Kategori arşivi: Planlama

PMP Hazırlık – Projeye Başlamak – Zaman – Bağlantılar – 33

Managing Project Dependencies In a Multi-Project Environment - EpicFlow

Aktivitelerin Sıralanması ve Önceliklendirilmesi

Aktivitelerin sıralanması (1), iki aktivite arasında var olan mantıksal ilişkiyi kurmaktır. Kurulan ilişki, bir aktivitenin başlamasının başka bir aktiviteye mi yoksa aktivite dışından gelen girdiye mi bağlı olduğunu gösterir. Aktiviteler arasındaki bağımlılıkları, öncelik ilişkilerini belirler.

Aktivite Bağımlılıkları Türleri

Aktivite bağımlılıkları, zorunlu veya isteğe bağlı olarak kategorize edilebilir ve bunlar dahili veya harici olabilir. Aktivite bağımlılıkları aşağıdaki gibidir;

  • Zorunlu bağımlılıklar (2) – Sözleşmeye dayalı olarak gerekli olan veya işin doğası gereği zorunlu olan ilişkidir. Bunlara katı mantık (hard logic) de denir. Örneğin temel atılmadan 1. Kat inşaatı başlayamaz.
  • İsteğe bağlı bağımlılıklar (2) – Deneyimler veya belirli bir sıralamanın istendiği durumlarda kurulan ilişkilerdir. Bunlara yumuşak mantık (soft logic) de denir. İsteğe bağlıdır ve proje ilerledikçe, daha iyi bir sıralama bulundukça veya zaman çizelgesinin kısaltılması gerektiğinde değiştirilebilirler.
  • Dış bağımlılıklar (2) – Proje aktiviteleri ile proje dışı aktiviteler arasındaki ilişkidir. Örneğin, prototip oluşturmak için gerekli olan bir parçanın teslimi.
  • İç bağımlılıklar (2) – Proje aktiviteleri arasındaki bir bağımlılıklardır.

Öncelik İlişkileri

Öncelik ilişkisi (3), öncelik diyagramı oluşturmak için kullanılır. Diğer bir deyişle, aktivitelerin gerçekleştirilmesi gereken sırayı tanımlayan faaliyetler arasında öncelik ilişkisi kurulur. Her aktivitenin iki noktası vardır: başlangıç ve bitiş. Öncelik ilişkileri, bu noktaları birbirine bağlarken uygun mantığı göz önünde bulundurur. Öncelik, iki aktiviteden hangisinin ilişkiyi (öncel aktivite) ve hangisinin onun tarafından yönlendirildiğini (ardıl aktivite) gösterir.

Öncelik İlişkilerinin Türleri

Dört öncelik ilişkisi türü vardır. Öncel faaliyetler bağımlı bir aktiviteden öncedir ve ardıl aktiviteler başka bir aktiviteden sonra gelirler

  • Tamamlanma – Başlama (TB) (4) – Öncel aktivite bitene kadar ardıl aktivitenin başlayamayacağı ilişkidir.
  • Tamamlanma – Tamamlanma (TT) (4) – Öncel aktivite bitene kadar ardıl aktivitenin bitiremeyeceği ilişkidir.
  • Başlama – Başlama (BB) (4) – Öncel aktivite başlayana kadar ardıl aktivitenin başlayamayacağı ilişkidir.
  • Başlama -Tamamlanma (BT) (4) – Ardıl aktivitenin öncel faaliyet başlayana kadar tamamlanmayacağı ilişkidir.

Bkz: PMBOK7’yi Beraber Okuyalım – 43 – Proje Performans Alanları – Planlama – 4

Proje Aktivitelerini Sıralama Yönergeleri

Proje aktiviteleri etkin bir şekilde sıralamak için:

  • Proje Zaman Çizelgesi hazırlama yöntemi ve aracı hakkında bilgi ve aktivitelerin nasıl sıralanabileceği hakkında bilgi için Zaman Çizelgesi Yönetimi Planını gözden geçirin.
  • Aktivite listenizi kullanarak proje aktiviteleri arasındaki bağımlılıkları belirleyin.
  • Öncel veya ardıl ilişkiler dahil olmak üzere her bir aktivitenin özelliklerini gözden geçirerek öncel ve ardıl aktiviteleri belirleyin.
  • Kilometre taşı aktivitelerinin tarihleri için kilometre taşı listesini gözden geçirin.
  • Aktivite sıralamasını etkileyebilecek kapsam tanımı, teslimatlar, kısıtlar ve varsayımlar için Proje Kapsam Bildirimini gözden geçirin.
  • Devlet veya endüstri standartları, Proje Yönetim Bilgi Sistemi, zamanlama aracı ve çalışma yetkilendirme sistemleri vb. Çevresel İşletme Faktörlerini gözden geçirin.
  • Aktivite planlama politikaları, prosedürleri, yönergeleri ve şablonlar vb. Organizasyonel Süreç Varlıklarını gözden geçirin.
  • Proje zaman çizelgesi ağ diyagramını geliştirmek için Öncelik Diyagramı Yöntemi, bağımlılık belirleme, önde gitme ve bekleme teknikleri kullanın.
  • Proje zaman çizelgesi ağ diyagramını yazılı hale getirin ve gerektiğinde ilgili proje belgelerini güncelleyin.

(1) Referans: Project Management Institute, A Guide to the Project Management Body of Knowledge (PMBOK® Guide) – Sixth Edition, Project Management Institute, Inc., 2017, Sayfa 191-192.

(2) Referans: Project Management Institute, A Guide to the Project Management Body of Knowledge (PMBOK® Guide) – Sixth Edition, Project Management Institute, Inc., 2017, Sayfa 191-192.

(3) Referans: Project Management Institute, A Guide to the Project Management Body of Knowledge (PMBOK® Guide) – Sixth Edition, Project Management Institute, Inc., 2017, Sayfa 189-190.

(4) Referans: Project Management Institute, A Guide to the Project Management Body of Knowledge (PMBOK® Guide) – Sixth Edition, Project Management Institute, Inc., 2017, Sayfa 189-190.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

PMP Hazırlık – Projeye Başlamak – Zaman – 32

Decomposition - Project Management Knowledge Hub

Aktivitelerin Belirlenmesi

Aktivite (1), Bir proje süresince gerçekleştirilen farklı, zaman çizelgelenmiş çalışma bölümüdür. Aktiviteler, projede gerçekleştirilecek çalışmalara yönelik tahminlere, süre ve maliyetlere, yürütmeye, izleme ve kontrole temel oluşturur. Aktivite özellikleri aşağıdaki gibidir;

  • Gerçekleşmesi istenen bir süresi vardır. (Ne kadar sürer?)
  • Gerçekleştirilmesi için kaynak(lar) gerekir. (İşi kim yapacak?)
  • Performansa dayalı bir sonucu olmalıdır. (Ne yapılıyor?)

İş Kırılımı Yapısında (İKY) yer alan iş paketleri, aktiviteler adı verilen daha küçük bileşenlere ayrıştırılır. Aktiviteler İKY’de görünmeyip Aktivite listesinde* ayrı olarak belgelenirler. Ek olarak, proje zaman çizelgesinde veya kişinin kendi çalışma planında yer alırlar.

Bkz: Proje Aktivitelerin Tahmin Edilmesi

Aktivite ve Görev

“Aktivite” ve “görev” kelimeleri ortak kullanımda ve birçok organizasyonda birbirinin yerine kullanılabilse de, “aktivite” PMBOK® Kılavuzunda onaylanmış terminolojidir. PMP sertifikası almak isteyenlerin, kendi terminolojilerini mümkün olduğunca PMBOK® Kılavuzunda kullanılan dille uyumlu hale getirmeleri gerekir.

