ve belge hazırlamayı açıklayan konfigürasyon yönetimi bilgi tabanları.
  • Geçmiş finansal bilgileri içeren finansal veri tabanları.
  • Düzenlemeler, davranış kuralları ve kalite standartları vb. yasal ve sektörel standartlar.
  • Kapsam, maliyet, zaman çizelgesi ve kalite temel çizgileri vb. proje dosyaları.
  • Ağ diyagramları, donanım ve yazılım envanter bilgileri vb. altyapı ve referans belgeleri.
  • Pazar veya setör bilgileri.
  • Şirket yetkilendirme kuralları.

Video anlatım –  Proje Yönetimi Sohbetleri 46 – 2.2. Organizasyonel Süreç Varlıkları

Çevresel İşletme Faktörleri (ÇİF) (3)

Proje ekibinin doğrudan kontrolü altında olmayan, projeyi, programı veya portföyü etkileyebilecek, kısıtlayabilecek veya yönlendirebilecek koşullardır. Bu faktörler, proje yönetimi seçeneklerini destekleyebilir veya sınırlayabilir, planlama süreçleri için girdi görevi görebilir, proje sonucu üzerinde olumsuz veya olumlu etkiye sahip olabilir. Kuruluşlar bu belirlenmiş koşullara uymak zorundadırlar. ÇİF örnekleri aşağıdaki gibidir;

  • Kurum kültürü, yapısı ve yönetişim.
  • Tesislerin ve kaynakların coğrafi dağılımı.
  • Devlet veya endüstri standartları.
  • BT altyapısı.
  • Mevcut insan kaynakları.
  • Personel yönetimi.
  • Şirket yetkilendirme sistemleri.
  • Pazar koşulları.
  • Paydaş risk toleransları.
  • Siyasi iklim ve durumlar.
  • Kurumun kurduğu iletişim kanalları.
  • Ticari veritabanları.
  • Proje Yönetim Bilgi Sistemleri.
  • Konuşulan diller, saat dilimleri ve resmi tatiller.

Video Anlatım: Proje Yönetimi Sohbetleri 47 – 2.3. Çevresel İşletme Faktörleri

(1)Referans: Project Management Institute, A Guide to the Project Management Body of Knowledge, (PMBOK® Guide) – Sixth Edition, Project Management Institute, Inc., 2017, Sayfa 48-49.

(2)Referans: Project Management Institute, A Guide to the Project Management Body of Knowledge (PMBOK® Guide) – Sixth Edition, Project Management Institute, Inc., 2017, Sayfa 39-40.

(3)Referans: Project Management Institute, A Guide to the Project Management Body of Knowledge (PMBOK® Guide) – Sixth Edition, Project Management Institute, Inc., 2017, Sayfa 38-39.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler