Kategori arşivi: Kontrol ve İzleme

PMBOK7’yi Beraber Okuyalım – 59 – Proje Performans Alanları – Ölçümleme – 4

🔬 Earned Value Management ➽ NEW Permormance【 EVM 2020】

Temel Çizgi Performansı

Maliyet ve zaman çizelgesi temel çizgisi en sık kullanılanlardır. Kapsam veya teknik temel çizgisi, teslimat ölçümlerindeki bilgileri kullanırlar.

Zaman çizelgesi ölçütleri

  • Başlangıç ve bitiş tarihleri – Planlanan başlangıç ve bitiş tarihleri, fiili (gerçekleşen) başlangıç ve bitiş tarihleri ile karşılaştırılır. İşin plana göre ne ölçüde tamamlandığı ölçülür. Projede en uzun yolda (kritik yol) olmasa bile, geç başlayan ve biten aktiviteler, projenin planlandığı gibi performans göstermediğini gösterir.
  • Efor ve süre – Gerçekleşen efor ve süre ile planlanan efor ve sürenin karşılaştırılması,  tahminlerin geçerli olup olmadığını gösterir.
    Video: Kritik Yol Analizi – 1
    Video: Kritik Yol Analizi – 2
  • Zaman çizelgesi varyansı (ZÇV) Schedule Variance (SV) – Kritik yoldaki performansa bakılarak zaman çizelgesi varyansı belirlenebilir. Kazanılmış değer, planlanan değer ile gerçekleşen değer arasındaki farktır. 
    Earned Value Management Tutorial - 3Targets Consultants Ltd.
  • Zaman çizelgesi performans endeksi (ZÇPE) – Schedule Performance Index (SPI) – Zaman çizelgesi performans endeksi, zamanlanmış çalışmanın ne kadar verimli bir şekilde gerçekleştirildiğini gösterir.
    Video:Kazanılmış Değer Analizi
  • Özellik tamamlama oranları – Sık gözden geçirmeler sırasında özellik kabul oranını incelemek, ilerlemenin değerlendirilmesine, tamamlama tarih ve maliyetlerini tahmin etmeye yardımcı olur.

Maliyet ölçütleri 

  • Planlanan maliyet & fiili maliyet – İşçilik veya kaynaklar için yapılan tahminler (planlanan) gerçek maliyetlerle karşılaştırır. Bu terim yanma oranı (burn rate) olarak adlandırılabilir.
  • Maliyet varyansı (MV) – Cost Variance (CV) – Gerçekleşen maliyetin tahmini (planlanan) maliyetle karşılaştırılmasıdır. Kazanılmış değer, planlanan ile gerçekleşen maliyet arasındaki farktır. Yukarıdaki grafikte görebilirsiniz.
  • Maliyet performans endeksi (MPE) – Cost Performance Index (CPI) – Gerçekleştirilen işin bütçelenen maliyetine göre ne kadar verimli yapıldığını gösterir.

Kaynak Ölçütleri

Kaynak varyansları sıklıkla maliyet sapmalarına yol açtığından, kaynak ölçümleri maliyet ölçümlerinin bir alt kümesi olarak ele alınır. Fiyat ve kullanım varyansı değerlendirilir;

  • Fiili (gerçekleşen) kaynak kullanımı & planlanan kaynak kullanımı – Kaynakların fiili kullanımı planlanan kullanım ile karşılaştırılır, kullanım varyansı hesaplanır.
  • Fiili (gerçekleşen) kaynak maliyeti & planlanan kaynak maliyeti – Kaynakların gerçekleşen maliyeti, planlanan maliyetle karşılaştırılır, fiyat varyansı hesaplanır.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

PMBOK7’yi Beraber Okuyalım – 58 – Proje Performans Alanları – Ölçümleme – 3

NE ÖLÇÜLECEK?

Ölçülmesi gereken parametreler ve ölçümleme yöntemi, proje hedeflerine, amaçlanan sonuçlara ve projenin gerçekleştiği çevreye bağlıdır. Yaygın ölçüt kategorileri şunları içerir:

  • Teslimat ölçütleri
  • Teslim
  • Temel Çizgi Performansı
  • Kaynaklar,
  • İş değeri
  • Paydaşlar
  • Öngörüler

Dengeli ölçüt seti, projenin, performansının ve sonuçlarının bütünsel bir resmini sağlamaya yardımcı olur.

2.7.2.1’den 2.7.2.7’ye kadar olan bölümler, bu kategorilerin kısa bir açıklamasını sağlar.

2.7.2.1 Teslimat Ölçütleri

Sunulan ürünlere, hizmetlere veya sonuçlara yönelik ölçütlerdir;

  • Hata veya kusur bilgisi – Kusurların kaynağını, tespit edilen kusurların sayısını ve çözülen kusurların sayısını içeren ölçüttür.
  • Performans – Sistemin çalışmasıyla ilgili fiziksel veya işlevsel özellikleri karakterize eden ölçütlerdir. Örneğin, boyut, ağırlık, kapasite, doğruluk, güvenilirlik, verimlilik, performans vb. 
  • Teknik performans – Sistem bileşenlerinin teknik gereksinimleri karşılamasına yönelik ölçütlerdir. Teknik çözüme ulaşmaya yönelik içgörü sağlarlar.