Proje süresince gerçekleştirilen işlere atıfta bulunmak için “aktivite” kelimesini kullanın. “Görev” kelimesi, genellikle Microsoft® Project gibi proje yönetimi yazılımı kullanırken veya yapmanız gereken diğer işlerle ilgili olarak kullanın.

Özellikler

Çevik yöntemlerde Özellikler, iş değeri sağlayan ilgili işlevleri bir arada gruplandırmak için kullanılır. İstenen işlevselliği sağlamak için gerçekleştirilen faaliyetler ve çabalar (dokümantasyon, testler, kalite/sorun giderme vb.) dahil olmak üzere, tahmin edilebilen, izlenebilen ve bir küme olarak yönetilebilen proje bileşenleridir.

Özelliklere uyumlu zamanlama, ilgili proje çalışmalarının koordine edilmesini sağlar. Tahminler, yapılanların kuruma ve son kullanıcılara ne zaman sunulabileceğinin bir görünümünü verir. İlerleme, kalan özelliklere kıyasla müşteri tarafından kabul edilen özelliklere dayalı olarak ölçülebilir.

Kilometre taşları

Kilometre taşı (2), proje, program veya portföydeki önemli bir nokta veya olaydır. Kilometre taşlarının süresi yoktur. Kilometre taşları belirteç görevi görür ve proje yöneticisi, müşteri veya her ikisi tarafından tanımlanır. Bkz: Projelerde Kilometre Taşları Neden Önemlidir?

Proje Aktivitelerini Belirleme Yönergeleri

Proje aktivitelerini tahmin etmek için aşağıdakilere dikkat edilmelidir;

  • Proje çalışmasını yönetmek için gereken ayrıntı düzeyi hakkında Zaman Çizelgesi Yönetimi Planını gözden geçirin.
  • İKY, teslimatlar, varsayımlar ve kısıtlamalar için Kapsam Temel Çizgisini gözden geçirin.
  • Organizasyon kültürü ve yapısı, yayınlanmış ticari bilgiler ve proje yönetimi bilgi sistemleri gibi Çevresel İşletme Faktörlerini gözden geçirin.
  • Alınan dersler, standartlaştırılmış süreçler, şablonlar, kurumsal politikalar, zaman çizelgesi prosedürleri ve yönergeler için Organizasyonel Süreç Varlıklarını gözden geçirin.
  • İKY’de yer alan her bir iş paketini analiz edin ve istenen çıktıyı üretmek için gerekli olacak aktivitelere ayrıştırın;
    • Gerekli aktivitelerin gözden kaçırılmaması için proje ekibiyle beyin fırtınası oturumları gerçekleştirin.
    • Aktivitelerin proje hedeflerine ulaşmanızı sağlayacağından emin olmak için Proje Kapsam Bildirimine bakın.
  • İlgili konularda uzmanların görüşüne başvurun.
  • Aktivite tanımı üzerindeki olası etkileri için tüm kısıtları ve varsayımları değerlendirin.
  • Her bir iş paketini aktivitelere ayırıştırdıktan sonra Aktivite listenizi gözden geçirin;
    • Açıklamaların gerçekleştirilecek aktiviteleri doğru bir şekilde yansıttığından emin olun.
    • Aktivite tanımlarının mümkün olduğunca spesifik olduğunu doğrulayın. Örneğin, istenen sonuç revize edilmiş bir kullanıcı kılavuzuysa, aktiviteyi “yeni kullanıcı kılavuzu üret” yerine “kullanıcı kılavuzunu revize et” olarak tanımlayın.
    • Her iş paketi için listelenen aktivitelerin teslimatın tatmin edici bir şekilde tamamlanması için gerekli ve yeterli olduğunu onaylayın.
    • Listenin İKY’nin bir uzantısı olarak düzenlendiğini doğrulayın.

(1) Referans: Project Management Institute, A Guide to the Project Management Body of Knowledge (PMBOK® Guide) – Sixth Edition, Project Management Institute, Inc., 2017, Sayfa 183.

(2) Referans: Project Management Institute, A Guide to the Project Management Body of Knowledge (PMBOK® Guide) – Sixth Edition, Project Management Institute, Inc., 2017, Sayfa 186.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

PMP Hazırlık – Projeye Başlamak – Zaman – 31

The Complete Guide To Timeboxing For Beginners

Çevik/Uyarlamalı Yaklaşımlarda Zaman Yönetimi

Çevik/uyarlamalı yaklaşımla nihai bir tamamlanma tarihi planlanabilse de, proje genelindeki aktiviteler, yinelemeli çizelgeleme ile planlanırlar. Bu yaklaşım, proje ilerledikçe değişen gereksinimler doğrultusunda önceliklerin ayarlanmasını sağlar.

Çevik yaklaşım, çalışmalar, incelemeler, uyarlamalar veya ayarlamalar için kısa döngüler kullanırlar. Çıktılar hakkındaki hızlı geri bildirim, yinelemeli çizelgeleme ve isteğe bağlı çekme tabanlı(iş bitince iş listesinden işi alma) çizelgelemenin temeli haline gelir.

Proje Zaman Çizelgesi Yönetimi süreçleri aşağıdaki gibidir;

  • Zaman Çizelgesi Yönetiminin Planlanması
  • Aktiviteleri Tanımlanması
  • Aktivitelerin Sıralanması
  • Aktivite Sürelerinin Tahmin Edilmesi
  • Zaman Çizelgesinin Geliştirilmesi
  • Zaman Çizelgesinin Kontrolü

İş Biriktirme Listesi ile Yinelemeli Zaman Çizelgeleri

Bu yöntem, kullanıcı hikayelerinde tanımlanan gereksinimlere bağlı olarak, iki hafta vb. belirli bir zaman aralığında aktiviteleri geliştirmek ve planlamak için aşamalı olgunlaştırma (yaklaşan dalga) tekniğini kullanır. Kullanıcı hikayeleri, seçilir, ekibin iş değerini erken ve kademeli olarak sunmasına olanak tanıyacak şekilde önceliklendirilir.

Kalan kullanıcı hikayeleri iş biriktirme listesine eklenir ve önceliklerine göre sonraki yinelemelerde ele alınır. Bu yaklaşımın yararı, tüm proje boyunca değişikliklere/uyarlamalara izin vermesidir. Ancak karmaşık bağımlılık ilişkileri olan projelerde iyi çalışmaz.

İsteğe Bağlı Planlama

Bu yöntem, geleneksel zaman çizelgelerini hiç kullanmaz, kapasiteleri izin verdiği ölçüde ekip üyelerinin kuyruktan işleri “çekmesini” sağlar. Kanban ve Yalın metodolojilerine dayanan bu yaklaşım, ekip üyelerinin çalışmalarını dengelerken aynı zamanda artan iş değeri sağlar. İş nispeten eşit miktarlara bölündüğünde en iyi sonucu verir, ancak karmaşık bağımlılık ilişkileri olan projelerde iyi çalışmaz.

