Proje İhtiyaçlarının, Karmaşıklığının ve Büyüklüğünün Değerlendirilmesi
Projeniz için hangi yaklaşımın en uygun olduğu birçok faktöre bağlıdır. Proje yöneticileri işin gereklerini, karmaşıklığını ve büyüklüğünü ve paydaşların beklentilerini dikkate almalıdır..
Çevik
- Değişikliklerin nispeten kolay olduğu ve yeniden yapmanın maliyetli olmadığı projeler.
- Son ürünün tam olarak bilinmediği ve kullanıcı geri bildirimlerinin çok değerli olduğu karmaşık projeler.
Örneğin, yazılım projeleri veya araştırmalar.
Öngörüc/Plan Odaklı
- Değişikliklerin pahalıya mal olacağı projeler.
- Öngörülebilirlik ve zamanlamanın önemli olduğu projeler.
Örneğin, inşaat projeleri.
Yinelemeli
- Dinamik gereksinimleri ve aktiviteleri olan projeler, gereksinim karşılanana kadar tekrarlama.
Örneğin, inovasyon projeleri
Artırımlı
- Dinamik gereksinimlerin yanı sıra sık küçük teslimatları olan projeler.
- Küçük artışlar sunma hızının önemli olduğu projeler.
Örneğin, müşterilerin çıktıları veya kısmi çıktıları erken ve sıklıkla görmek istediği veya beklediği projeler.
Hibrit
- Değişikliklerin bazı maliyetlerinin olduğu projeler veya aşamalar.
- Paydaşların başka bir yöntemle ilgilendikleri ancak ilgili yöntemi tam olarak benimseme konusunda rahat olmadıkları projeler.
Örneğin, farklı kaynak ve deneyim düzeylerinin karışımı olan projeler veya yeni yöntemler, teknikler arayan, öğrenmeye istekli projeler.
Aşamalı Detaylandırma
Aşamalı ayrıntılandırma*, daha fazla miktarda bilgi ve daha doğru tahminler elde edildikçe proje yönetim planındaki ayrıntı düzeyini artırmaktır. Projenin başlangıcında belirsizlik yüksektir. Proje ve planlama ilerledikçe, daha fazla ayrıntı ortaya çıkar ve proje planı tamamlandığında proje tam olarak anlaşılabilir.
Yaşam Döngüsü Türleri
Agile Practice Guide®’a göre, iki ana proje yaşam döngüsü türü vardır: tahmine dayalı(öngörücü) ve uyarlanabilir. Uyarlanabilir yaşam döngüsü ise Yinelemeli, Artırımlı ve Çevik olarak üçe ayrılır.
Öngörücü Yaşam Döngüleri
Tahmine dayalı yaşam döngüsü*, proje kapsamının, süresinin ve maliyetinin yaşam döngüsünün ilk aşamalarında belirlendiği bir proje yaşam döngüsü biçimidir. Diğer bir deyişle, tahmine dayalı bir yaşam döngüsünde proje kapsamını, süresini ve maliyetini projede olabildiğince erken belirlersiniz. Proje çıktıları iyi anlaşıldığında ve bilindiğinde tercih edilen bir yaklaşımdır. Proje ekibi bir sonraki aşamaya geçmeden önce projenin her aşamasına odaklanır.
Yinelemeli Yaşam Döngüleri
Yinelemeli yaşam döngüsü*, proje kapsamının genellikle proje yaşam döngüsünün başlarında belirlendiği, ancak proje ekibinin ürün hakkındaki anlayışı arttıkça zaman ve maliyet tahminlerinin değiştirildiği proje yaşam döngüsüdür. Yinelemeler, ürünü bir dizi tekrarlanan döngü aracılığıyla geliştirirken, artışlar art arda ürünün işlevselliğine katkıda bulunur.
Yinelemeler yoluyla proje hedeflerine ulaşmak için önceki yinelemelerden öğrenme ve başarıların yanı sıra başarısızlıklardan yararlanılır. Her yinelemenin sonunda öğrenilen dersleri geriye dönük bir oturum (retrospektif) yaparak, proje ekipleri her yinelemede kendilerini geliştirebilir ve daha verimli hale gelebilirler. Sürekli iyileştirme ve optimum çözüme doğru ilerleme, tüm paydaşların katılımını gerektirir. Projeye dahil olan herkesten gelen sık ve anlamlı geri bildirimler, gelişimi mümkün kılar.