Teslim Ölçütleri

Devam eden işlerle ilgili ölçütlerdir. Uyarlamalı yaklaşımların kullanıldığı projelerde sıklıkla kullanılırlar;

  • Devam eden çalışma – Herhangi bir zamanda üzerinde çalışılan iş öğelerinin sayısını gösterir. Proje ekibinin devam eden öğelerin sayısını yönetilebilir bir boyutla sınırlamasına yardımcı olur.
  • Teslim süresi – İş listesine giren bir veya birden fazla hikayenin,  iş listesine girişinden yinelemenin veya sürümün sonuna kadar geçen süreyi gösterir. Daha düşük teslim süresi, daha etkili bir süreci ve daha üretken proje ekibini gösterir.
  • Döngü süresi – Proje ekibinin görevi tamamlaması için geçen süreyi gösterir. Daha kısa süre, daha üretken proje ekibi demektir. Tutarlı süreler, gelecekteki çalışma oranını tahmin etmeye yardımcı olur.
  • Sırada Bekleme –  Yapılma sırasındaki (kuyruktaki) öğelerin sayısını gösterir. Elde edilen ölçümler, devam eden çalışma sınırıyla karşılaştırılır. Little Yasası, kuyruk boyutunun hem kuyruğa varış oranı hem de kuyruktaki öğelerin tamamlanma oranı ile orantılı olduğunu belirtir. Devam eden işi ölçerek ve gelecekteki işin tamamlanması için bir tahmin geliştirerek tamamlanma süreleri hakkında fikir edinilebilir.

  • Paket Büyüklüğü – Bir yinelemede tamamlanması beklenen tahmini iş miktarına (efor miktarı, öykü noktaları vb.) ilişkin ölçütlerdir.
  • Süreç verimliliği – Yalın sistemlerde iş akışını optimize etmek için kullanılan orandır. Değer katan zaman ile değer katmayan aktiviteler arasındaki oran hesaplanır. Bekleyen görevler değer katmayan süreyi artırır. Geliştirmede veya doğrulamada olan görevler, değer katan süreyi temsil eder. Daha yüksek oranlar daha verimli bir süreci gösterir.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

PMBOK7’yi Beraber Okuyalım – 57 – Proje Performans Alanları – Ölçümleme – 2

KPI Özeti panosu - Dynamics 365 AI | Microsoft Docs

ETKİLİ ÖLÇÜMLEME

Etkili ölçümleme, doğru şeylerin ölçülmesini ve paydaşlara raporlanmasını sağlar.  Proje durumunun anlaşılmasını, proje performansını iyileştirmeye veya bozulma olasılığını azaltaya yönelik bilgilerin izlenmesini, değerlendirilmesini ve raporlanmasını sağlar. Ölçümlerden elde edilen bilgiler, proje ekibinin zamanında kararlar almasını ve etkili eylemlerde bulunmasını  sağlar.

Temel Performans Göstergeleri

Projeler için temel performans göstergeleri (KPI’lar), projenin başarısını değerlendirmek için kullanılan ölçülebilir ölçütlerdir. İki tür KPI vardır: öncü göstergeler ve gecikmeli göstergeler.

  • Öncü göstergeler – Öncü göstergeler, projedeki değişiklikleri veya eğilimleri öngörmek için kullanılırlar. Öngörülen değişiklik ya da eğilim tercih edilmiyorsa, proje ekibi, öncü göstergenin temel nedenini değerlendirir ve eğilimi tersine çevirmeye çalışır. Öncü göstergeler, tolerans eşiğini geçmeden potansiyel performans farklılıklarını belirleyerek projedeki performans riskini azaltabilirler.

Projenin büyüklüğü veya iş listesinde devam etmekte olan kalemlerin sayısı vb. ölçülebilir değerler, öncü göstergelerdir. Bazı öncü göstergelerin sayısallaştırılması zor olabilir, ancak potansiyel sorunlara ilişkin erken uyarı işaretleri sağlamaları açısından önemlidirler. Risk yönetimi sürecinin olmaması, katılımda sağlamayan paydaşlar veya yetersiz tanımlanmış proje başarı kriterleri vb. proje performansının risk altında olabileceğine dair öncü göstergelerin örnekleridir.

  • Gecikmeli göstergeler – Gecikmeli göstergeler, proje teslimatlarını veya olaylarını ölçümlemeye yararlar. Gerçekleşme sonrası, geçmiş performansı veya koşulları yansıtırlar. Gecikmeli göstergeleri ölçmek, öncü göstergeleri ölçmekten daha kolaydır. Ör., tamamlanan teslimatların sayısı, zaman çizelgesi veya maliyet varyansı, tüketilen kaynakların miktarı vb.

Gecikmeli göstergeler, sonuçlar ve çevresel değişkenler arasındaki korelasyonları bulmak için kullanılabilir. Örneğin, zaman çizelgesi sapmasını gösteren gecikmeli gösterge, proje ekibi üyesi memnuniyetsizliği ile ilgili korelasyonu gösterebilir. Bu bağlantıyı kurmak, alınacak önlemlerde sadece zaman çizelgesi üzerinde yapılacak değişiklikler dışında başka bir temel nedeni ele almasında yardımcı olur.

KPI‘lar, kullanılmadıkça ve kullanılıncaya kadar anlamı olmayan basit ölçülerdir. Öncü ve gecikmeli göstergeleri tartışmak ve uygun şekilde iyileştirme alanlarını belirlemek, performans üzerinde olumlu bir etkiye sahiptir.