Zaman Çizelgesi Yönetimi Planı Geliştirme Yönergeleri

Zaman Çizelgesi Yönetimi Planı geliştirmeye yönelik yönergeler aşağıdaki gibidir;

  • Kapsam temel çizgisi gibi geliştirmeye yönelik bilgiler ve risk kararları gibi zaman çizelgelemeyle ilgili diğer bilgiler için Proje Yönetimi Planını gözden geçirin. Bkz: Proje Yönetimi Planı Geliştirmek – 1Proje Yönetimi Planı Geliştirmek – 2Proje Yönetimi Planı Hazırlamak – 3Proje Yönetimi Planı Hazırlamak – 4
  • Proje ile ilgili hedefler, üst düzey kilometre taşları ve proje zaman çizelgesini kimin onaylayacağı görmek için proje başlatma belgesini inceleyin.
  • Organizasyon kültürü ve yapısı, kaynak mevcudiyeti ve becerileri, proje yönetimi yazılımının kullanımı, yayınlanmış ticari bilgiler ve organizasyonel çalışma yetkilendirme sistemleri gibi Çevresel İşletme Faktörlerini gözden geçirin.
  • İzleme ve raporlama araçları, tarihi bilgiler, alınan dersler, zaman çizelgesi kontrol araçları, zaman çizelgesi kontrolü ile ilgili politikalar, prosedürler, şablonlar, proje kapanışı yönergeleri ve risk kontrol prosedürleri vb. Organizasyonel Süreç Varlıklarını gözden geçirin.
  • Önceki benzer projelerden zaman çizelgesi geliştirme ve yönetimi konusunda proje ekibine tavsiyede bulunmak için uzman görüşünü kullanın.
  • Zaman Çizelgesi Yönetim Planını geliştirmek için toplantılar yapın.
  • Zaman Çizelgesi Yönetimi Planını yazılı hale getirin.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

PMP Hazırlık – Projeye Başlamak – Zaman – 30

Project Schedule

Zamanı Planlamak ve Yönetmek

Proje Zaman Çizelgesi, projenin tamamlanmasının ne kadar sürdüğünü gösteren bir grafiktir. Proje kapsamında gerçekleştirilecek aktiviteler, her bir aktivitenin süresi ve birbirleriyle nasıl ilişkili olduğu da dahil olmak üzere bir dizi bileşen içerir.

Bu konu, ECO’da aşağıdaki maddelere yöneliktir;

  • Proje aktiviteleri ile ilgili tahminler yapmak (Kilometre taşları, bağımlılıklar, hikaye noktaları vb.). (EKO 2.6.1)
  • Karşılaştırmaları ve geçmiş verileri kullanmak. (EKO 2.6.2)
  • Metodolojiye dayalı bir zaman çizelgesi hazırlamak. (EKO 2.6.3)
  • Metodolojiye dayalı olarak devam eden ilerlemeyi ölçmek. (EKO 2.6.4)
  • Metodolojiye göre zaman çizelgesini gerektiği gibi güncellemek. (EKO 2.6.5)
  • Diğer projeler ve diğer operasyonlar ile koordinasyon sağlamak. (EKO 2.6.6)

Proje Zaman Çizelgesi

Proje Zaman Çizelgesi(1), planlanan tarihler, süreler, kilometre taşları ve kaynaklarla bağlantılı aktiviteleri gösteren bir grafiktir. Proje ekibinin belirli tarihlerde ve belirli bir sırayla aktiviteleri başlatma ve bitirme tarihlerini içerir. Proje Zaman Çizelgesi, kilometre taşları için planlanan tarihleri de içerir. Proje Zaman Çizelgesinin amacı, proje hedeflerini zamanında tamamlamak için aktiviteleri tek bir planda koordine etmektir. Ayrıca zaman çizelgesi performansını izlemek ve üst yönetimi ve proje paydaşlarını proje durumu hakkında bilgilendirmek için kullanılır.

Karşılaştırmalar ve Geçmiş Veriler

Proje Zaman Çizelgesi bağlamında kıyaslama(2), başka bir projede benzer bir ürün veya hizmet için hazırlanmış bir çizelgeyle karşılaştırma yapmaktır. Kıyaslamalar, projenin fizibilitesini değerlendirmeye yardımcı olmak için çizelgelemenin başlangıcında faydalı olabilir.

Tarihsel veriler, geçmiş projelere ilişkin ayrıntılı bilgilerin mevcut olduğu projenin aşamalarını veya aktiviteleri planlarken çok faydalıdır. Bir aktivitenin ne kadar sürmesi gerektiğine dair iyi bir “başlangıç noktası” sağlar.

Proje Zaman Çizelgesi Yönetimi Planı

Zaman çizelgesi yönetim planı(3), zaman çizelgesini geliştirmek, izlemek ve kontrol etmek için kriterleri ve faaliyetleri belirleyen, proje veya program yönetim planının bir bileşenidir. Aktivitelerin nasıl tanımlanacağını ve aşamalı olarak detaylandırılacağını, proje için kullanılacak çizelgeleme yöntemini ve aracını tanımlar. Zaman çizelgesinin formatını, zaman çizelgesi geliştirme, izleme ve kontrol etme kriterlerini belirler. Bkz: Zaman Çizelgesi Yönetimi Planı

Proje Zaman Çizelgesi Yönetim Planı, aşağıdakileri içerir;

  • Proje zaman çizelgesi modeli – Proje zaman çizelgesi modeli, proje zaman çizelgesini geliştirmek için uygulanacak metodoloji ve araçtır. Projenin yürütülmesi sırasında proje zaman çizelgesinin nasıl güncelleneceğini ve ilerlemenin nasıl kaydedileceğini açıklar
  • Doğruluk – Doğruluk düzeyi, gerçekçi aktivite süresi tahminlerini belirlemek için kullanılan kabul edilebilir aralıktır. Risk için beklenmedik durum yedeği olarak belirli bir oranı içerebilir.
  • Birimler – Her bir kaynak için süre ölçü birimleri (gün, hafta vb.) tanımlanır.
  • Organizasyonel prosedürlere bağlantı – İKY, zaman çizelgesi yönetimi için çerçeve olarak kullanılır. Yapılan tahminler ve ortaya çıkan zaman çizelgeler ile tutarlılık olmalıdır.
  • Kontrol eşikleri – Kontrol eşikleri, eyleme geçmeden önce zaman performansını izlemek için tanımlanmış varyans eşikleri Yüzde olarak ifade edilir. Örneğin, zaman çizelgresinin %10 gerisinde veya %15 ilerisinde vb.
  • Kurallar – Performans ölçüm kurallarını içerir; Örneğin, Kazanılmış Değer Analizi kuralları:
    • Tamamlanma yüzdesini belirleme kuralları.
    • İlerleme ve zaman çizelgesi performansının ölçüleceği aktiviteler.
    • Kazanılmış değer ölçüm teknikleri.
    • Zaman Çizelgesi Varyansı(ZÇV) ve Zaman Çizelgesi Performans endekis (ZÇPE) vb. performans ölçümleri
  • Raporlama – Raporlama formatları, zaman çizelgesi raporları ile ilgili sıklık ve formatları tanımlar.
  • Süreç açıklamaları – Süreç açıklamaları, zaman çizelgesi yönetimi süreçlerinin nasıl gerçekleştirileceğini açıklar.

Bkz: Zaman Çizelgesi Yönetimi Planının Hazırlanması

(1)Referans: Project Management Institute, A Guide to the Project Management Body of Knowledge (PMBOK® Guide) – Sixth Edition, Project Management Institute, Inc., 2017, Sayfa 205-207.

(2)Referans: Project Management Institute, A Guide to the Project Management Body of Knowledge (PMBOK® Guide) – Sixth Edition, Project Management Institute, Inc., 2017, Sayfa 181-182.

(3)Referans: Project Management Institute, A Guide to the Project Management Body of Knowledge (PMBOK® Guide) – Sixth Edition, Project Management Institute, Inc., 2017, Sayfa 182.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

PMP Hazırlık – Projeye Başlamak – Bütçe ve Maliyet Temel Çizgisi – 29

Project Budget Management: Everything You Need To Know - ClearPoint Strategy

Bütçe Tahminleri

Proje bütçesinin tahmin edilmesi, maliyet temel çizgisi oluşturmak için aktivitelerin veya iş paketlerinin tahmini maliyetlerinin bir araya getirilmesi sürecidir. Proje bütçesi, kapsam temel çizgisinde ve proje zaman çizelgesinde tanımlandığı şekilde projeyi tamamlamak için gereken tüm finansmanı içermelidir. Projenin maliyet performansı, maliyet temel çizgisine göre ölçülür.

