Zaman Çizelgeleri
Zaman çizelgesi, süreler, bağımlılıklar ve diğer planlama bilgileri dahil olmak üzere proje aktivitelerini zaman boyutunda görmek ve yürütmek için kullanılır. Zaman planlamasında, öngörücü veya uyarlanabilir yaklaşımları kullanabilir.
Öngörücü dayalı yaklaşımlar, aşağıdaki gibi bir süreci takip ederler:
- Adım 1 – Proje kapsamını aşamalara bölmek ve aktivitelere ayrıştırmak.
- Adım 2 – Aktiviteleri sıralamak.
- Adım 3 – Aktiviteleri tamamlamak için gereken çabayı (eforu), süreyi, insanları ve fiziksel kaynakları tahmin etmek.
- Adım 4 – Kullanılabilirliğe göre aktivitelere insanları ve fiziksel kaynakları atamak.
- Adım 5 – Üzerinde anlaşmaya varılan zaman çizelgesine ulaşana kadar sıralamayı, tahminleri ve kaynakları düzenlemak.
Zaman çizelgesi, istenen bitiş tarihini karşılamıyorsa, zaman sıkıştırma yöntemleri uygulanır. (Bkz. Udemy: Süre Kısaltma Yöntemleri)
Kaynak yükleme(Crashing), en az artırımlı maliyet dikkate alınarak süreyi kısaltmayı amaçlayan sıkıştırma yöntemidir. Aktivitelere ek kaynak eklemeyi, fazla mesai yapmayı veya teslimatları hızlandırmak için ödeme yapmayı içerebilir.
Paralel Çalışma(Fast Tracking), normalde sırayla yapılan aktivitelerin veya görevlerin en azından sürelerinin bir kısmı boyunca paralel olarak gerçekleştirilmesidir. Paralel Çalışma genellikle bir ağ yolu boyunca olası önde gitmeleri ve beklemeleri uygulamayı gerektirir. Öne çekme ardılı öne çekerek başlatmaktır.
Aşağıdaki şekilde 10 haftalık bir proje yer almaktadır. Paralel Çalışma (Fast Tracking) yapılarak başlangıç tarihi bir hafta öne çekilmiş, toplam süre 9 haftaya düşmüştür. En alttaki bölümde Kaynak Yükleme(Crashing) yapılarak 2. aktivite 1 hafta kısaltılarak toplam süre 9 haftaya çekilmiştir.
Öteleme (Bekleme) ardıl aktivitenin geciktirilmesidir. Örneğin onay alınması gereken bir projede onay aktivitesini bir önceki aktiviteden 10 gün sonrası olarak işleyebiliriz.
Zaman çizelgesini kısaltırken, aktiviteler arasındaki bağımlılıkların niteliğini belirlemek önemlidir. Dört tür bağımlılık vardır:
- Zorunlu bağımlılık – Gerekli olan veya işin doğasına özgü ilişkidir. Bu tür bağımlılıklar genellikle değiştirilemez. Ör. Temel atmadan 1. kat çalışmaları başlayamaz.
- İsteğe bağlı bağımlılık – En iyi uygulamalara veya tercihlere dayanan ilişkidir. Bu tür bağımlılıklar özellikle süreyi kısaltmak vb. sebeplerle değiştirilebilir. Ör. Lansman çalışmalarını projenin sonunda yapmak yerine ortalarında yapabiliriz.
- Dış bağımlılık – Proje dışı aktiviteler arasındaki ilişkidir. Bu tür bağımlılıklar genellikle değiştirilemez. Ör. A projesindeki işini bitmeden B projesindeki bir aktiviteye başlanamayabilir.
- İç bağımlılık – Bir veya daha fazla proje aktivitesi arasındaki ilişkidir. Bu tür bağımlılıklar değiştirilebilir.
Aşağıda öngörücü bir yaklaşımla hazırlanmış Gantt Grafiğini görebilirsiniz. aktiviteler arası bağlantılar oklar ile görülebilir.
Uyarlanabilir yaklaşımlar, artırımlı planlamayı kullanır. Bu yaklaşım, yinelemelere ve sürümlere dayanmaktadır. Aşağıdaki şekilde görüleceği üzere öncelikle Ürün Yol Haritası (Product Roadmap) hazırlanır. Buna her sürümde yer alacak temel özellikleri ve işlevleri belirten üst düzey sürüm planı diyebiliriz. Her sürümde(Release) iki veya daha fazla yineleme (iteration) olur. Her yineleme, iş ve/veya paydaş değeri üretmeye odaklıdır. Değer, özellikleri, risk azaltmayı, denemeleri, değeri sağlamanın veya korumanın farklı yollarını içerebilir. Gelecek sürümlerdeki çalışmaların planlaması üst seviyede tutulur, böylece proje ekibi daha önceki sürümlerden gelen geri bildirimlere göre değişebilecek durumları dikkate alabilirler.
Uyarlanabilir yaklaşımlar genellikle zaman kutulama (time boxing) kullanır. Her zaman kutusundaki yapılacak çalışmalar, önceliklendirilmiş iş listesine (product backlog) dayanır. Proje ekibi, yinelemede yapabilecekleri iş miktarını belirler, tahminleme yapar ve işi tamamlamak için kendi kendilerine organize olurlar. Zaman kutusunun sonunda proje ekibi tamamlanan işi gösterir, sunumunu yapar. Bu noktada, bir sonraki zaman kutusunda yapılacak işlerin listesi ve tahminleri güncellenebilir ve/veya yeniden önceliklendirilir.
Zaman çizelgesini hazırlamak için genel süre ve efor tahminleri kullanılır. Kullanılan çizelgeleme yaklaşımından bağımsız olarak, efor ve süre arasındaki ilişkinin dikkate alınması gerekir. Bazı aktiviteler efora dayalıdır ve ek insan eklenmesiyle süre azaltılabilir. Bu yaklaşım, bir noktaya kadar işe yarar daha sonrasın kişilerin eklenmesi süreyi uzatabilir. Ör. Kuyu kazmak için birden fazla kişi çalıştırmak süreyi kısaltabilir. Boyanın kuruması için ne kadar insan çalıştığı önemli değildir, belirli bir süresi vardır.
İşin doğası, koordinasyon, iletişim, çatışma ve olası yeniden çalışma vb. sebeplerin dikkate alınması, kişi eklemenin süreyi azaltılıp azaltamayacağı ve ne kadar azaltılabileceği belirlenmelidir. Kişi ekleyerek süreyi azaltmak homojen değildir. Ör. 1 kişinin 2 günde yaptığ işi 2 kişinin 1 günde yapabileceği kesin değildir. Süre kısalabilir ama sabit bir formül vermek doğru olmaz.
Türkçe eğitimler
İngilizce eğitimler