Etkili Ölçütler

Ölçümleme, zaman ve çaba harcamayı gerektirir. Bu nedenle proje ekipleri yalnızca ilgili olanı ölçmeli ve ölçütlerin yararlı olmasını sağlamalıdırlar. Etkili ölçütlerin (veya SMART(Spesific, Measurable, Achievable, Relevant and Time-bound kriterlerinin) özellikleri şunları içerir:

  • Spesifik – Ölçümlemeler, neyin ölçüleceği konusunda özeldir. Örneğin, kusurların sayısı, giderilen kusurlar veya kusurları düzeltmek için harcanan ortalama süre vb.
  • Ölçülebilir Ölçülerin, iş gerekçesine, temel çizgilere veya gereksinimlere bağlı olmalısı gerekir. Hedeflere ulaşmaya veya performansı iyileştirmeye yol açmayan ürün niteliklerini veya proje performansını ölçmek gereksizdir.
  • UlaşılabilirHedefler, insan, teknoloji ve çevre göz önüne alındığında ulaşılabilir olmalıdır.
  • İlgiliÖlçümleme ile sağlanan bilgiler değer yaratmalı ve eyleme geçirilebilir bilgiler içermelidir.
  • ZamanındaYararlı ölçümlemeler zamanında yapılmalıdır. Eski bilgiler, yeni bilgiler kadar yararlı değildir. Gelişmekte olan eğilimler vb. ileriye dönük bilgiler, proje ekiplerinin yön değiştirmesine ve daha iyi kararlar almasına yardımcı olurlar.

Projelerde Performans Ölçütleri
Proje Yönetimi Başarı Ölçütleri – 1
Proje Yönetimi Başarı Ölçütleri – 2
Proje Yönetimi Başarı Ölçütleri – 3
Proje Yönetimi Başarı Ölçütleri – 4
Proje İletişimlerini İzleme Ölçütleri

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

PMBOK7’yi Beraber Okuyalım – 56 – Proje Performans Alanları – Ölçümleme – 1

Introduction to Project Measurement - Darby Consulting

ÖLÇÜMLEME PERFORMANS ALANI

Ölçümleme Performans Alanı, proje performansının değerlendirilmesi ve kabul edilebilir performansı sürdürmek için uygun aksiyonların alınması ile ilgilidir.

Bu performans alanının etkin bir şekilde yürütüldüğünde;

  • Projenin durumu güvenilir bir şekilde anlaşılabilir.
  • Karar vermeyi kolaylaştıran, eyleme dönüştürülebilir veriler elde edilebilir.
  • Proje performansını yolunda tutmak için zamanında ve uygun aksiyonlar alınabilir.
  • Güvenilir tahmin ve değerlendirmelere dayalı bilinçli ve zamanında kararlar alınarak hedeflere ulaşılabilir ve iş değeri yaratılabilir.

Ölçümleme, proje performansının değerlendirilmesini ve optimum performansı sürdürmek için gerekli aksiyonların alınmasını içerir.

Aşağıdaki tanımlar, Ölçümleme Performans Alanı ile ilgilidir:

  • Ölçüt – Bir proje veya ürün özelliğinin tanımı ve nasıl ölçüleceğine ilişkin verilerdir.
  • Temel Çizgi – Gerçekleşen sonuçlarla planları karşılaştırmak için kullanılan iş ürününün (zaman çizelgesi, maliyet, kapsam) onaylanmış versiyonudur.
  • Gösterge Tablosu – Projenin önemli ölçütler doğrultusunda ilerlemesini veya performansını gösteren çizelge ve grafiklerdir.

Ölçümleme Performansı Alanı, Teslim Performansı Alanında yapılan çalışmanın Planlama Performansı Alanında tanımlanan ölçütlerle karşılaştırır. Proje performansı, Planlama Performansı Etki Alanında tanımlanan temel çizgiler (kapsam, zaman, maliyet) kullanılarak ölçülebilir ve değerlendirilebilir. Proje performansı hakkında zamanında ve doğru bilgiye sahip olmak, istenen performansa ulaşmak veya beklenen sapmaları engellemek için yapılacak uygun eylemin belirlenmesini sağlar.

Ölçümlerin kullanılma sebepleri

  • Plana kıyasla performansın değerlendirilmesi
  • Kaynakların kullanımını, tamamlanan işleri, harcanan bütçeyi vb. izleme
  • Hesap verebilirliği gösterme
  • Paydaşlara bilgi sağlanması
  • Proje teslimatlarının planlanan faydaları sağlama yolunda olup olmadığının değerlendirilmesi
  • Takaslara, tehditlere, fırsatlara ve seçeneklere odaklanmak
  • Proje teslimatlarının müşteri kabul kriterlerini karşılamasını sağlamak.

Ölçümlemelerin değeri, verilerin toplanması ve dağıtılmasında değil, uygun önlemi almak için verilerin nasıl kullanılacağını belirlemektir. Bu nedenle, ölçümlerin kullanımı, proje ekibi ve paydaş görüşmeleri, proje çalışmasını koordine etme vb. gibi diğer performans alanlarındaki aktiviteler bağlamında ele alınmalıdır.

Ölçümleme performans alanı, aktif projelerde önlemlere odaklanır. Portföy lideri, projenin amaçlanan sonuçları ve faydaları sağlayıp sağlamadığı kontrol ettiği gibi, tamamlandıktan sonra projenin başarısını güvenceye alacak önlemleri ele almak isteyebilir. Portföy liderleri, proje sonucunun müşteri memnuniyetini artırıp artırmadığını, birim başına maliyeti düşürüp düşürmediğini vb. çeşitli parametreleri değerlendirebilirler. İşletme yöneticileri, projenin sonucunu, organizasyona kattığı değer açısından değerlendirebilirler. 