Maliyet Temel Çizgisi

Maliyet temel çizgisi, yalnızca resmi değişiklik kontrol prosedürleriyle değiştirilebilen ve gerçekleşen sonuçlarla karşılaştırma yapmak için temel olarak kullanılan, yönetim rezervleri hariç, zaman bazlı proje bütçesinin onaylanmış versiyonudur. Zaman bazlı proje bütçesi dönemsel maliyet tahminlerinin kümülatif halidir. Nakit akışı da denilir.

Maliyet temel çizgisi öngörülen risklerden kaynaklı ek maliyetlerin ortaya çıkması olasılığına karşı Beklenmedik Durum Yedeklerini içerir. Maliyet temel çizgileri, her projenin benzersiz bütçesine ve zaman çizelgesine bağlı olarak projeden projeye değişiklik gösterir.

Maliyet temel çizgisi oluşturulduktan sonra, proje yöneticisi için bir taahhüt haline gelir. Proje yöneticisi, bir zaman perspektifi ile, projeye taahhüt edilen fonları maliyet temel çizgisiyle eşleştirmeye çalışmalıdır.

Maliyet Temel Çizgisi Hazırlama Yönergeleri

Maliyet temel çizgisi, proje yaşam döngüsü boyunca maliyet performansının izlenmesine ve ölçülmesine yardımcı olur. Maliyet temel çizgisini hazırlamak için aşağıdakilere dikkat edilmesi gerekir;

  • İKY, proje zaman çizelgesi, maliyet tahminleri ve risk yönetim planı gibi maliyet temel çizgisini hazırlamak için gerekli girdileri toplayın.
  • İşlerin ne zaman gerçekleşeceğini görmek için proje zaman çizelgesini kullanın.
  • Her iş paketi için, gerçekleşeceği zaman dilimini esas alarak fon tahsis edin.
  • Ek masraf riskini karşılamak için bir beklenmedik durum yedeği ekleyin.
  • Düşük risk değerlerine sahip iş paketleri için beklenmedik durum yedekleri eklemeyin.
  • Her bir dönem için maliyetlerin toplamını hesaplayın ve grafik ile gösterin.
  • Maliyet temel çizgisini onaylatın ve ilgi proje paydaşları ile paylaşın.

Proje Bütçesi Bileşenleri

Proje bütçesi, bir dizi bileşenden oluşur. Bütçe, aktivitelerin maliyet tahmininden başlayarak oluşturulur. Aktivitelerle ilişkili bilinen riskler aktif kabulleniliyorsa beklenmedik durum yedeği eklenir. Örneğin, bir evin temelini inşa ederken, planlanmamış ikinci bir gün için kazı ekipmanının kiralanması vb.

Aktivite maliyetleri daha sonra iş paketi seviyesine toplanır ve iş paketi seviyesindeki riskler için beklenmedik durum yedeği eklenir.

Maliyet temel çizgisini oluşturmak için tüm iş paketi tahminleri toplanır. Sponsor, öngörülemeyen riskler (bilinmeyen-bilinmeyenler) için bir yönetim rezervi ekleyebilir. Sonuç, proje bütçesidir.

Bütçe Zorlukları

Bütçe aşağıdaki konulardan etkilenir;

  • Yeni veya değişen proje gereksinimleri.
  • Yeni riskler
  • Mevcut risklerin olasılıkları veya etkilerindeki değişiklikler.
  • Ekonomik koşullar, tedarik sözleşmesi değişiklikleri, kaynak maliyetleri vb. Sebeplerle maliyet tahminlerinde yapılan değişiklikler.

Bunlardan herhangi biri meydana geldiğinde, aşağıdakilerden biri veya birkaçı değişmelidir:

  • Proje bütçesi
  • Proje maliyetleri
  • Proje Zaman Çizelgesi
  • Kapsam

Bütçe sabit kalırsa ve ek fon yoksa, proje değişmek zorunda kalır.

Finansman Limiti Uzlaşması

Finansman limiti uzlaşması, proje fon limitleri ile planlanan harcamalar arasındaki farklılıkları belirlemek için planlanan harcamaları, proje için ayırılan fon taahhüdü ile uyumlaştırma sürecidir. Projelerde sermaye akışını düzenlemek ve fazladan harcamalara karşı koruma sağlamak için genellikle finansman limitleri uygulanır. Proje bütçesinin belirlenen limitlerle uzlaştırılması gerekir. Bu yaklaşım, proje zaman çizelgesini, kaynak dağılımını ve kullanımını etkileyebilir, proje kapsamını değiştirebilir. Bkz: Proje Yönetiminde Finansman Limiti Uzlaşması (Funding limit reconciliation)

Gelecekteki Bütçe Zorluklarını Öngörmek için Yönergeler

Tüm olasılıklar planlanamasada, gelecekteki bütçe zorluklarını planlamaya yardımcı olacak birkaç yönerge aşağıdadır;

  • Paydaş kayıtlarını güncel tutmak ve projeye yeni paydaşlar eklendiğinde proje gereksinimlerindeki değişiklikleri belirleyin.
  • Yeni riskleri ve mevcut risklerdeki değişiklikleri tespit etmek için riskleri izleyin.
  • Tedarikçilerin performansını izleyin.
  • Projedeki tüm değişiklikleri izleyin ve bütçe dahilinde tutmak için Entegre Değişiklik Yönetim Sistemini takip edin.

Bütçe Belirleme Yönergeleri

Proje bütçesini etkin bir şekilde belirlemek için;

  • Proje maliyetlerinin nasıl yönetileceği, kontrol edileceği ve aktivite maliyet tahminleri için kullanılan yöntem ve doğruluk düzeyi hakkında bilgi için Maliyet Yönetimi Planını gözden geçirin.
  • Personel nitelikleri, personel oranları, ödüllendirme vb. için Kaynak Yönetimi Planını gözden geçirin.
  • Proje kapsam bildirimi, İKY ve İKY sözlüğü için Kapsam Temel Çizgisini gözden geçirin.
  • Proje faaliyetleri için gereken kaynakların türü, miktarı ve süresi için proje zaman çizelgesini kontrol edin.
  • Maliyet tahminini etkileyebilecek herhangi bir riski göz önünde bulundurmak için risk kayyıtlarını gözden geçirin.
  • Maliyet tahmin ilkeleri, maliyet tahmin şablonu, geçmiş bilgiler ve alınan dersler gibi bu süreci etkileyebilecek Organizasyonel Süreç Varlıklarını gözden geçirin.
  • Proje için bir bütçe belirlemek üzere maliyetlerin bir araya getirilmesi, rezerv analizi, uzman görüşü, geçmiş bilgiler ve finansman limiti uzlaşması gibi araç ve teknikleri kullanın.
  • Proje bütçesini yazılı hale getirin ve maliyet temel çizgisi oluşturun.
  • Proje finansman gereksinimlerini belirleyin. Bkz:Proje Yönetiminde Projenin Finanse Edilmesi (Financing)
  • İlgili proje belgelerini güncel tutun.

Görseller: PM Illustrated: A Visual Learner’s Guide to Project Management by Mike Griffiths 

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

PMP Hazırlık – Projeye Başlamak – Bütçe ve Kaynaklar – 28

Importance of Budget: Why is it important for the government to have a  budget?