Artırımlı Yaşam Döngüleri
Artımlı yaşam döngüsü*, teslimatın önceden belirlenmiş bir zaman çerçevesi içinde art arda işlevsellik ekleyen bir dizi yineleme yoluyla üretildiği uyarlanabilir proje yaşam döngüsüdür. Teslimat, yalnızca son yinelemeden sonra tamamlanmış olur.
Her iki yaşam döngüsü türü de, ekibin çıktılara ilişkin anlayışı geliştikçe, tekrarlanan proje aşamalarını içerir. Çoğu durumda, ekip üst düzey bir vizyonla başlayıp, çıktılar önceden tanımlanır. Proje ilerledikçe daha fazla ayrıntı ve özellik ile geliştirilir. Bu yaklaşım, belirsizliğin yüksek olduğu ortamlarda yardımcı olur. Bu yaklaşım, değişen hedef ve kapsamı yönetirken, hedeflerin kısmen yerine getirilmesi değer sağladığında da faydalıdır.
Çoğu proje yaşam döngüsü tarafından tanımlanan aşamaların sırası, bir tür devir(geçiş) veya teslimat(çıktı) içerir. Çoğu zaman, bir aşamadaki çıktılar bir sonraki aşamaya başlamadan önce onaylanır. Örneğin, tasarım özellikleri, tasarım aşaması başlamadan önce onaylanır. Risklerin kabul edilebilir olduğu düşünülürse, bir önceki aşamanın çıktıları üzerinden onay alınmadan bir sonraki aşama başlayabilir. Proje ilerledikçe proje yönetimi ekibinin daha ayrıntılı bir plan yapmasına yardımcı olur.
Çevik Yaşam Döngüleri
Çevik yaşam döngüleri* yinelemeli veya artımlıdır. Değişim odaklı veya uyarlanabilir olarak da adlandırılabilir. Bir projede yüksek düzeyde değişim ve paydaş katılımı olan ortamlarda iyi çalışırlar. Yinelemeli ve artırımlı yaşam döngülerine benzer, ancak çok daha hızlıdır. Proje sonuçlarının projenin başında değil, proje çalışması tamamlanırken gerçekleştirildiği oldukça esnek, etkileşimli, uyarlanabilir bir ortamda kullanılır. Bu yöntem, hızla değişen bir ortamda, kapsam ve gereksinimlerin önceden tanımlanması zor olduğu ve küçük artırımlı çıktıların paydaşlar için değeri olduğunda tercih edilir.
Hibrit Metodolojiler
Birçok kuruluş, hem tahmine dayalı (öngörücü) hem de uyarlanabilir (çevik) yaklaşımlardan bazı unsurları birleştiren hibrit metodolojiler ve yaklaşımlar kullanırlar. Birleşik yaklaşımlarda, kuruluşlar hala daha kısa teslim süreleri, yinelenen ürün sürümleri kullanır, paydaşları projeye düzenli olarak dahil eder, ancak daha derinlemesine planlama ve gereksinimleri önceden toplama eğilimindedirler.
Proje yöneticisi, iş hedefleri için hangi yaklaşımın en uygun olduğuna karar vermede sponsora ve ekibe yardımcı olmalıdır.
*Referans: Project Management Institute, A Guide to the Project Management Body of Knowledge (PMBOK® Guide) – Sixth Edition, Project Management Institute, Inc., 2017, Sayfa 19.
Proje Yönetimi Yaşam Döngüleri
PMBOK 7’de yer alan Geliştirme Yaklaşımı ve Yaşam Döngüsü Bölümü
- PMBOK7’yi Beraber Okuyalım – 39 – Proje Performans Alanları – GELİŞTİRME YAKLAŞIMI VE YAŞAM DÖNGÜSÜ – 5
- PMBOK7’yi Beraber Okuyalım – 38 – Proje Performans Alanları – GELİŞTİRME YAKLAŞIMI VE YAŞAM DÖNGÜSÜ – 4
- PMBOK7’yi Beraber Okuyalım – 37 – Proje Performans Alanları – GELİŞTİRME YAKLAŞIMI VE YAŞAM DÖNGÜSÜ – 3
- PMBOK7’yi Beraber Okuyalım – 36 – Proje Performans Alanları – GELİŞTİRME YAKLAŞIMI VE YAŞAM DÖNGÜSÜ – 2
- PMBOK7’yi Beraber Okuyalım – 35 – Proje Performans Alanları – GELİŞTİRME YAKLAŞIMI VE YAŞAM DÖNGÜSÜ – 1
Türkçe eğitimler
İngilizce eğitimler