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

PMBOK7’yi Beraber Okuyalım – 53 – Proje Performans Alanları – Teslim – 2

What is project scope? Defining and outlining project success | CIO

TESLİMATLAR

Teslimat, projeden elde edilen,  projenin elde etmek istediği ara veya nihai ürün, hizmet veya sonuçlardır. Kâr, insan ve gezegen üzerindeki vb. kısa ve uzun vadeli paydaş gereksinimlerini, kapsamı ve kaliteyi yansıtır.

Gereksinimler

Gereksinim, bir iş ihtiyacını karşılamak için üründe, hizmette veya sonuçta bulunması gereken bir koşul veya yetenektir. Gereksinimler, iş gerekçesindeki gibi çok yüksek düzeyde olabilir veya bir sistemin bileşeni için kabul kriterlerinde bulunanlar gibi çok ayrıntılı olabilirler.

İyi tanımlanmış kapsamı olan projelerde, ön planlama sırasında gereksinimleri ortaya çıkarmak ve belgelemek için proje paydaşlarıyla birlikte çalışılır. Projenin başlangıcında gereksinimleri üst düzeyde olan projeler, bu gereksinimleri zaman içinde geliştirebilir. (Yaklaşan Dalga Planlaması) Bazı projelerde, gereksinimler proje çalışması sırasında ortaya çıkar.

Gereksinim Yönetimi Planı

Gereksinimleri belirlemek, belgelemek ve paydaş mutabakatı sağlamak anlamına gelir. İyi belgelenmiş gereksinimler aşağıdaki kriterleri karşılamaktadır:

      • Net – Gereksinim nettir ve yorumlamanın tek bir yolu vardır.
      • Kısa – Gereksinim mümkün olduğunca az kelimeyle ifade edilir.
      • Doğrulanabilir – Gereksinimin karşılandığının doğrulamasının yolu vardır.
      • Tutarlı – Diğer gereksinimlerle veya proje kapsamı ile çelişkili değildir.
      • Tamamlayı – Gereksinimlerin toplamı, mevcut proje veya ürün ihtiyaçlarının tamamını temsil eder.
      • İzlenebilir – Her gereksinim benzersiz bir tanımlayıcı tarafından tanımlanabilir ve izlenebilir.
  • Yeni gereksinimlerin gelişmesi ve keşfedilmesi – Önceden açıkça tanımlanmış gereksinimleri olmayan projelerde, gereksinimleri geliştirmek için prototipler, demolar, hikaye tahtaları ve maketler kullanılabilir. Paydaşların gelişen gereksinimlerinde “Gördüğümde bileceğim” yaklaşımını benimsemeleri olasıdır. Gelişen gereksinimler, yinelemeli, artırımlı veya uyarlamalı geliştirme yaklaşımlarını kullanan projelerde yaygındır. Bazı durumlarda, gereksinimleri değiştiren yeni fırsatlar ortaya çıkabilir.

Projelerde Müşteri Beklentilerinin Başarıyla Yönetilmesi
Fikir/Zihin Haritalama
Yakınlık Şemaları
Ortak Uygulama Geliştirme
Alternatif Analizi
Ürün Analizi
Soru Listeleri ve Anketler
Kontrol Listelerİ

  • Gereksinimleri yönetmek – Etkin olmayan gereksinim yönetimi, yeniden çalışmaya, kapsam kaymasına, müşteri memnuniyetsizliğine, bütçe aşımlarına, zaman gecikmesine ve genel proje başarısızlığına yol açabilir. Bu nedenle, birçok projede gereksinim yönetiminden sorumlu kişi vardır. İş analisti, ürün sahibi, değer mühendisi vb. olabilir. Gereksinimleri yönetenler, uygun bir gereksinim esnekliği düzeyi olduğundan, yeni ve değişen gereksinimlerin tüm ilgili paydaşlar tarafından kabul edildiğinden emin olmak için özel yazılımlar, iş listeleri, dizin kartları, gereksinim izlenebilirlik matrisleri veya başka bir yöntem kullanabilirler.

Proje Gereksinimlerinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
Gereksinim Kaynaklı Proje Riskleri

  • Kapsam Tanımlanması – Gereksinimler belirlendikçe, bunları karşılayacak kapsam tanımlanır. Kapsam, proje olarak sağlanacak ürün, hizmet ve sonuçların toplamıdır. Kapsam tanımlandıkça, daha fazla gereksinim ortaya çıkabilir. Bu nedenle, gereksinimler gibi, kapsam da önceden iyi tanımlanabilir, zamanla geliştirilebilir veya keşfedilebilir.

  • Kapsamın ayrıştırılması – Kapsam, projeyle ilişkili ana teslimatları ve her bir teslimat için kabul kriterlerini belirlemek için kapsam bildirimi, iş kırılım yapısı (İKY) kullanılarak detaylandırılabilir. İKY, proje hedeflerine ulaşmak ve gerekli teslimatları oluşturmak için proje ekibi tarafından yürütülecek toplam çalışma kapsamının hiyerarşik ayrıştırmasıdır. Hiyerarşideki her seviye, teslimatın daha detaylı ayrıntı seviyesini ve onu üretmek için gereken çalışmayı temsil eder.

Kapsamı detaylandırma, proje temalarını çevik başlatma belgesi, yol haritası veya ürün hiyerarşi olarak belirlenebilir.

Temalar, işlevsellik, veri kaynağı veya güvenlik düzeyi gibi ortak bir faktörle ilişkilendirilen müşteri değerini yansıtan birden fazla kullanıcı öyküsüdür. Temaları gerçekleştirmek için proje ekibi, yineleme içinde tamamlanamayacak kadar büyük kullanıcı hikayeleri için epikler geliştirir.