Bütçeyi ve Kaynakları Planlamak ve Yönetmek

Proje maliyetleri doğru yönetilmezse, harcamalar kontrolden çıkabilir. Bütçenizle uyum kalarak kaynaklar ve aktiviteler üzerinde ayarlamalar yapmak, doğru maliyetleri yakalamak gerekir. Maliyet Yönetimi Planı, projenin yaşam döngüsü boyunca aktiviteleri, ortaya çıkabilecek sorunları veya değişiklikleri yönetebilmek için proje maliyetlerini planlamanı, yönetmenizi ve güncel tutmanızı sağlar.

Bu konu, ECO’da aşağıdaki maddelere yöneliktir;

  • Bütçe ihtiyaçlarını tahmin edin. (EKO 2.5.1)
  • Gelecekteki bütçe darboğazlarını tahmin edin. (EKO 2.5.2)
  • Bütçe sapmalarını izleyin ve yönetişim süreciyle çalışın. (EKO 2.5.3)
  • Kaynakları planlayın ve yönetin. (EKO 2.5.4)

Maliyet Tahminleri

Maliyetleri tahmin etmek, projedeki her aktivite için maliyet tahmini yapmaktır. Maliyetler, işçilik, malzeme, ekipman, tesisler, hizmetler, bilgi teknolojisi, beklenmedik durum yedekleri ve dolaylı maliyetleri içerir. Mantıklı tahminler, projeler hakkında doğru kararlar alınması, başarının daha sonra ölçülebileceği temelleri oluşturmayı sağlar.

Maliyetleri tahmin etmek için kullanılan yaygın araçlar ve teknikler aşağıdakileri içerir;

Tahmin Tekniklerinin Avantajları ve Dezavantajları

Farklı tahmin teknikleri kullanmanın yararları ve sakıncaları vardır;

  • Benzer tahminleme – en hızlı ve ucuz yöntemdir. Sapma olasılığı yüksektir.
  • Aşağıdan Yukarıya tahminleme – En gerçekçi sonucu verir ancak efor ve zaman harcamak gerekir, maliyetlidir.
  • Parametrik tahmin – Gerçekçi veriler ve kayıtlar olduğunda iyi bir yöntemdir. Değişken ortamlarda (enflasyon, verimlilik vb.) yanıltıcı olabilir.

Ortak Tahmin Türleri

  • Kaba Tahmin (Rough Order of Magnitude-ROM) – Genellikle projenin başında yapılır. Üst düzey tarihsel ve parasal verilere dayanan, uzman uzman görüşü modelidir. Doğruluk payı –%25 ila +%75 arasında kabul edilir.
  • Kesin tahmin – Proje ile ilgili ayrıntılı bilgilere dayanarak yapılır. Proje yöneticisi tarafından İKY’deki her iş paketinin süre ve/veya maliyetini tahmin ederek bulunur. Doğruluk payı: –5% +%10 arasında kabul edilir.
  • Aşamalı Olgunlaşma tahmini (veya yaklaşan dalga”) – Başlançta net tahminler yapma, proje ile ilgili çalışmalar netleştikçe tahminleri geliştirmeye dayalı yöntemdir.

Yönetişim

Maliyet tahminlerine uygulandığı şekliyle yönetişim, proje aşamalarını yönetmek olarak tanımlanabilir. Proje yaşam döngüsünün farklı aşamaları için farklı türde maliyet tahmini ve doğruluk düzeyi gerekli olabilir. Aşağıdaki maddeler maliyet tahmin yöntemini etkileyebilir;

  • Yazılım kullanılabilirliği
  • Ekip üyesi deneyimi
  • Proje yaşam döngüsü aşaması
  • Zaman kısıtları
  • Proje tipi
  • Kişisel tercihler

Alınan Dersler Kayıtları

Projelerde, geçmiş projelerden alınan dersler, daha önce edinilen bilgilerden yararlanmak için sonraki çalışmalara uygulanabilir. Önceki projelerden elde edilen deneyimler de bütçeleme sürecinin önemli bir bileşenidir. Alınan Dersler Kayıtları , benzer projelerdeki faaliyetler ve iş paketleri için maliyet tahminleri geliştirmek için kullanılabilir, maliyet tahmini başarıları ve eksiklikleri hakkında değerli bilgiler içerebilir.

Maliyetleri Tahmin Etme Yönergeleri

Proje maliyetlerinin doğru bir şekilde tahmin edilmesi, bütçe aşımlarını ve öngörülemeyen harcamaları önler. Doğru maliyet tahminleri yapmak, proje maliyet performansını ölçmek için kullanılacak olan maliyet temel çizgisini oluşturmaya yardımcı olur. Maliyetleri tahmin etmek için bazı yönergeler aşağıdadır;

  • İş paketleri için maliyet tahminleri, kaynakları fiilen sağlayacak ya da işi yapacak kişiler tarafından sağlanmalıdır. İlgili maliyetlerin ne olacağını en iyi tahmin edebilecek olan, işi yapacak, hizmeti veya malzemeyi sağlayacak kişilerdir. Bu maliyet rakamlarını gerçekçi tahminler halinde bir araya getirmek proje yöneticisinin sorumluluğundadır. Bkz: Projelerde Süre ve Maliyetleri Kim(ler) Tahmin Etmeli?
  • Bazı projelerde, proje yöneticisi maliyet tahminlerinin oluşturulmasından sorumlu olabilir. Bu gibi durumlarda bile, proje yöneticisi, yanlış varsayımlarda bulunulmadığından emin olmak için ilgili paydaşlardan gerçeklik kontrolü talep edebilir.
  • Maliyetlere ilişkin sektörel yayınlar veya kaynak oranları vb. tahmin yapmayı kolaylaştırıcı ilgili girdiler toplanmalıdır.
  • Hangi tahmin tekniğinin kullanılacağı belirlenmelidir.
  • Almaktansa yapmak, fazla mesai ücreti ödememek için süreyi uzatmak, kiralamak yerine satın almak, işi kurum içinde yürütmek yerine dış kaynak kullanmak vb. alternatif maliyetlendirme seçenekleri incelenmelidir. Bkz: Projelerde Maliyet-Fayda Analizi
  • Maliyet tahmininde kullanılacak ölçü birimleri(TL, USD vb.) belirlenmelidir.
  • Maliyetleri etkileyebilecek olası riskleri göz önünde bulundurulmalıdır. Bkz: Proje Riskleri – 3 – Maliyet
  • Tüm maliyet tahminlerinin maliyet muhasebesine uygun şekilde uygun tanımlarla atanması sağlanmalıdır.

Maliyet tahminleri aşağıdaki temel unsurları içermelidir;

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

PMP Hazırlık – Kapsam – 27

Myth: In Scrum, the Product Backlog has to consist of User Stories | by  Christiaan Verwijs | The Liberators | Medium

Ürün ve Yineleme İş Listeleri

İş Kırılım Yapısından (İKY) veya benzer süreçlerden gelen işler ve faaliyetler, iş (biriktirme) listelerine yerleştirilebilir. Ürün iş listesi, ürünü teslim etmek için beklenen tüm çalışmaların listesidir. Projenin ürün iş listesi proje boyunca değişir. Ürün iş listesi kalemleri (Product Backlog Items – PBI), işler tamamlandıkça kaldırılır. Ürün iş listesi, proje ilerledikçe ve gereksinimler değiştikçe güncellenir. Ürün iş listesini düzenlemek ve iyileştirmek, genellikle haftalık veya aylık olarak planlanmış, devam eden bir çalışmadır. Ürün iş listesi önceliklere ve değere göre sürekli önceliklendirilir.