Epikler, ürün ile ilgili özelliklere ayrıştırılabilir. Her özelliğin birden fazla kullanıcı hikayesi olacaktır.

Kullanıcı hikayesi, belirli bir kullanıcı için sonucun kısa bir açıklamasıdır.

Proje ekibi, kapsamın değişmesi durumunda gereksiz planlamadan kaçınmak için hikaye ayrıntılarını son anda tanımlar.

Kullanıcı Hikayeleri, son kullanıcının bakış açısından yazılmış gereksinimin açık ve özlü bir temsilidir.

  • Teslimatların tamamlanması. Kullanılan yaklaşıma bağlı olarak, bileşen veya projeyi tamamlamanın farklı yolları vardır :
    • Kabul veya tamamlama kriterleri Müşteri teslimatı kabul etmeden veya proje tamamlanmış olarak kabul edilmeden önce karşılanması gereken kriterler genellikle kapsam bildiriminde yer alır.
    • Teknik performans ölçütleri – Ürüne ilişkin teknik özellikler, ayrı bir spesifikasyon belgesinde belgelenebilir veya İKY’nin bir uzantısı (İKY sözlüğü) olarak belgelenebilir. İKY’deki her bir teslimat (çalışma paketi) için bilgileri detaylandırılır.
    • Bitti tanımı – Bitti tanımı, özellikle yazılım geliştirme projelerinde uyarlamalı yaklaşımlarla kullanılır. Teslimatın müşteri kullanımına hazır olarak kabul edilebilmesi için karşılanması gereken tüm kriterlerin kontrol listesidir.

Tamamlanmanın Hareketli Hedefleri

Belirsiz ve hızla değişen ortamlarda geliştirilen projelerde, “yayınlanmak için yeterince iyi” veya “bitme” tanımına uygun hedefler değişebilir. Rakiplerin sık sık yeni ürünler çıkardığı pazarlarda, yeni bir sürüm için planlanan özellikler güncellenmek zorunda kalınabilir. Aynı şekilde, mobil cihazlar veya giyilebilir cihazlar gibi yeni teknoloji trendlerinde yön değişikliğini tetikleyebilir veya yeni gereksinimler ortaya çıkarabilir.

Bu ortamlarda, teslim edilecek olan veya “tamamlandı” denilecek olan proje hedefinin tanımı sürekli değişir. Proje ekipleri, tamamlanmaya doğru ilerleme hızlarını gözden geçirir, planlanan proje hedefi başarı oranlarını izlerler. Projenin tamamlanması ne kadar uzun sürerse, “bitti” tanımının proje hedefinden farklılaşması mümkündür. Buna bazen “done drift – sürüklenme” denir.

Daha istikrarlı bir ortamda çalışan projeler genellikle “kapsam kayması” ile karşı karşıya kalır. Anlamı, zaman, bütçe veya kaynak ihtiyaçları ayarlanmadan ek kapsam veya gereksinimlerin kabul edilmesidir. Kapsam kaymasıyla mücadele etmek için proje ekipleri, tüm değişikliklerin projeye getirdikleri potansiyel etkiyi değerlendirir, değeri gerçekleştirmek için gereken kaynaklar, zaman ve bütçe açısından ele alır ve değişiklik kontrol sistemi kullanırlar. Proje ekibi değişiklikleri resmi onay için proje yönetişim organına, ürün sahibine veya yönetici sponsora sunarlar.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

PMBOK7’yi Beraber Okuyalım – 49 – Proje Performans Alanları – Proje Çalışmaları – 2

Project Execution Do's & Don'ts: 5 Key Lessons to Learn

PROJE SÜREÇLERİ

Proje yöneticisi ve proje ekibi, proje ekibinin işleri yürütmek için kullandıkları süreçleri belirlerler ve periyodik olarak gözden geçirirler. Süreçte darboğazlar olup olmadığını, işin beklenen hızda ilerleyip ilerlemediğini ve ilerlemeyi engelleyen herhangi bir engel olup olmadığını belirlemeye çalışırlar. Projenin ihtiyaçları doğrultusunda,  süreçleri uyarlayarak optimize ederler. 

Büyük projeler küçük projelere, kritik projeler daha az önemli projelere göre daha fazla sürece sahiptir. Yapılacak uyarlama çevrenin taleplerini ve koşulları dikkate almalıdır.

Çevre açısından süreçleri optimize etmenin yolları şunlardır:

  • Yalın üretim yöntemleri – Yalın üretim, değer katan aktivitelerin ve değer katmayan aktivitelerin oranını ölçmek için değer akışı haritalama gibi teknikleri kullanır. Hesaplanan ölçütler, üretim sistemlerinden atıkları belirlemek ve çıkarmak için temel ölçüm sistemi oluşturur.

  • Retrospektifler veya alınan derslerBu toplantılar, proje ekibine çalışma şeklini gözden geçirmesine, süreci ve verimliliği iyileştirmek için değişiklikler önermesine fırsatı sunar.
  • Bir sonraki finansman en iyi nereye harcanacak? Bu soruyu sormak, proje ekiplerinin mevcut göreve devam etmeleri mi yoksa değer sunumunu optimize etmek için bir sonraki etkinliğe mi geçmeleri gerektiğine karar vermelerine yardımcı olabilir.

Süreçlerin gözden geçirilmesi, süreçlerin verimli olup olmadığını veya süreçte ortadan kaldırılabilecek gereksiz unsurlar olup olmadığını belirlemeyi gerektirir. Sürece uygunluğu izlemek için harcanan zamanın, sonuçları teslim etmek için harcanacak süreden çalmaması gerekir. Proje ekipleri, sürecin yönetişim ihtiyaçlarını karşılamaya devam ederken, gözden geçirmelerde elde edilen faydaları en üst düzeye çıkarmak için yalnızca yeterli zamanı kullanır.

Katma değeri olmayan çalışma – Bir işi yürütmek için gerekli olan onay süreci, sipariş sürecindeki belirli adımlar, belirli periyodik raporlamalar vb. proje ekiplerinin zaman harcaması gereken ama değer katmayan işler olabilirler. 

Projelerde verimli olmak kadar süreçlerin de etkili olması gerekir. Bunun anlamı, proje ekiplerinin istenen sonucu üretmenin yanı sıra kalite gereksinimlerine, yönetmeliklere, standartlara ve kurumsal politikalara uymaları gerektiğidir. 

Projelerde mevcut süreçlerin takip edilmesi ve amaçlanan sonuçlara ulaştığından emin olmak için süreç denetimleri ve kalite güvence aktiviteleri gerçekleştirilmelidir.

REKABET KISITLARININ DENGELENMESİ

Projeyi başarılı şekilde yönetmek, yapılan işle ilgili kısıtlamaları anlamayı gerektirir. Kısıtlar, sabit teslim tarihleri, yasalar, bütçe, kalite politikaları vb. şeklinde olabilir. Kısıtlar, proje boyunca değişebilir. Yeni bir paydaş gereksinimi, zaman ve bütçenin genişletilmesini, bütçede kısıntı yapılması, kaliteyi gözden geçirmeyi veya kapsamı daraltmayı gerektirebilir.

Paydaş memnuniyetini korurken değişen kısıtları dengelemek proje süresince devam etmesi gereken bir konudur. Proje ekipleri, alternatifleri ve olası sonuçlarını müşteri, sponsor veya ürün sahibi ile masaya yatırabilirler. Alınacak kararlar ve olası farklılıklar, proje hedeflerini etkileyebilir. Bütçenin kısılmasının kapsamı daraltması ya da sürenin uzamasının bütçeyi artırması vb. durumlarda alınacak kararlar proje ekibinin takas yapma (trade off) yetkisi dahilinde olabilir. Hedefler arasında yapılacak dengeleme proje boyunca devam eder.

PROJE EKİBİNİN ODAKLANMASINI SAĞLAMAK

Proje yöneticileri, proje ekibinin hedefe odaklılığını, dikkatini değerlendirmek ve dengelemekle yükümlüdürler. Bunun anlamı, hedeflere yönelik kısa ve uzun vadeli projeksiyonların sürekli değerlendirilmesidir. 

Proje ekibine liderlik etmek, iş yükünü dengelemeyi ve proje ekibi üyelerinin motive kalmaları için memnuniyetlerini değerlendirmeyi içerir. Proje boyunca sağlanan iş ve paydaş değerini en üst düzeye çıkarmak için proje ekibinin dikkatinin sağlıklı bir dengede tutulması gerekir. Liderlik, toplam teslim edilen değeri maksimize etme hedeflemeyi gerektirir;

  • Üretime odaklanma (değer teslim etme)
  • Proje ekibinin üretim kapasitesini koruma (proje ekibi sağlığı ve memnuniyeti)

Amaç;

  • Proje ekibinin değer sunmaya odaklanmasını sağlamak
  • Potansiyel sorunlar, gecikmeler ve maliyet aşımları olduğunda farkındalığı sürdürmektir.

PROJE İLETİŞİMİ VE KATILIMI SAĞLAMA

Proje çalışmaları, proje ekibi üyelerinin iletişimini ve paydaşların katılımını sürdürmekle ilgilidir.  Paydaş Performans Alanında tanımlandığı gibi, iletişim, sözlü ve yazılı iletişime ek olarak resmi ve gayri resmi iletişimi içerir. Bilgiler, toplantılarda, konuşmalarda ve veri tabanlarından bilgi çekerek toplanabilir. Bilgiler proje iletişim yönetimi planında belirtildiği şekilde paylaşılır.

Günlük olarak, bilgi, sunum, rapor ve diğer iletişim biçimleri için geçici talepler olabilir. Anlık iletişim taleplerinin çokluğu, iletişim planlamasının paydaş ihtiyaçlarını karşılamak için yeterli olmadığını gösterir. Bu durumda, paydaş bilgi gereksinimlerinin karşılandığından emin olmak için daha fazla paydaş katılımına odaklanmak gerekir.

FİZİKSEL KAYNAKLARIN YÖNETİLMESİ

Fiziksel kaynakların tedariğini planlamak, plan doğrultusunda sipariş verme, sevkiyat, depolama, izleme ve kontrol etme çok fazla zaman ve çaba gerektirebilir.

Büyük miktarlardaki fiziksel kaynakların tedariği, entegre lojistik sistem gerektirir ve genellikle şirket politikaları ile yönlendirilir. Tedarik Yönetimi Planı, şirket politikasının projede nasıl uygulanacağını açıklar. Destekleyici belgeler, malzeme türü, tahminlerin temeli, zaman içinde beklenen kullanım, kalite spesifikasyonları ve teslimatlar için zaman ve teslim yeri vb. için tahminleri içerir.