Proje ekipleri, tamamlanması gereken işleri daha iyi yönetmek için, ürün iş listesindeki öğelere dayalı olarak kendi iş listeleri üzerinden yinelemeleri planlarlar. Proje ekibi Yineleme İş Listesinde, kapasitesine bağlı olarak bu süre içinde makul bir şekilde tamamlayabileceği ürün iş listesindeki hangi öğeleri ele alacağını belirler. Proje ekipleri yapılacak işlere harcanacak eforu ve buna bağlı önceliklerini netleştirirler.

Kullanıcı hikayeleri

Projeler değer sağlamak içindir. Kullanıcı(müşteri) için değerin ne olduğuna odaklanmak için proje ekipleri kullanıcı hikayelerini kullanırlar. Kullanıcı hikayeleri, proje ekibinin çalışmalarından kimin, nasıl yararlanacağının ve beklentisini çerçevelemeyi amaçlar.

Kullanıcı hikayeleri “Bir [kullanıcı adı veya kişi] olarak, [hedef veya niyet] istiyorum, böylece [hedef ne değer getiriyor] gibi bir şablonda açıklanır. Kurulacak cümlenin birçok varyasyonu vardır. Kurulan cümle yaratılacak değeri kapsadığı sürece bir hikaye olduğu kabul edilir. Kullanıcının isteğini ayrıntılı bir gereksinim veya spesifikasyondan ziyade kullanıcı hikayesi olarak tanımlamak, proje ekibinin sadece bir spesifikasyonu sunmak yerine kullanıcının gerçekte neye değer verdiğine daha fazla odaklanmasını sağlar.

Kapsamın Onaylanması için Araçlar ve Teknikler

Kapsamı doğrulamak için aşağıdaki araçlar, teknikler ve yaklaşımlar kullanılabilir;

  • Bitti Tanımı (Definition of Done- DoD)* – Yerine getirilmesi gereken tüm kriterlerin kontrol listesidir. Böylece teslimat, müşteri kullanımına hazır olarak kabul edilebilir.
  • Hazırın Tanımı (Definion of Ready-DoR)*  – Proje ekibinin üzerinde çalışmaya başlayabilmesi için ihtiyaç duyduğu bilgilerin tamamlanma durumudur.
  • Kabul Kriterleri (Acceptance Criteria)* – Teslimatlar teslim edilmeden önce kabul edilmiş ve karşılanması gereken bir dizi koşuldur.
  • Kapsamın Onaylanması (Validate Scope)*Tamamlanan teslimatlar üzerinden projenin kabulünü resmileştirme sürecidir. Kapsam onayı proje yöneticisinin, proje müşterisi veya sponsoru ile nihai sonuçtan memnun kaldıklarından emin olmak için teslimatlar ve sonuçlar için resmi kabullerini almaktır. Bkz: Kalite Kontrolü ve Kapsam Onaylama
  • Yineleme İncelemeleri (Iteration Reviews) – Yinelemenin sonunda veya buna yakın bir zamanda, proje ekibi ile yineleme sırasında yapılan tüm çalışmalar paydaşlarla paylaşılır ve geri bildirim alınır.
  • Varyans Analizi (Variance Analysis)*Temel çizgiler ve gerçekleşen performans arasındaki farkın nedenini ve derecesini belirlemek için kullanılan tekniktir. Varyansın kabul edilebilir olup olmadığı veya önleyici/düzeltici eylem gerekip gerekmediğine bakılır. Bkz: Proje Yönetiminde Varyans Analizi
  • Eğilim Analizi (Trend Analysis)*Geleceği tahmin etmek için matematiksel modelleri kullanan tarihsel sonuçlara dayalı analitik bir tekniktir. Proje performansı gözden geçirilerek iyileşme mi yoksa bozulma mı olduğunu belirlemek için kullanılır. 

*Sözlük tanımları Project Management Institute, A Guide to the Project Management Body of Knowledge (PMBOK® Guide) adresinden alınmıştır. – Altıncı Baskı, Project Management Institute, Inc., 2017 ve Project Management Institute, Agile Practice Guide, Project Management Institute, Inc., 2017.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

PMP Hazırlık – Kapsam – 26

İş Kırılım Yapısı (İKY)

İş Kırılım Yapısı (İKY), proje hedeflerine ulaşmak ve gerekli çıktıları oluşturmak için proje ekibi tarafından yürütülecek toplam iş kapsamının hiyerarşik olarak ayrıştırılmasıdır. İKY, projeyi tamamlamak için gereken toplam çalışma kapsamını tanımlar. Büyük projelerde, farklı aşamalar, farklı ayrıntı düzeyinde ayrıştırılabilir.

Bkz: İş Kırılım Yapısı Ne İşe Yarar?

İş Paketleri

Maliyet ve sürenin tahmin edildiği ve yönetildiği iş kırılım yapısının en alt seviyesinde tanımlanan işlere verilen addır. Bir iş paketi, planlanabilen, bütçelenebilen ve bir kişiye veya gruba atanabilen bir çıktıyı tanımlar. Burada dikkat edilmesi gereken, İKY’de atıfta bulunulan “iş”in aslında işin kendisinin değil, bir iş paketinin sonucu olan ürünler veya çıktılar olduğudur.

İKY Sözlüğü

İKY sözlüğü, iş kırılım yapısındaki her bir bileşen hakkında ayrıntılı teslimat, efor ve zamanlama bilgisi sağlayan bir belgedir. İKY sözlüğü aşağıdakileri içerebilir:

  • Aktivite İKY kodu
  • İşin tanımı
  • Varsayımlar ve Kısıtlar
  • Sorumlu kişi veya kuruluş
  • Zaman çizelgesi kilometre taşları
  • Bağlı olduğu aktiviteler
  • Çalışmayı tamamlamak için gerekli kaynaklar
  • Maliyet tahminleri
  • Kalite gereksinimleri
  • Kabul kriterleri
  • Teknik referanslar
  • Sözleşme bilgileri

Ayrıştırma

Ayrıştırma, proje kapsamını ve proje çıktılarını daha küçük, daha yönetilebilir parçalara bölmek için kullanılan bir tekniktir. İş paketi, yapılacak işleri içeren İKY’deki en küçük parçadır, böylece süre ve maliyet tahminleri yapılabilir. Ayrıştırma düzeyi, proje gereksinimlerine ve projeyi etkin bir şekilde yönetmek için gereken ayrıntı düzeyine bağlıdır. Ayrıştırma adımları aşağıdaki gibidir;

  • Teslimatları ve teslimatı gerçekleştirmek için gerekli aktiviteleri tanımlama
  • İKY’yi yapılandırma ve düzenleme
  • Üst seviye İKY bileşenlerini düşük seviyeli bileşenlere ayırma
  • Her bileşene benzersiz bir tanımlama kodu atama
  • Yapılan ayrıştırmayı gözden geçirme ve proje gereksinimleriyle uyumlu olduklarını doğrulama

Bkz: Proje Yönetiminde Ayrıştırma (Decomposition)

Kontrol Hesapları

Kontrol hesabı, kapsam, bütçe, fiili maliyet ve zamanlamanın entegre edildiği ve performans ölçümü için kullanılan kontrol noktasıdır. Maliyetlerin bütçe dahilinde olduğunu doğrulamak için kontrol noktaları genellikle finans departmanı tarafından izlenir. İKY içindeki farklı iş paketleriyle ilişkili bu hesaplar, performansı kontrol etmek için bir projedeki kazanılmış değerine göre izlenebilir ve doğrulanabilir. Kontrol hesapları birden fazla iş paketi içerebilir, ancak her iş paketi yalnızca bir kontrol hesabına atanmalıdır.

Bkz: Proje Yönetiminde Kontrol Hesapları

Planlama Paketleri

Planlama paketi, kontrol hesabının altındaki iş içeriğine sahip olup ayrıntılı değildir. Başka bir deyişle, henüz bir gereksinim ile ilişkilendirilmemiş işler için yer tutucu rolü oynar. Kontrol hesabına yerleştirilir ancak belirlenmiş aktivitelere sahip değildir. Planlama paketi, kontrol hesabında yer alan, ancak henüz maliyeti veya bütçesi tanımlanmamış herhangi bir şey olabilir.

Bkz: Proje Aktivitelerini Tanımlamak

İKY Kodu

İKY kodu, İKY’nin her bir bileşenini benzersiz şekilde tanımlamak için kullanılan bir numaralandırma sistemidir. İKY kodu, proje yöneticilerinin, özellikle performans, raporlama ve maliyet alanlarında İKY bileşenlerini daha kolay izlemesine olanak tanır.

Kapsam Temel Çizgisi

Kapsam temel çizgisi, resmi değişiklik kontrol prosedürleri kullanılarak değiştirilebilen ve gerçekleşen sonuçlarla karşılaştırma için temel olarak kullanılan, proje kapsam bildiriminin, İKY ve İKY sözlüğünün onaylanmış versiyonudur. Kapsam temel çizgisi proje yönetim planına dahil edilir. Toplanan veriler kapsam temel çizgisiyle uyumlu değilse, varyansa bağlı olarak işlem yapılması gerekebilir.

Kapsam temel çizgisi aşağıdakileri içerebilir;

  • Proje kapsam bildirimi
  • İKY
  • İKY sözlüğü

Bkz: PMBOK7’yi Beraber Okuyalım – 91 – Eserler – 4

İKY Oluşturma Yönergeleri

İKY oluşturmaya yönelik yönergeler aşağıdaki gibidirİ

  • Proje kapsam bildiriminden İKY’nin nasıl oluşturulacağını ve İKY’nin nasıl sürdürüleceğini, onaylanacağını belirten Kapsam Yönetimi Planının gözden geçirin.
  • Karşılanması gereken gereksinimlerin ve kapsam dışında bırakılacak işlerin tanımı için Proje Kapsam Bildirimini inceleyin.
  • Projenin sonucu olarak neyin üretilmesi gerektiğini ve projeyi ve nihai ürünlerini teslim etmek için ne yapılması gerektiğini anlamak için gereksinim belgelerini gözden geçirin.
  • Proje ile ilgili olan ve İKY’yi oluşturmak için referans olarak hizmet edebilecek sektöre özel İKY standartları (ISO gibi) gibi Çevresel İşletme Faktörlerini (ÇİF’ler) gözden geçirin.
  • Politikalar, prosedürler, İKY şablonları, önceki projelerin dosyaları ve alınan dersler gibi Organizasyonel Süreç Varlıklarını (OSV) gözden geçirin.
  • Proje kapsamını daha küçük, daha yönetilebilir parçalara bölmek ve alt bölümlere ayırmak için ayrıştırma yapın.
  • Etkili bir İKY oluşturmak için proje gereksinimlerini bileşen parçalarına ayırmak için gereken bilgileri analiz etmek için uzman görüşü kullanın.
  • Artırımlı olarak teslim edilebilecek iş ürünleriyle ilgili notlarınızı alın.
  • Kapsam temel çizgisini yazılı hale getirin ve gerektiğinde güncelleyin.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

PMP Hazırlık – Kapsam – 25

Proje Kapsam Bildirimi

Proje Kapsam Bildirimi

Proje Kapsam Bildirimi* proje kapsamının, ana çıktıların, varsayımların ve kısıtlamaların tanımıdır. Paydaşlar ve diğer proje üyeleri, proje sırasında kapsamın kapsam temel çizgisine göre doğrulanması, güncellenmesi veya değiştirilmesi gerektiğinde, Proje Kapsam bildirimine başvurabilirler.

Proje Kapsam Bildirimi her proje için farklı olacaktır, ancak PMBOK® Kılavuzunda belirtildiği gibi, aşağıdakilerin tamamını veya bir kısımını içerebilir:

  • Proje kapsam tanımı: Proje Başlatma Belgesinde ve gereksinim belgelerinde açıklanan ürün, hizmet veya sonucun özellikleri.
  • Kabul kriterleri: Teslimatlar kabul edilmeden önce yerine getirilmesi gereken koşullar.
  • Teslimatlar: Bir süreci, aşamayı veya projeyi tamamlamak için üretilmesi gereken herhangi bir benzersiz ve doğrulanabilir ürün, sonuç veya bir hizmettir. Proje raporları vb. belge çıktıları dahildir.
  • Projenin Kapsam Dışı Konuları: Genellikle projede neyin kapsam dışında tutulduğunu tanımlar. Neyin proje kapsamı dışında olduğunu açıkça belirtmek, paydaşların beklentilerini yönetmeye yardımcı olur.
  • Kısıtlar: Bir projenin veya sürecin yürütülmesini etkileyen sınırlayıcı faktörler.
  • Varsayımlar: Kanıt veya ispat olmaksızın doğru, gerçek veya kesin olarak kabul edilen planlama sürecindeki faktörlerdir. Yanlış oldukları ortaya çıkarsa bu faktörlerin potansiyel etkisi görülebilir.

Proje Kapsam Bildirimi ve Proje Başlatma Belgesi

Proje Başlatma Belgesi ve Proje Kapsam Bildirimi benzerdir, ancak farklı ayrıntı düzeyleri içerir. Proje Başlatma Belgesi, daha üst düzey proje amaçlarını ve hedeflerini içerirken, Proje Kapsam Bildirimi, projenin gerçek sonuçlarına odaklanan ayrıntılı bir belgedir.

Kapsam Yönetiminde Araç ve Teknikler

Kapsam tanımlamada kullanılan araç ve teknikler aşağıdadır;

  • Uzman Görüşü** – Uzman görüşü genellikle Proje Kapsam Bildirimini geliştirmek için gerekli bilgileri analiz etmek için kullanılır. Görüşler ve uzmanlıklar herhangi bir konuda olabilir.
  • Alternatiflerin Analizi – Bu veri analizi tekniği, proje kapsamını belirlemek için farklı yaklaşımları belirlemek ve mümkün olduğunca seçenekleri ortaya için kullanılır. Proje Yönetiminde Alternatif Analizi
  • Çok Kriterli Karar Analizi – Fikirleri analiz etmek için kullanılan bir karar verme tekniği. Proje kapsamını tanımlamaya yardımcı olacak fikirleri değerlendirmeye ve önceliklendirmeye yarar. Proje Yönetiminde Çoklu Kriter Karar Analizi
  • Kolaylaştırma – Kilit oyuncuları proje hedefleri ve sınırları konusunda kolaylaştırılmış atölye çalışmalarına katılmaya teşvik etmek, işlevler arası ve ortak bir anlayışa ulaşmaya yardımcı ol Proje Yönetiminde Kolaylaştırma
  • Ürün Analizi – Ürün analizi**, genellikle bir ürün hakkında sorular sorarak, ürünün kullanımını, özelliklerini ve diğer ilgili yönlerini tanımlamak için cevaplar oluşturmak anlamına gelen kapsamı tanımlama aracıdır. Spesifik bir ürüne bağlı olarak, ürün kırılımını, sistem analizi, gereksinim analizi, sistem mühendisliği, değer mühendisliği ve değer analizi gibi bir dizi analiz yöntemi kullanılabilir. Örneğin, ürününüz bir kameraysa, kapsamı oluşturmaya yardımcı olması için o ürünün lens, pil, kamera gövdesi ve kullanıcı arayüzü gibi tüm bileşenlerini analiz edersiniz. Proje Yönetiminde Ürün Analizi (Product Analysis)

Proje Kapsam Bildirimi Geliştirme Yönergeleri

Proje Kapsam Bildirimi hazırlarken aşağıdaki yönergelere dikkat edilmelidir;

  • Proje kapsamını geliştirmeye, izlemeye ve kontrol etmeye yönelik faaliyetler için Kapsam Yönetim Planı gözden geçirilmelidir.
  • Üst düzey proje tanımı, ürün özelliği ve proje onay gereksinimleri için Proje Başlatma Belgesine bakılmalıdır.
  • Projeye dahil edilecek gereksinimleri seçmek için Gereksinim Belgelerini gözden geçirilmelidir.
  • Politikalar, prosedürler, Proje Kapsam Bildirimi şablonu, önceki projelerden proje dosyaları, önceki aşamalardan veya projelerden alınan dersler gibi Organizasyonel Süreç Varlıkları gözden geçirilmelidir.
  • Proje kapsamını tanımlamak için uzman görüşü, ürün analizi, alternatiflerin analizi ve kolaylaştırılmış çalıştaylar gibi araç ve teknikler kullanılmalıdır.
  • Proje Kapsam Bildirimi gerektiğinde güncellenmelidir.

*Referans: Project Management Institute, A Guide to the Project Management Body of Knowledge (PMBOK® Guide) – Sixth Edition, Project Management Institute, Inc., 2017, Sayfa 154-155.

**Referans: Project Management Institute, A Guide to the Project Management Body of Knowledge (PMBOK® Guide) – Sixth Edition, Project Management Institute, Inc., 2017, Sayfa 153.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler

PMP Hazırlık – Gereksinimler – 24

Why software project management deviates from its requirements - Agile - ZenTao

Gereksinim Belgeleri

Gereksinim belgeleri, bireysel gereksinimlerin projedeki iş gereksinimlerini nasıl karşıladığını gösterirler. Dokümantasyon, bir projenin tüm paydaşların ihtiyaçlarını karşılaması için ihtiyaç duyulan tüm bireysel gereksinimlerden oluşur. Belgelerin bileşimi, projenin özel ihtiyaçlarına bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Bu nedenle, çok ayrıntılı ve kategorize edilmiş veya basit bir üst düzey gereksinimler listesine kadar değişkenlik gösterebilir. Gereksinim belgeleri içerebilir:

  • İş gereksinimleri: Organizasyonun üst düzey ihtiyaçları.
    • İzleme için iş ve proje hedefleri.
    • Gerekli iş kuralları.
    • Yol gösterici ilkeler.
  • Paydaş gereksinimleri: Doğrudan proje paydaşlarından gelen ihtiyaçlar.
    • Diğer organizasyonel alanlara etkiler.
    • İç veya dış paydaşlar üzerindeki etkiler.
    • Paydaş iletişimleri ve raporlama gereksinimleri.
  • Çözüm gereksinimleri: Bir projenin herhangi bir özelliği, işlevi, ürünü, hizmeti veya sonucu.
    • İşlevsel gereksinimler, ürünün eylemler, süreçler ve veriler gibi davranışlarına odaklanırlar.
    • İşlevsel olmayan gereksinimler; güvenlik, güvenilirlik ve emniyet gibi sonucun başarılı olması için mevcut olması gereken koşullardır.
  • Geçiş ve hazırlık gereksinimleri: Proje çalışmasının tamamlanması için gerekli geçici yetenekler.
    • Destek ve eğitim gereksinimleri.
    • Raporlama gereksinimleri.
  • Proje gereksinimleri: Genel projenin karşılaması gereken üst düzey gereksinimler.

Bunlar eylemler, süreçler veya projenin başka herhangi bir koşulu olabilir.

  • Hizmet seviyeleri, performans, güvenlik, uyumluluk vb.
  • Kabul kriterleri.
  • Kalite gereksinimleri: Bir projenin sonuçlarının doğrulandığı herhangi bir koşul.

Gereksinim Yönetim Planı

Gereksinim Yönetimi Planı*, gereksinimlerin nasıl analiz edileceğini, belgeleneceğini ve yönetileceğini açıklayan proje veya program yönetim planının bir bileşenidir. Gereksinimlerin toplanması sürecinin nasıl yönetileceği konusunda rehberlik sağlar;

  • Gereksinim faaliyetlerinin nasıl planlanacağı, izleneceği ve raporlanacağı.
  • Gereksinimlerdeki değişikliklerinin etkilerinin nasıl analiz edileceği, izleneceği, raporlanacağı ve bu değişiklikleri onaylamak için hangi yetki seviyesinin gerekli olduğu.
  • Proje gereksinimlerinin nasıl analiz edileceğini ve önceliklendirileceğini tanımlayan süreç.
  • Kullanılacak ölçütler ve bunları kullanma gerekçeleri.
  • Gereksinim İzlenebilirlik matrisinde hangi gereksinim özelliklerinin yer alacağı, gereksinim kategorizasyonu vb. izlenebilirlik yapısı.

Gereksinim İzlenebilirlik Matrisi

Gereksinim izlenebilirlik matrisi**, gereksinimleri kaynağından onları karşılayan çıktılara bağlayan bir tablodur. Bu matrisin amacı, belirlenen her gereksinimi doğrulamak ve onu doğrudan iş ve proje hedefleriyle ilişkilendirmektir. Proje yaşam döngüsü boyunca gereksinimleri izlemek ve proje kapanışında gereksinimlerin karşılandığını doğrulamak için kullanılabilir. Projenin kapsamını ve kapsamda önerilen değişiklikleri yönetmeye yardımcı olur.

Proje Gereksinimlerini Toplama Yönergeleri

Proje gereksinimlerinin toplanmasına ilişkin yönergeler aşağıdaki gibidir:

  • Proje ekiplerinin proje için hangi tür gereksinimlerin toplanması gerektiğini, nasıl toplayacağı konusunda Kapsam Yönetimi Planı gözden geçirilir.
  • Paydaş ihtiyaçlarını tanımlamak ve belgelemek için gereksinimleri toplama süreci boyunca kullanılacak süreçler için Gereksinim Yönetimi Planı gözden geçirilir.
  • Gereksinim faaliyetlerine paydaş katılım düzeyini değerlendirmek ve buna uyum sağlamak için paydaş iletişim gereksinimlerini ve paydaş katılım düzeyini anlamak için Paydaş Katılımı Planı gözden geçirilir.
  • Ayrıntılı gereksinimlerin geliştirilebilmesi için ürün, hizmet veya sonucun üst düzey açıklaması için Proje Başlatma Belgesini incelenir.
  • Gereksinimler hakkında bilgi sağlayabilecek paydaşları belirlemek için Paydaş Listesi gözden geçirilir.
  • Proje gereksinimlerini toplamak için görüşmeler, odak grupları, kolaylaştırılmış çalıştaylar, kişilerarası ve ekip becerileri, karar verme teknikleri, anketler ve araştırmalar, gözlemler, prototipler, kıyaslama, bağlam diyagramları ve belge analizi gibi araç ve teknikleri kullanılır.
  • Gereksinimler belgelenir ve Gereksinim İzlenebilirlik Matrisi oluşturulur.

* Referans: Project Management Institute, A Guide to the Project Management Body of Knowledge (PMBOK® Guide) – Sixth Edition, Project Management Institute, Inc., 2017, Sayfa 137.

**Referans: Project Management Institute, A Guide to the Project Management Body of Knowledge (PMBOK® Guide) – Sixth Edition, Project Management Institute, Inc., 2017, Sayfa 148-149.

Türkçe eğitimler

İngilizce eğitimler