Fiziksel kaynak perspektifinden hedefler şunlardır:

  • Sahada malzeme taşıma ve depolamayı azaltmak veya ortadan kaldırmak
  • Malzeme bekleme sürelerini ortadan kaldırmak
  • Hurda ve atıkları en aza indirmek
  • Güvenli çalışma ortamı oluşturmak

Tedarikler ile ilgili çalışmaların, ilgili tüm taraflar için net beklentiler oluşturulması ve iletişimin sağlanması proje zaman çizelgesi ile entegre edilmesi gerekir.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Projelerde Erken Uyarı Sinyalleri

Projelerde erken uyarı sinyalleri ne kadar erken fark edilirse, durumu düzeltmek için o kadar fırsat yaratılabilir. Görmememek, görmezden gelmek veya önemsememek daha büyük problemlere yol açar.

Erken uyarı sinyalleri nelerdir;

  • Projenin İş Gerekçesinde belirtilen koşulların dışına çıkması
  • Projenin amacı ve hedefleri hakkında paydaşların farklı görüşleri ve yaklaşımları
  • Mutsuz / ilgisiz paydaşlar, ekip ve yönetim
  • Paydaşların sürekli eleştiri yapmaya başlaması
  • Etkilenebilecek paydaşlara herhangi bir uyarı olmaksızın yapılan değişiklikler
  • Proje kapsamının bayatlaması, teslimatlar veya ürün için talebin kalmaması
  • Sponsorun projeye ilgisini kaybetmesi, zaman ayırmaması,
  • Yönetimsel kararların gecikmeye başlaması
  • Gergin geçen toplantılar
  • İşlerin ortada kalmaması, rol ve sorumluluklara ilişkin çatışmalar
  • İhtiyacı karşılayacak şirket içi süreç, politika vb.nin yetersiz kalması, olmaması
  • Aşamaların tam anlamıyla tamamlanmadan kapatılması
  • Şirket içinde kritik çalışan devir hızının yükselmesi
  • Beklentilerin sık ve gerçekçi olmayacak bir biçimde değişmesi
  • Eksik ve yetersiz raporlama
  • Tekrarlayan problemler
  • Aşırı iş yükü, fazla mesailer, uzun çalışma saatleri
  • Belirsizliklerin artması
  • Her şeyi acil olarak yorumlama, yapmaya ve istemeye çalışma
  • Toplantı katılımlarında azalma
  • Problemlerin geç fark edilmesi
  • Yeniden çalışma gerekliliklerinin artması
  • Değişikliklerin artması ve yönetilememeye başlaması

Erken uyarı işaretlerinin iyi değerlendirilirse, proje ile ilgili aşağıdaki yorumlar yapılabilir;

  • Orijinal gereksinimlere göre başarılı olabilir, ancak bazı küçük değişikliklere ihtiyaç var.
  • Düzeltilebilir, ancak büyük değişiklikler yapılması gerekebilir
  •  
  • Başarılı olamaz ve proje durdurulmalı

Bu durum üç sonuç üretir;

  • Proje tamamlanacak.
  • Proje tamamlanabilir, ancak büyük maliyetli değişikliklere katlanmak zorundayız.
  • Proje iptal edilmeli.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Projelerde Başarısızlık Sebepleri

Proje başarısızlığının sayısız sebebi var. Bazı sebepler bilişim teknolojisi gibi belirli endüstrilerde oldukça yaygındır, bazıları ise tüm sektörlerde görülebilir.

Proje başarısızlığının sebepleri üç geniş kategoriye ayrılabilir:

  • Yönetim hataları: Çok fazla gereksiz kapsam değişikliğine izin vermek, doğru yönetişim sağlayamamak, zamanında karar verememek ve proje yöneticisinin yardım talebini göz ardı etmek suretiyle, paydaş yönetimindeki başarısızlıktan kaynaklanmaktadır. Aynı zamanda altın kaplama (fazla kapsam) ve proje sağlık kontrollerinin yapılmamasının bir sonucudur.
  • Planlama hataları: PMBOK® Kılavuzunda belirtilen ilkelerin izlenmemesi, planında “durdurma düğmesi” bulunmayan, proje denetimleri veya sağlık kontrolleri için planlama yapılmayan, doğru proje seçilmemesi nedeniyle uygun izleme ölçümleri geliştirilemeyen kötü proje yönetiminin sonucudur.
  • Dış etkiler: Çevresel girdi faktörlerini doğru değerlendirmedeki başarısızlıklardan kaynaklanır.

Aşağıda, başarısızlığın genel sebeplerine ilişkin listeyi görebilirsiniz;

  • Projeye dahil edilmeyen veya son anda edilen paydaşlar
  • Projenin paydaş önceliklerine girmemesi, az destek ve sahiplenmeme
  • Projenin gerçekleştirilme gerekçesine inanmama
  • Kurumsal hedeflerin alt organizasyon seviyelerinde anlaşılmaması
  • Gerçekçi olmayan bitiş tarihleri ve bütçeler
  • Kötü tahminleme (Özellikle finansal)
  • Paydaş beklenti ve gereksinimlerinin net olmaması
  • Gerçek dışı varsayımlar
  • Planlama için yetersiz ve kalitesiz veri olması
  • Planlamanın tüm paydaşların katkısı olmadan yapılması
  • Yetersiz veya eksik şartlar
  • Kaynak eksikliği
  • Atanan kaynakların bilgi ve deneyim eksikliği
  • Sürekli değişen kaynaklar
  • Zayıf proje planlaması
  • Değişikliklerin yönetilememesi
  • Projeyi kurtarıcı alternatif planların olmaması
  • Kontrolün kaybedilmesi
  • Düzensiz veya bir sisteme bağlı olmadan yeniden planlama
  • Projenin insan tarafına özen gösterilmemesi
  • Planlama yeterli zaman ayırılmaması 
  • Yapılan planlardan ekibin haberdar olmaması, yanlış bilgilendirilmesi
  • Paydaşlar arası çatışmalar
  • Planı önemsememe ve uymama
  • İzleme ve kontrol eksiklikleri
  • Erken uyarı sinyallerini dikkate almama
  • Ortak dil olmaması
  • Paydaşlar arası iletişimsizlik
  • Risk Yönetimi yerine problem yönetimini tercih etme
  • Sözleşme hataları
  • Rol ve sorumlulukların net olmaması
  • Proje Yönetimi konusunda bilgi sahibi olmama
  • Paydaş önceliklerinin çatışması

Kaynak: Harold Kerzner’den esinlendim ama Türkiye’de yaşanan önemli problemleri kendim ekledim.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Proje ile ilgili iletişiminiz iyi mi?

Proje başarısızlıklarının en büyük sebebi iletişimsizlik. İyi iletişimi muhabbet ile karıştırıyoruz. Projeniz ile ilgili iletişimin iyi olup olmadığını sorgulayabileceğiniz birkaç soru derlemeye çalıştım;

  • Proje öncelikleri paydaşlar tarafından tam olarak anlaşılmış ve onaylanmış mıdır?
  • Karar verme ile ilgili rol ve sorumluluklar anlaşılmış mıdır?
  • Projedeki tüm rol ve sorumluluklar net olarak anlaşılmış mıdır?
  • Proje ile ilgili tüm istek, öneri, çekince ve şikayetler Proje Yöneticisinde toplanıyor ve değerlendiriliyor mu?
  • Değişiklikler doğru bir şekilde değerlendiriliyor ve sonuçları ilgili paydaşlarla paylaşılıyor mu?
  • Her hangi bir problem vb. durumda ilgili uzmanlar projeye dahil ediliyor mu? Görüşleri alınıyor mu?
  • Proje ile ilgili gelişmeler zamanında ve doğru bir şekilde aktarılıyor mu?
  • Proje ekibi ortak hedefe kitlenmiş midir yoksa kendi hedeflerine odaklı bir çalışmamı sergilemektedirler?
  • Proje ekibi, kendi seviyesinde çözümleyebileceği problemleri Yönetime taşımakta mıdır?
  • Raporlama ve toplantı konusunda standartlar var mıdır? Uygulanıyor ve denetleniyor mu?
  • Proje ile ilgili riskler fark edildiği anda Proje Yöneticisine iletiliyor mu?
  • Proje Yöneticisi kendini aşan konuları zamanında Sponsora taşıyor mu?  
  • Proje iletişimi için gerekli altyapı ve araçlar var mıdır?
  • Raporlar ve toplantı notları okunuyor mu? Gerekli aksiyonları tetikleyebiliyor mu?

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

Proje Yönetimi Kontrolleri

Proje Yönetimi ile ilgili kontroller teorik olarak tanımlanması ve ele alınması en kolay olanlar olmasına rağmen çoğu zaman sorgulanmazlar. Bu konuda Proje yöneticisi ve proje paydaşlarının düşünebilecekleri bazı soruları aşağıda derlemeye çalıştım:

  • Proje Yönetimi için organizasyonel politikalar ve prosedürler var mıdır? Eğer varsa sadece kağıt üstünde midir yoksa uygulanıyor mu?
  • Gerçekleştirilecek proje niteliği itibari ile proaktif proje risk yönetimine ihtiyacı var mıdır?
  • Proje risk yönetimi planı hazırlanmış ve paydaşlarla paylaşılmış mı? Bağımsız ve proje bütününe yönelik tüm riskleri içeriyor mu?
  • Maliyet ve zaman çizelgesi kontrolleri bu proje için uygun mu?
  • Proje maliyeti veya zaman çizelgesi performansı gerçekçi olarak izleniyor mu? Evet ise doğru araç ve teknikler kullanılıyor mu?
  • Zaman ve Maliyet Temel Çizgisi (Planlanan) hazırlanmış mıdır?
  • Performans ölçütleri ve Temel Performans Göstergeleri belirlenmiş midir?
  • Kontrolün yapılmasını sağlayacak yapı mevcut mu?
  • Kontrol maliyetleri dikkate alındı mı?
  • Değişiklik yönetimi yapılıyor mu? Değişikliklerin etkileri değerlendiriliyor mu?
  • Gereksinimler gerekli, olmalı veya olsa iyi olur gibi kategorize edilmiş midir?
  • Açık uçlu gereksinimler için gerekli önlemler alınmış mıdır?
  • Proje süresince karar alma sorumlulukları belirli mi?
  • Gereksinim izleme matrisi var mıdır?
  • Gereksinimlerin doğrulanmasına ilişkin kriterler belirlenmiş midir?
  • Planların güncellenmesine yönelik prensipler belirlenmiş midir?
  • Proje ekip üyelerinin rol ve sorumlukları tanımlanmış ve iyice anlaşılmış mıdır?
  • Dış kaynak kullanılıyorsa, dış kaynak stratejisi var mıdır?
  • Dış Kaynakların yaptıkları işler ile plan senkronizasyonu sağlanmış mıdır?
  • Dış kaynak performans riskleri dikkate alınmış mıdır?
  • Proje izleme ve kontrol prensipleri, araç ve teknikler belirlenmiş midir?
  • Projede tercih edilmesi gereken en iyi uygulamalar ve dikkat edilmesi gereken alınan dersler göz önünde bulunduruluyor mu?
  • Proje kaynakları amaca uygun doğru bir şekilde belirlenmiş mi?

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler